Wyrok WSA w Warszawie z 15 września 2004 r., V SA 1840/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 15 września 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi W.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. Uchyla zaskarżoną decyzję II. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spraw.), Asesor WSA Jacek Fronczyk, Asesor WSA Andrzej Kołodziej
Magdalena Wałęka protokolant

Uzasadnienie

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania W.L. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2003 r. nr [...]orzekającej o wymeldowaniu W.L. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...]w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że przeprowadzone przez Prezydenta W., na wniosek H. D., postępowanie w sprawie wymeldowania zięcia W.L. z przedmiotowego lokalu wykazało, że opuścił on dobrowolnie stałe miejsce pobytu bez wymeldowania i nie przebywa w nim od lutego 2002 r., tj. co najmniej przez okres 6 miesięcy. Okoliczność tę potwierdziły ustalenia kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Komisariat Policji W., zeznania żony zainteresowanego E L. i wyjaśnienia jedynej najemczyni przedmiotowego lokalu H. D. Ponieważ aktualny adres W. L. nie był znany, w toczącym się postępowaniu reprezentowany on był przez kuratora ustanowionego przez sąd.

W odwołaniu od decyzji prezydenta W. L. zwrócił się z prośbą o przywrócenie praw meldunkowych do lokalu nr [...] przy ul [...] w W. Jako uzasadnienie podał, że obecnie jest w bardzo dobrych stosunkach z żoną i córką i chciałby podjąć pracę w W.. Przesłuchana w charakterze świadka wnioskodawczyni H. D. oświadczyła, że zięć nadal nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, najprawdopodobniej przebywa w G., gdzie rozpoczął nową pracę.

Zdaniem wojewody w tak ustalonym stanie faktycznym warunek opuszczenia lokalu został niewątpliwie spełniony i stąd zaistniała podstawa do wydania decyzji o wymeldowaniu w trybie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.).

Odnosząc się do stanu prawnego Wojewoda [...] podniósł, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP (o czym ogłoszono w Dz.U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716) W konsekwencji tego orzeczenia, do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym przepisie, tj. warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.L. podniósł, że oświadczenie złożone przez H.D. w [...] Urzędzie Wojewódzkim nie jest zgodne z prawdą, ponieważ od [...] maja 2003 r. przebywa na stałe w lokalu położonym w W. przy ul. [...] m [...]. Okoliczność tę potwierdziła w załączonym do skargi oświadczeniu jego żona A. L..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego sądu znajduje się siedziba Wojewody [...] – art.13 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Oznacza to, że jeżeli zaskarżona decyzja prawa nie narusza, sąd obowiązany jest skargę oddalić. Należy jednak zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Przepis ten zawierał dwa stany faktyczne, których przesłanki muszą być spełnione łącznie, aby organ mógł wydać decyzję w sprawie wymeldowania, a mianowicie:

1. osoba utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego,
2. osoba, która bez wymeldowania opuściła miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić.

Przepis art. 9 ust. 2 nakładał na osobę dokonującą zameldowania na pobyt stały lub czasowy na ponad 2 miesiące obowiązek przedstawienia organowi meldunkowemu potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł o niezgodności przepisu art. 9 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W konsekwencji utracił on moc od 19 czerwca 2002 r. Oznacza to, że dla zameldowania na pobyt stały nie należy wymagać potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, jak również bezprzedmiotowe jest odesłanie przez przepis art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, po tej dacie, do art. 9 ust. 2 ustawy. Tym samym, jeżeli osoba posiadająca dotychczas uprawnienie do przebywania w lokalu opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania, to od dnia 19 czerwca 2002 r. wystarczającą i jedyną przesłanką do wymeldowania jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania.

Należy w związku z tym stwierdzić, że organy administracyjne trafnie przyjęły, iż badaniu i ocenie w przedmiotowej sprawie podlega jedynie fakt niezamieszkiwania skarżącego w lokalu nr [...]położonym przy ul. [...] w W. Jednakże Wojewoda [...]wydając zaskarżoną decyzję działał jako organ o charakterze reformacyjnym, którego zadaniem było merytoryczne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie, a także uwzględnienie zmian stanu faktycznego i prawnego po wydaniu decyzji przez organ I instancji (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2001 r. sygn. akt V SA 3872/00 – LEX nr 78936). W przedmiotowej sprawie reguła ta, wynikająca z istoty administracyjnego postępowania odwoławczego doznała uszczerbku, bowiem kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych do decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia w I instancji a orzeczeniem II instancji.

Rozpoznając sprawę organ II instancji nie odniósł się w pełni do ujawnionej nowej okoliczności, wskazanej w odwołaniu przez W. L.. Zwrócić należy uwagę, że skarżącemu doręczono decyzję organu I instancji, mimo iż w tym postępowaniu reprezentowany był przez kuratora. Złożył on również odwołanie zwracając się o przywrócenie praw meldunkowych i wskazując na poprawę swoich stosunków rodzinnych.

Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tymczasem wojewoda, po ujawnieniu tych okoliczności ograniczył się jedynie do przesłuchania najemczyni H. D., która stwierdziła, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Natomiast na rozprawie przed Sądem w dniu 15 września 2004 r. skarżący i uczestniczka zgodnie twierdzili, że od maja 2003 r. W.L. w lokalu tym stale przebywa. Wojewoda [...]rozpoznając sprawę nie poczynił pełnych ustaleń w celu wyjaśnienia, czy skarżący po wydaniu decyzji przez organ I instancji mieszkał w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego i długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Ograniczenie się tylko do przesłuchania uczestniczki na tę okoliczność, z pominięciem umożliwienia zajęcia stanowiska skarżącemu, mimo że organowi znany był jego adres, i brak sprawdzenia tej kwestii innymi środkami dowodowymi, chociażby w drodze kontroli meldunkowej, stanowi naruszenie art. 7 i 77 kpa.

Zgodnie z przyjętą w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego.

Z powołanych przepisów prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995/7, poz. 83).

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w myśl art. 152 powołanej ustawy.