Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 19 grudnia 2000 r., V SA 1794/00

Sprawa

sprawy ze skargi Roman P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy zezwolenia na osiedlenie się - oddala skargę.

Teza

Naganne ze strony organu administracji jest udzielanie cudzoziemcowi nieprecyzyjnych, wprowadzających w błąd informacji w kwestii skutków braku wydania decyzji legalizacyjnej przed upływem ważności poprzedniej wizy, co zmusza go do wyjazdu z Polski w celu uzyskania kolejnego tytułu legalizacyjnego za granicą. Naganne jest również niedochowanie terminów załatwienia sprawy przewidzianych w Kpa oraz formalności, które powinny ciążyć na organie administracji dopuszczającego się naruszenia tych terminów. Jednakże uchybienia te nie mają, o tyle wpływu na decyzję odmowną w przedmiocie zezwolenia na osiedlenie się, że to nie brak przesłanki nieprzerwanego, legalnego pobytu w Polsce jest decydujący dla oceny, iż odmowa zgody na osiedlenie cudzoziemca w Polsce jest uzasadniona. Warunkiem bowiem udzielenia zezwolenia na osiedlenia się oprócz wymogu przebywania w Polsce co najmniej przez 3 lata na podstawie zezwolenia na czas oznaczony jest wystąpienie po stronie cudzoziemca łącznie wszystkich innych przesłanek z art. 19 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach tj. istnienie trwałych więzów rodzinnych lub ekonomicznych, zapewnienie w Polsce mieszkania i utrzymania.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Uzasadnienie Roman P., obywatel Ukrainy, złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 maja 2000 r., (...), utrzymującą w mocy decyzję Wojewody M. z 27 marca 2000 r. (...), odmawiającą zgody na osiedlenie się w Polsce i wydania karty stałego pobytu.

Skarżący przebywa w Polsce od lipca 1996 r. na podstawie wiz z prawem do pracy /ostatnia ważna do 11 stycznia 2000 r./, co było związane z zatrudnieniem w firmie "T.". Pracował tam jako handlowiec, w okresie ważności wizy z prawem do pracy. W maju 1999 r. rozpoczął starania o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony i wydanie karty czasowego pobytu. Decyzja była dla niego negatywna, z uwagi na fakt, iż zarobki jego uznano za zbyt niskie /500 zł miesięcznie/ i dlatego nie zapewniające stabilnego utrzymania. Umowa o pracę Skarżącego wygasła z dniem 15 stycznia 2000 r. /w związku z wyekspirowaniem wizy z pozwoleniem na pracę/. Skarżący korzystał przy tym w okresie od 1 sierpnia 1999 r. do 14 stycznia 2000 r. z urlopu bezpłatnego. W grudniu 1999 r. Skarżący zawarł związek małżeński z obywatelką polską W grudniu tegoż roku /jeszcze w okresie ważności wizy z pozwoleniem na pracę/ Skarżący złożył wniosek o zezwolenie na osiedlenie się w Polsce. Zgody nie otrzymał. Przyczyną był brak przesłanek ustawowych do uzyskania takiej zgody ponieważ w jego wypadku wystąpiła przerwa /w okresie między 15 lipca 1999 r. a 29 sierpnia 2000 r./ w legalnym pobycie w Polsce: było to związane z faktem, iż oczekując na decyzję w sprawie o zezwolenie na pobyt czasowy znalazł się w sytuacji, gdy jego dawna wiza wyekspirowała. Wówczas Skarżący wyjechała do L. i tam uzyskał w konsulacie kolejną wizę. W motywach odmownych zaskarżonej decyzji powołano się więc na brak przesłanki nieprzerwanego trzyletniego, legalnego pobytu w Polsce, czego wymaga ustawa do jako przesłanki osiedlenia /art. 19 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z 1997 r./. W decyzji wskazano, iż konieczne jest opuszczenia Polski z momentem wygaśnięcia wizy nawet wówczas, gdy cudzoziemiec odpowiednio wcześniej złożył kolejny wniosek legalizacyjny, którego załatwienie przeciąga się poza terminy wynikające z Kpa. Skarżący argumentował bowiem /odwołanie od decyzji pierwszej instancji i skarga/, iż przerwa w trzyletnim okresie legalnego pobytu w Polsce wyniknęła z opieszałego załatwiania wniosku o pobyt czasowy, złożonego z 60 dniowym wyprzedzeniem przed upływem terminu posiadanej wizy i nierozpoznanego w terminie /przy jednoczesnym niezachowaniu przez organ administracji formalności wymaganych przez Kpa, gdy rozpoznanie sprawy ma się opóźnić/. Ponadto w zaskarżonej decyzji uznano, iż przesłanki pozytywne wymagane przy osiedleniu w Polsce nie są spełnione przez Skarżącego. Jego związek małżeński zawarto w okresie podjęcia zbiegów o legalizację pobytu w Polsce. Więzy gospodarcze łączące Skarżącego z Polską są wątłe, ponieważ w momencie wydawania decyzji nie jest w pozytywny sposób rozstrzygnięta sprawa jego ewentualnego przyszłego zatrudnienia. Skarżący powoływał się nadto na polskie pochodzenie dziadka, jednakże tego w żaden sposób nie udokumentował. Dlatego też organ administracji tej okoliczności nie brał pod uwagę przy podejmowaniu decyzji.

Skarżący zarzuca w skardze, że zachowały się w stosunku do niego nielojalnie i wprowadziły w błąd co do skutków oczekiwania w Polsce na legalizację pobytu w okresie w lecie 1999 r. Decyzja zapadła tu ze znacznym opóźnieniem, co spowodowało, iż jego nieprzerwany pobyt w Polsce został przerwany, ponieważ musiał w tej sytuacji opuścić Polskę i uzyskać wizę za granicą udaremniając tym samym wypełnienie przesłanki ubiegania się o osiedlenie /nieprzerwany pobyt w Polsce/. Skarżący zarzuca także błędna informację w tej sprawie ze strony organu administracji, udzieloną w obecności świadków. Decyzja o odmowie zezwolenia na pobyt czasowy nie była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.

Wobec zarzutów nie spełnienia przesłanek pozytywnych ubiegania się o osiedlenie /trwałe więzy rodzinne lub ekonomiczne/ w skardze zwrócono uwagę brak konieczności występowania łącznego obu przesłanek, a także na okoliczność, że brak jest ustawowego określenia czasokresu trwania małżeństwa, aby można było uznać je za "trwałe" z punktu widzenia przesłanek ustawy o cudzoziemcach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Niewątpliwie naganne jest udzielanie nieprecyzyjnych informacji przez organ administracji w kwestii skutków braku wydania decyzji legalizacyjnej przed upływem ważności poprzedniej wizy i wprowadzenie w ten sposób Skarżącego w błąd, co zmusiło go do wyjazdu z Polski w celu uzyskania kolejnego tytułu legalizacyjnego za granicą. Naganne jest również niedochowanie terminów załatwiania sprawy, przewidzianych Kpa oraz formalności, które powinny ciążyć na organie administracji, który dopuszcza się naruszenia tych terminów. Jednakowoż te uchybienia nie miały o tyle wpływu na zaskarżoną decyzję, że nie brak przesłanki nieprzerwanego, legalnego pobytu w Polsce jest decydujący dla oceny, iż odmowa zgody na osiedlenie Skarżącego w Polsce jest uzasadniona.

Po to, aby móc osiedlić się w Polsce po stronie Skarżącego musiałyby występować /i to łącznie - art. 19 ust. 1/ następujące przesłanki /oprócz trzyletniego terminu/: istnienie trwałych więzów rodzinnych lub ekonomicznych; zapewnienie w Polsce mieszkania i utrzymania; przebywanie /ta przesłanka może być uznana za spełnioną gdy cudzoziemiec ma dochody lub mienie wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania/. Przesłanki te - jak trafnie przyjęto w zaskarżonej decyzji - po stronie Skarżącego nie występują Istotnie "trwałe więzy" z Polską mogą dotyczyć kwestii bądź to rodzinnych, bądź to ekonomicznych. Jednakże zgodzić się należy z oceną wyrażoną w motywach decyzji, że małżeństwo zawarte równocześnie ze złożeniem wniosku o osiedlenie - tej cechy /ocennej/ nie wykazuje dla postronnego obserwator Skarżący nie prowadził działalności gospodarczej i pracował /choć pozostawał w stosunku pracy/ od lata 1999 r. I w tym zakresie brak jest więc "trwałych więzi ekonomicznych". Mieszkanie i utrzymanie zapewnia mu żona. Brak przy tym pochodzących od niej dokumentów dotyczących deklaracji jej intencji i zamiarów. Brak także zaświadczenia o zarobkach żony. Sam Skarżący nie ma majątku ani zasobów, z których mógłby czerpać na swe utrzymanie. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie deklaracja zatrudnienia go w firmie, w której dotychczas pracował, na wypadek uzyskania przez Skarżącego legalizacji pobytu w Polsce, umożliwiającej pracę. Pochodzi ona z grudnia 1999 r. z momentu rozpoczęcia starań o pozwolenie na osiedlenie. Trwałość więzów z Polską, zarówno rodzinnych, jak i ekonomicznych - jest okolicznością o charakterze dynamicznym: upływ czasu powoduje, iż trwałość ta może ulegać umocnieniu. Skarżący ma przy tym wpływ na tę dynamikę, przez własne zachowanie, zwłaszcza w zakresie stosunków rodzinnych i pracy /działalności gospodarczej/. Ocena występowania po stronie Skarżącego przesłanek z art. 19 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z 1997 r., dokonana przez organy administracji wydające zaskarżoną decyzję nie była ani bezpodstawna, ani nielogiczna czy dowolna. Sąd ocenę tę podziela. Zarówno w zakresie okoliczności wskazanych w art. 19 ust. 1 pkt 1/, jak i pkt 2/ Skarżący nie wypełnia jeszcze ustawowych wymogów osiedlenia w Polsce. W tej sytuacji uchybienia proceduralne w zachowaniu organu administracji, powodujące konieczność przerwania przez Skarżącego pobytu w Polsce, z czym wiązało się wystąpienie braku przesłanki wymaganej w art. 19 ust. 1 pkt 3/, nie miały już znaczenia dla treści zaskarżonej decyzji.

W tej sytuacji, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało skargę oddalić.