Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 28 lutego 2000 r., V SA 1611/99

Sprawa

sprawy ze skargi Agnieszki D. na decyzję Wojewody W.-M. z dnia 21 lipca 1999 r. (...) w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania - skargę oddala.

Teza

Nie jest prawidłowym rozumowanie, że raz dokonany przez organ ewidencyjny błąd /wadliwe zameldowanie/ nigdy nie może być skorygowany i powinien stać się źródłem legalizacji zameldowania, którego ustawowe przesłanki nie zostały zrealizowane.

Pogląd ten nie tylko nie znajduje oparcia w obowiązującym ustawodawstwie, które przecież przewiduje zwyczajne i nadzwyczajne środki korygowania wadliwych działań i decyzji administracyjnych ale jest także niesprawiedliwe.

W sytuacjach, gdzie istnieją rozbieżne interesy różnych osób zainteresowanych, osoby które w żaden sposób nie spowodowały wadliwego działania administracji szkodzącego ich interesom byłyby pozbawione możliwości jakiejkolwiek ochrony prawnej, gdyby wadliwą czynność /zameldowanie/ miano by utrzymać w interesie osoby korzystającej z tego, że organ administracji pomylił się lub wadliwie zastosował prawo.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Skarżąca, Agnieszka D. jest adresatką zaskarżonej decyzji Wojewody W.-M. z 21 lipca 1999 r., (...), utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta O. z 14 czerwca 1999 r. (...) uchylającą wadliwie dokonaną czynność materialno-techniczną zameldowania. Skarżąca w dniu 23 lutego 1996 r. uzyskała zameldowanie na pobyt stały w lokalu w O., przy ul. K. 19 m.

2. W tym czasie najemcą tego lokalu był dziadek Skarżącej, który w lokalu tym mieszkał wraz z żoną, Danutą R. Ani najemca, ani jego żona nie wyrazili /wymaganego w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/ potwierdzenia pobytu Skarżącej w spornym lokalu. Natomiast druk "zgłoszenie pobytu stałego" podpisał pracownik właściciela lokalu, tj. Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej. Dziadek Skarżącej zmarł i w stosunek najmu wstąpiła jego żona, Danuta R., która utrzymuje, że skarżąca nigdy nie mieszkała w spornym lokalu i że zameldowanie nie odzwierciedlało rzeczywistego stanu rzeczy. Sprawa cywilna o wstąpienie w stosunek najmu Skarżącej zakończyła się dla niej oddaleniem powództwa (...). W tej sytuacji wydano decyzję uchylająca "wadliwie dokonane zameldowanie", utrzymaną następnie w mocy zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją.

Skarżąca nie neguje faktów przytoczonych w niekorzystnych dla niej decyzjach twierdzi jednak, że urząd "powinien działać zgodnie z obowiązującymi przepisami do znajomości których jest zobligowany" i że "brak bezpośredniego potwierdzenia przez współnajemców (...) o fakcie mojego przebywania w spornym lokalu w dniu dokonania zameldowania wywodzi się z winy Urzędu Miejskiego w O., który dokonując czynności meldunkowych nie dopełnił obowiązków służbowych wymaganych prawem".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna.

Zameldowanie /na pobyt stały/ wymaga /art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/ łącznego spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze realnego przebywania osoby, która ma być zameldowanie w lokalu, gdzie ma nastąpić zameldowanie i - po drugie - wskazania /przez właściciela albo zarządcę budynku/ że osobie tej przysługuje uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Sam fakt zameldowania nie rodzi bowiem żadnych uprawnień i jest tylko potwierdzeniem stanu faktycznego.

W wypadku Skarżącej nie została spełniona żadna z tych przesłanek. Nie mieszkała ona bowiem w spornym lokalu. Zameldowania dokonano więc wadliwie: ani najemca /dziadek Skarżącej/ ani jego żona nie potwierdzili faktu przebywania /zamieszkania/ Agnieszki D. w lokalu mieszczącym się w O. ul. K. 19 m.

2. Także nie została zrealizowana druga przesłanka, tj. posiadanie przez ubiegającego się o zameldowanie uprawnień do przebywania w lokalu, potwierdzonych przez właściciela /zarządcę/ budynku. W niniejszej sprawie pracownik tego ostatniego podpisał się na druku "zgłoszenia stałego pobytu" tam, gdzie powinno być wyrażone potwierdzenie pobytu przez najemcę /dziadka Skarżącej/, zaś wymaganego przy zameldowaniu potwierdzenia uprawnień ubiegającej się o zameldowanie w ogóle dokonano.

Czynność materialno-techniczna polegająca na zameldowaniu jest w tej sytuacji wadliwa, zaś i decyzja ją uchylająca - zgodna z prawem i wadliwości nie wykazuje.

Skarżąca ma oczywiście rację, gdy stwierdza, że urząd powinien działać zgodnie z przepisami, do których przestrzegania jest zobligowany. Jednakowoż wyciąga z tego mylny wniosek, jakoby raz dokonany błąd /wadliwe zameldowanie/ nigdy nie mógł by być skorygowany i powinien stać się dla niej źródłem legalizacji zameldowania, którego ustawowe przesłanki nie zostały zrealizowane. To rozumowanie jest wadliwe: nie tylko nie znajduje oparcia w obowiązującym ustawodawstwie, które wszak przewiduje zwyczajne i nadzwyczajne środki korygowania wadliwych działań i decyzji administracji, ale jest ono ponadto głęboko niesprawiedliwe. W sytuacjach, gdzie istnieją rozbieżne interesy różnych osób zainteresowanych, osoby które w żaden sposób nie spowodowały wadliwego działania administracji szkodzącego ich interesom byłyby pozbawione możliwości jakiejkolwiek ochrony prawnej, gdyby wadliwą czynność /tu: zameldowanie/ miano by utrzymać w interesie osoby korzystającej z tego, że organ administracji pomylił się lub wadliwie zastosował prawo.

W tej sytuacji na postawie art. 27 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dnia 11 maja 1995 r. /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzeczono jak w sentencji.