Uzasadnienie
Decyzją (...) z dnia 17 kwietnia 2003 r. Dyrektor Izby Celnej Port Lotniczy w W., po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie art. 262[1] par. 1 ustawy Kodeks celny /Dz.U. 2001 nr 75 poz. 802/, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 26 lutego 2003 r. (...) odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia 16 kwietnia 2002 r. (...) dotyczącej uznania zgłoszenia celnego farmaceutyków według SAD (...) z dnia 6 grudnia 1999 r. przez spółkę N. N. P. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i wymiaru cła.
Odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji organ powołał treść art. 265[2] pkt 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli minęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. W sprawie niniejszej dług celny powstał w dniu 6 grudnia 1999 r., to jest w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego /art. 65 par. 3 pkt 2 Kodeksu celnego/. Trzyletni termin z art. 265[2] Kodeksu celnego upłynął zatem w dniu 6 grudnia 2002 r.
Na decyzję Dyrektora Izby Celnej Port Lotniczy w W. z dnia 17 kwietnia 2003 r. N. N. P. sp. z o.o. w dniu 20 maja 2003 r. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. zarzucając powyższej decyzji naruszenie przepisów prawa celnego oraz przepisów Ordynacji podatkowej zawartych w tytule IX Kodeksu celnego i w dziale IV Ordynacji podatkowej a w szczególności naruszenie art. 265[2] pkt 1 Kodeksu celnego w związku z art. 65 i art. 3 tego Kodeksu poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie. Skarżąca podniosła, że trzyletni termin, przesądzający o możliwości podjęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji należy liczyć od daty wydania tej decyzji przez Dyrektora Urzędu Celnego, czyli w sprawie niniejszej od 16 kwietnia 2002 r. W skardze podniesiono także zarzut naruszenia przepisu art. 262[1] par. 2 Kodeksu celnego, ponieważ w postępowaniu odwoławczym brała udział osoba, która podpisała decyzję w pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej Port Lotniczy w W. wnosił o jej oddalenie powołując się na argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że o momencie powstania długu celnego przesądza art. 209 par. 2 Kodeksu celnego stanowiąc, iż powstaje on z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego.
Odnosząc się do treści złożonej przez organ odpowiedzi na skargę Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 23 lutego 2004 r. zakwestionowała zasadność powoływania art. 209 par. 2 Kodeksu celnego, bowiem przy stawce "0" procent kwota cła wynosi "0" w rzeczywistości więc dług celny nie powstaje, nie istnieje bowiem przedmiot świadczenia pieniężnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., właściwy do rozpoznania sprawy z mocy art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zawierający samodzielne uregulowanie prawne przepis art. 265[2] Kodeksu celnego, obowiązujący w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, nie zezwala na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. W ocenie sądu brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska skarżącej, że termin trzyletni termin, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, powinien być liczony od daty wydania decyzji w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Dług celny powstaje - zgodnie z przepisem art. 209 par. 2 Kodeksu celnego, w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Z tą datą powstał dług celny rozumiany, zgodnie z treścią art. 3 par. 1 pkt 2 Kodeksu celnego, jako powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych. Na gruncie art. 209 par. 2 Kodeksu celnego Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2001 r. V SA 3822/00 zajął stanowisko, iż dług celny powstaje już z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego i od tego samego dnia rozpoczyna swój bieg 3-letni termin z art. 265[2]. Przy czym przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ nie oznacza ostatecznego ustalenia kwoty należności celnych, których wartość może w konkretnym przypadku w chwili dokonywania zgłoszenia być równa zeru. Należy nadto podnieść, iż art. 265[2] Kodeksu celnego nie wiąże skutków upływu przewidzianego w nim 3-letniego terminu z merytoryczną wagą zarzutów stawianych decyzji, o stwierdzenie nieważności której strona wnosi.
Nie ma także racji skarżąca gdy podnosi, że w istocie dług celny w przedmiotowej sprawie nie powstał, bo kwota cła, wyliczona zarówno w zgłoszeniu celnym jak i w decyzji korygującej wartość celną i kwotę długu celnego wynosi "0" ze względu na zerową stawkę celną. Stwierdzić bowiem trzeba, że przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie długu celnego /art. 65 par. 3 Kodeksu celnego/. Długiem celnym w przywozie w myśl treści art. 3 par. 1 pkt 2 powołanego Kodeksu jest zobowiązanie powstałe z mocy prawa do uiszczenia należności celnych przywozowych. Zgodnie z art. 85 par. 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według wartości celnej towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Tak więc dla powstania długu celnego i jego wartości istotna jest wartość celna towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. W przypadku gdy w zgłoszeniu celnym dla towaru zastosowana zostanie stawka "0", kwota długu celnego niezależnie od wartości celnej będzie miała wartość zerową. W przedmiotowej sprawie prawidłowo przyjęto, że datą zgłoszenia celnego jest data 6 grudnia 1999 r. a nie data 16 kwietnia 2002 r., tj. data wydania decyzji korygującej wartość celną w zgłoszeniu celnym, wydanej w wyniku czynności kontrolnych na podstawie art. 65 par. 4 Kodeksu celnego.
Jeśli chodzi zaś o zarzut dotyczący nieważności zaskarżonej decyzji organu II instancji z dnia 17 kwietnia 2003 r. ze względu na naruszenie treści art. 262[1] par. 2 Kodeksu celnego /w brzmieniu na datę wydania decyzji/, który stanowi, że pracownik lub funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w ponownym rozpatrzeniu sprawy i wydaniu decyzji, to zdaniem sądu jest on niesłuszny. Zarzut ten dotyczy osoby, która podpisała pismo z dnia 1 kwietnia 2003 r. (...) czyli Dariusza P. Istotnie funkcjonariusz ten wydał z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej Port Lotniczy decyzję z dnia 26 lutego 2003 r., którą odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia 16 kwietnia 2002 r. (...). Faktem jest także, że podpisał on pismo z dnia 1 kwietnia 2003 r. skierowane do strony, w którym w oparciu o art. 200 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa /mającej w sprawie zastosowanie zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego/, poinformował stronę, że przed wydaniem decyzji, organ wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w czasie którego może ona skorzystać z przysługującego jej prawa, a nadto, że sprawę prowadzi Jacek A. Z faktu podpisania tego pisma skarżąca wysnuła wniosek, że osoba, która je podpisała, prowadziła postępowanie dowodowe, co skutkuje jej wyłączeniem. Brak jej wyłączenia prowadzi zaś do zaistnienia podstawy do wznowienia postępowania, a co za tym idzie jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do tego stanowiska i nie negując znaczenia art. 200 Ordynacji podatkowej dla obrony praw strony, należy mieć na uwadze to, że przewiduje on określone w nim uprawnienia strony i konieczność wyznaczenia jej przez organ celny terminu do realizacji tego uprawnienia /zapoznania się z całym materiałem dowodowym/ po przeprowadzeniu postępowania dowodowego a zatem po zakończeniu czynności ustalania stanu faktycznego sprawy /vide komentarz do ustawy Ordynacja podatkowa - B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki wyd. II Unimex str. 649 i 650/. Podpisanie pisma powinno być wobec tego traktowane zgodnie ze stanem faktycznym i jego znaczeniem w sprawie, a więc jako czynność informacyjno-techniczna, podjęta po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, zmierzająca do poinformowania strony o przysługujących jej uprawnieniach. Z akt sprawy nie wynika, ażeby wspomniany funkcjonariusz wykonywał jakiekolwiek inne czynności przed wydaniem zaskarżonej decyzji, jak również ażeby uczestniczył w wydaniu samej decyzji. Uznać zatem należy, że nie brał on udziału w prowadzeniu postępowania dowodowego i wydaniu decyzji w rozumieniu art. 262 [1] par. 2 Kodeksu celnego.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, opierając swoje rozstrzygnięcie na treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ oddalił skargę.