Uzasadnienie
We wniosku z dnia 29 listopada 2001 r. o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się, obywatel Armenii Matsak S. podał, iż przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 1996 r. Jest założycielem, współwłaścicielem i wiceprezesem "G." Sp. z o.o. w Z. Spółka stale rozwija swoją działalność. Zatrudnia ona trzech pracowników, w tym jedną obywatelkę Polski. W ciągu dziesięciu miesięcy 2001 r. osiągnęła zysk w wysokości 7.942 zł Ponadto wnioskodawca podniósł, iż posiada własnościowe mieszkanie spółdzielcze, a jego dzieci uczęszczają do polskich szkół.
Decyzją z dnia 28 lutego 2002 r. Wojewoda P. odmówił wnioskodawcy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się w Polsce. Stwierdził, iż zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach /Dz.U. nr 114 poz. 739 ze zm./ zezwolenie takie może być udzielone, jeżeli cudzoziemiec spełnia łącznie następujące warunki:
1/ wykaże istnienie trwałych więzów rodzinnych lub ekonomicznych z Rzecząpospolitą Polską, 2/ ma zapewnione w Polsce mieszkanie i utrzymanie, 3/ bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywał na terenie Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie przez 5 lat na podstawie wiz lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, ewentualnie przez okres 3 lat w przypadku połączenia z rodziną.
W ocenie organu kondycja finansowa Spółki, a zarazem wnioskodawcy nie świadczy o trwałych więzach ekonomicznych cudzoziemca z Polską. Spółka "G." prowadzi handel obwoźny, w roku 1998 osiągnęła dochód w wysokości 94 zł, w 1999 r. przyniosła straty, w 2000 r. osiągnęła dochód wysokości 630 zł, a do dnia 31 października 2001 r. dochód Spółki wynosił 7.942 zł Zatrudnienie na pół etatu obywatelki polskiej oraz osiągnięcie niewielkiego dochodu, a nawet straty, nie stanowią o istnieniu trwałych więzi ekonomicznych.
W odwołaniu strona zarzuciła organowi niewłaściwą interpretację art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Istnienie więzi ekonomicznych z Polską należy oceniać z punktu widzenia osoby ubiegającej się o zezwolenie, nie zaś z perspektywy aktualnych kierunków polityki gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. O przedmiotowych więzach świadczy fakt, że wnioskodawca i jego żona są pracownikami Spółki. Otrzymywane wynagrodzenie zapewnia im wystarczające środki utrzymania. Posiadają oni w Polsce własne mieszkanie, wszelkie oszczędności ulokowali w polskim banku. Spółka prowadzi działalność gospodarczą od wielu lat i przynosi obecnie dochód. Strona podniosła, iż nie utrzymuje więzi ekonomicznych z żadnym innym krajem.
Decyzją z dnia 10 lipca 2002 r. Prezes Urzędu do spraw Repatriacji i Cudzoziemców utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podtrzymując uzasadnienie organu I instancji i stwierdzając brak trwałych więzi ekonomicznych cudzoziemca z Polską.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Matsak S. powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji Wojewody.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawne warunki udzielenia wnioskodawcy zezwolenia na osiedlenie się określa art. 19 ustawy o cudzoziemcach. Stosowanie powyższej normy ma charakter dwustopniowy. Po pierwsze, wnioskodawca musi wykazać istnienie przesłanek do udzielenia zezwolenia. Po drugie, cudzoziemcowi, który spełnia warunki wskazane w przepisie, zezwolenie "może być udzielone". Taka konstrukcja przepisu oznacza, że decyzja ma charakter uznaniowy i że organ może wydać decyzję odmowną nawet wówczas, gdy wnioskodawca spełni przesłanki określone w art. 19 ustawy o cudzoziemcach. W niniejszej sprawie organy odmówiły cudzoziemcowi zgody na osiedlenie się z uwagi na brak trwałych związków ekonomicznych z Polską. Zdaniem Sądu, organy w sposób zgodny z prawem oceniły, iż prowadzona przez cudzoziemca działalność gospodarcza nie świadczy o istnieniu trwałych więzi ekonomicznych z Polską.
Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącego, iż trwałość więzi ekonomicznych nie podlega ocenie obiektywnej, albowiem decydująca w tym zakresie jest ocena samego zainteresowanego. Pojęcie trwałych więzi ekonomicznych cudzoziemca z krajem, na terenie którego chce się on osiedlić, należy interpretować z uwzględnieniem wszystkich okoliczności a nie tylko z punktu widzenia cudzoziemca. Organy obu instancji trafnie podkreśliły, że ani wysokość kapitału zakładowego /4.000 zł/, ani też wysokość dochodów Spółki nie świadczą o jej stabilności finansowej. Znamiennym jest fakt, iż pomimo istnienia Spółki od przeszło czterech lat osiągała ona w tym czasie stosunkowo niewielki dochód, a w 1999 r. jej działalność przyniosła nawet stratę i w tym też czasie Spółka nie prowadziła też istotnych inwestycji. Okoliczności powyższe wskazują na minimalną opłacalność prowadzonej przez cudzoziemca działalności. Nie ulega natomiast wątpliwości, że działalność Spółki umożliwiła skarżącemu i jego rodzinie samodzielne utrzymanie się w Polsce. Należy jednak zważyć, że możliwość utrzymania się jest odrębną przesłanką, której spełnienia wymaga ustawa o cudzoziemcach. Podjęcie działalności gospodarczej, która zapewnia możliwość utrzymania się, wskazuje wyłącznie na spełnienie przesłanki wymienionej w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Zapewnienie środków utrzymania w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej nie jest tożsame z wykazaniem istnienia trwałych więzów ekonomicznych z Polską, która jest samodzielną przesłanką /art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach/ i wymaga łącznego spełnienia wraz pozostałymi przesłankami wymienionymi w powołanym przepisie. Istnienie trwałych więzi ekonomicznych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą potwierdza przede wszystkim charakter i wysokość poniesionych inwestycji. Brak inwestycji nie wyłącza wprawdzie stwierdzenia istnienia trwałych związków ekonomicznych, ale wówczas szczególnie istotne znaczenie ma długotrwałość prowadzonej działalności gospodarczej, jej charakter, rozmiar, a także wyniki finansowe. Okoliczności te były przedmiotem rozważań organów obu instancji, a ich ocena nie ma charakteru dowolnego.
Organy obu instancji uznały, że w świetle charakteru działalności gospodarczej /handel obwoźny/ i jej dotychczasowych wyników finansowych, sam czynnik czasu nie przesądza jeszcze o uznaniu więzów ekonomicznych za trwałe. Pojęcie "trwałe więzi" nie oznacza tylko, że istniały one już przez dłuższy czas. W pojęciu trwałe więzi ekonomiczne wpisana jest także prognoza o istnieniu tych związków również w przyszłości. Trwałość oznacza bowiem stałość, niezmienność. Upływ czasu stanowi w tym kontekście wyłącznie jedną ze wskazówek, którą należy rozważyć ustalając, czy więzi ekonomiczne mają charakter trwały. W języku potocznym pojęcie trwały oznacza nie tylko "istniejący, zdatny do użytku przez długi czas", ale także "odporny na działanie czynników zewnętrznych, nie ulegający zmianom, stały, ciągły" i przykładowo może tworzyć takie związki frazeologiczne jak "trwałe dzieła kultury", "trwałe uczucia, wartości", "trwały ślad czegoś" /Słownik Języka Polskiego, red. M. Szymczak, PWN 1989, tom III, str. 539/. Sam upływ czasu jest natomiast niezależną przesłanką wskazaną w art. 19 ust. 1 pkt 3, zgodnie z którą bezpośrednio przed złożeniem wniosku cudzoziemiec winien przebywać w Polsce przez 3 lub 5 lat na warunkach tam wskazanych.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi, iż organy administracyjne naruszyły domniemanie pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy pozostającej w sferze uznania administracyjnego /art. 7 Kpa in fine/. W sytuacji bowiem, gdy nie została spełniona przez cudzoziemca jedna z przesłanek udzielenia zezwolenia na osiedlenie się, zbędne jest rozważanie możliwości zastosowania w sprawie zasady pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy. Jedynie bowiem wówczas, gdy spełnione są wszystkie przesłanki materialnoprawne, a decyzja odmowna uzasadniona jest wyłącznie uznaniem administracyjnym, należy rozważyć skutki wynikające z art. 7 Kpa, a w szczególności dokonać porównania interesu indywidualnego i ogólnego.
Mając na uwadze powyższe, należało na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalić.