Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 11 października 2000 r., V SA 190/00

Sprawa

sprawy ze skargi Kazimierza K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 31 grudnia 1999 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - oddala skargę.

Teza

Armia Ludowa nie stanowiła organizacji niepodległościowej, w rozumieniu art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./, ponieważ organizacja ta po zakończeniu wojny stała się elementem władz wojskowych.

Ustawodawca ma prawo do pozbawienia określonych osób szczególnych uprawnień i to bez względu na czas i tytuł ich nabycia, które sprzeniewierzyły się Ojczyźnie uczestnicząc w komunistycznym aparacie represji, jakim były struktury Urzędów Bezpieczeństwa.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Kazimierza K., decyzją z dnia 31.12.1999 r. (...) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 3.11.1999 r. o pozbawieniu ww. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD w R. decyzją z dnia 2.09.1976 r. z tytułów: 1/ działalności w Ruchu Oporu w okresie od 15.01.1944 r. do 15.01.1945 r., 2/ walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od 22.09.1945 r. do 31.12.1947 r.

W motywach organ podał, iż Kazimierz K. był zatrudniony w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w PUBP w K. od 22.09.194 r. do 31.03.1955 r. Twierdzenie Kazimierza K., że po wyzwoleniu podjął pracę w PUBP z polecenia dowódcy z Armii Ludowej, nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż po 1945 r. Armia Ludowa nie zaliczała się do działających w tym czasie organizacji niepodległościowych.

Kazimierz K. powyższą decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego i wnosi o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem.

Skarżący podaje, że uprawnienia kombatanckie uzyskał z tytułu działalności w- okresie okupacji w Ruchu Oporu - w GL-AL. w okresie od września 1943 r. do 15.01.1945 r. Swoją działalność w Ruchu Oporu opłacił utratą 7 członków rodziny rozstrzelanych przez Niemców. Po wyzwoleniu dowódca Placówki AL. skierował go do pracy w Powiatowym UBP w K., gdzie pracował od 22.09.1945 r. do 31.03.1955 r. w plutonie wartowniczym. Z braku wykształcenia został zwolniony. W jego sprawie zastosowano zasadę zbiorowej odpowiedzialności z naruszeniem Konstytucji RP - art. 32 pkt 1 i 2, art. 42 pkt 3 i in., a także Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Przedmiotowa decyzja nie jest zgodna z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. - Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950, a jej nowelizacja z dnia 4 marca 1999 r. - Dz.U. nr 77 poz. 862 nie wprowadza zmian w tym zakresie. On uprawnienia kombatanckie uzyskał 5.06.1984 r.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie stwierdzono, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia.

Stosownie do art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" w związku z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ nie przysługują uprawnienia kombatanckie osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, zaś osoby takie, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, uprawnień tych się pozbawia. Pozbawieniu uprawnień kombatanckich podlegają osoby zatrudnione, pełniące służbę lub funkcje w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa bez względu na tytuł uzyskania tych uprawnień, czasokres zatrudnienia i wykonywane zadania. Nie ulega wątpliwości, że skarżący w okresie od 22 września 1945 r. do 31 marca 1955 r. był zatrudniony w charakterze funkcjonariusza w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w K., a nawet za okres pełnienia tej służby do dnia 31 grudnia 1947 r. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej, polegającego na braniu udziału w walkach zbrojnych z bandami i reakcyjnym podziemiem. Zasadności zaskarżonej decyzji nie podważają twierdzenia skarżącego, że do służby w Urzędzie Bezpieczeństwa został skierowany przez byłego dowódcę Armii Ludowej, bowiem organizacja ta po zakończeniu wojny stała się elementem władz wojskowych i nie stanowiła organizacji niepodległościowej, w rozumieniu art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy kombatanckiej, a ponadto skarżący w życiorysie swoim z dnia 30 października 1958 r. podał, że we wrześniu 1945 r. wstąpił "na ochotnika do Wojska Polskiego, gdzie był do 1955 r.". Z dokumentów zawartych w aktach wiadomo, że chodzi o służbę w PUBP w K., a nie w Wojsku Polskim. Bezzasadny jest także zarzut zastosowania wobec skarżącego "zasady odpowiedzialności zbiorowej". W sprawie niniejszej nie chodzi przecież o jakąkolwiek odpowiedzialność, lecz o pozbawienie zaszczytnych uprawnień za wyjątkowe zasługi w walce o suwerenność i niepodległość Ojczyzny. Ustawodawca - wbrew twierdzeniom skarżącego - ma prawo do pozbawienia określonych osób szczególnych uprawnień i to bez względu na czas i tytule ich nabycia, które sprzeniewierzyły się Ojczyźnie uczestnicząc w komunistycznym aparacie represji, jakim były struktury Urzędów Bezpieczeństwa.

Wobec tego, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, należało skargę oddalić.