Uzasadnienie
Decyzją z 12 lipca 1997 r., zawartą w Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD, dyrektor Urzędu Celnego w W. dokonał odprawy celnej ostatecznej w przywozie 2 wibratorów, ramy i 2 pasów do wibratorów oraz kaset i wymierzył cło. We wniosku spółka B.E. domagała się zwrotu cła uiszczonego od ramy do wibratora. Do wniosku strona załączyła decyzję zawartą w JDA SAD z 21 sierpnia 1997 r., mocą której towar dopuszczono do wywozu za granicę i jednocześnie odmówiono zwrotu cła w trybie art. 20 ust. 1 Prawa celnego ze względu na brak możliwości stwierdzenia tożsamości towaru.
Dyrektor Urzędu Celnego w W. po rozpoznaniu wniosku, decyzją z 8 października 1997 r. ponownie odmówił zwrotu cła uiszczonego według SAD z 12 lipca 1997 r. W ocenie organu zgłoszony towar do wywozu za granicę nie spełniał przesłanki tożsamości towaru określonej w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.
W odwołaniu od powyższej decyzji spółka B.E. podniosła zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 Prawa celnego, twierdząc, że stosownymi dokumentami udowodniła tożsamość towaru, i domagała się zwrotu cła uiszczonego w przywozie.
Prezes Głównego Urzędu Ceł, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 27 sierpnia 1998 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji dyrektora Urzędu Celnego w W. z 8 października 1997 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu celnego I instancji i uzupełniająco wyjaśnił, że odprawa celna towarów w trybie art. 20 wymaga od podmiotu, który taką odprawę deklaruje we wniosku o wszczęcie postępowania celnego, wpisania w polu 1 JDA SAD procedury oprawy - kod 3, a w polu 37 kodu 1040, jak również przedstawienia dokumentów pierwotnej odprawy celnej w momencie dokonywania czynności związanych z odprawą celną tego towaru i te warunki zostały przez stronę spełnione. Jednakże organ celny w wyniku przeprowadzonej rewizji nie uznał powrotnego wywozu poza obrotem czasowym zgłoszonego w wywozie towaru ze względu na brak możliwości stwierdzenia w sposób nie budzący wątpliwości tożsamości wywożonego towaru.
Podniósł ponadto, że od decyzji zawartej w JDA SAD z 21 sierpnia 1997 r., doręczonej stronie w tej samej dacie, przysługiwało odwołanie, w następstwie którego podniesione przez stronę okoliczności mogłyby być wzięte pod uwagę w postępowaniu odwoławczym.
W toku tego postępowania przedmiotem badania byłaby tożsamość przywiezionego i wywiezionego towaru. Ponieważ decyzja zawarta w JDA SAD jest decyzją administracyjną wobec której obowiązuje tryb odwoławczy zawarty w art. 129 Kpa, wniosek o zwrot cła z 15 września 1997 r. nie może być potraktowany jako odwołanie od omawianej wyżej decyzji dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia 21 sierpnia 1997 r. Przepisy postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości, aby w trybie odwoławczym od decyzji organu I instancji o odmowie zwrotu cła - dokonać zmiany decyzji ostatecznej zawartej w JDA SAD.
W skardze na powyższą decyzję prezesa GUC - Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu. Wyjaśniła, że stosownie do obowiązującej procedury, opisanej w zaskarżonej decyzji, dopełniła wymaganych formalności, przedkładając również żądane dokumenty pierwotnej odprawy celnej, czym udokumentowała, że wywożony towar jest tym, który uprzednio przywiozła z USA. Organ mając wątpliwość w kwestii tożsamości towaru, mógł skorzystać z innych środków i zwrócić się do skarżącej spółki o wyjaśnienia i dodatkową dokumentację. W tych okolicznościach strona skarżąca zarzuca naruszenie art. 20 ust. 1 Prawa celnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko przytaczając argumentację zbieżną z zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Nie będąc związany granicami skargi /art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Dz. U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji dyrektora Urzędu Celnego Port Lotniczy w W. z 8 października 1997 r. jako dotkniętych wadami nieważności określonymi w art. 156 par. 1 pkt 2 i 3 Kpa.
W pierwszej kolejności sąd zajął się zagadnieniem dotyczącym ustalenia tożsamości sprawy. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca we wniosku z 21 sierpnia 1997 r. zgłaszając do wywozu do USA ramę metalową do wibratorów wnosiła o zastosowanie procedury celnej w powrotnym wywozie za granicę poza obrotem czasowym.
Wskazują na to wypełnienia danych: w polu nr 1 JDA SAD nr (...) cyfry 3, która oznacza powrotny wywóz zgodnie z Instrukcją posługiwania się formularzami Jednolitego Dokumentu Administracyjnego SAD /część II - wypełnianie dokumentu SAD w wywozie i tranzycie/ - stanowiącą załącznik nr 5 do zarządzenia prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24 czerwca 1996 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego /M.P. nr 38 poz. 380/ oraz w polu nr 37 liczby 1040, która oznacza powrotny wywóz za granicę poza obrotem czasowym, zgodnie z Wykazem kodów i symboli stosowanych do wypełniania formularzy SAD oraz zestawów SAD /cz. II najczęściej występujące powiązanie kodów procedur celnych/ stanowiącym załącznik nr 9 do cyt. zarządzenia. Wypełnione przez stronę skarżącą w omawianych polach dane zostały przekreślone przez pracownika Urzędu Celnego przyjmującego zgłoszenie celne, o czym wyjaśnił na rozprawie sądowej w dniu 29 kwietnia 1999 r. pełnomocnik prezesa GUC, i zastąpione adnotacjami odpowiednio "1" w polu 1 i "1000" w polu 37. Z naniesionych adnotacji wynikało, że dokonano odprawy celnej ostatecznej w wywozie.
Dopuszczając zgłoszony towar do wywozu za granicę w decyzji dyrektora Urzędu Celnego w W. z 21 sierpnia 1997 r. rozstrzygnięto o odmowie zastosowania postanowień z art. 20 ust. 1 Prawa celnego oraz procedury 1040 ze względu na brak możliwości stwierdzenia tożsamości towaru. Decyzję doręczono zgłaszającej w imieniu skarżącej spółki Agencji Celnej w dniu 21 sierpnia 1997 r. i wobec nie wniesienia odwołania w terminie 14 dni odnotowano, że decyzja stała się prawomocna w dniu 4 września 1997 r. W myśl art. 16 par. 1 Kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne /zasada trwałości decyzji administracyjnej/.
Wydanie zatem przez dyrektora Urzędu Celnego w W. kolejnej decyzji z 8 października 1997 r. na podstawie art. 20 cyt. ustawy Prawo celne w przedmiocie odmowy zwrotu cła za towar w postaci 1 ramy metalowej do wibratorów uzasadniało stwierdzenie, że ta decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną a więc jest obarczona wadą nieważności określoną w art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa.
Wystąpienie w sprawie takich elementów, jak: te same podmioty /strona i organ/, ten sam przedmiot /rama metalowa do wibratorów/ i takiego samego interesu prawnego strony dotyczącego zwrotu cła przywozowego od towaru zgłoszonego do powrotnego wywozu za granicę poza obrotem czasowym w trybie art. 20 ust. 1 Prawa celnego wskazuje na tożsamość sprawy. Decyzja rozstrzygająca o odmowie zwrotu cła w tej samej sprawie, w której poprzednio rozstrzygnięto już inną decyzją ostateczną dotknięta jest wadą nieważności określoną w trybie art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa.
W tych okolicznościach prezes Głównego Urzędu Ceł, wydając w trybie odwoławczym swoją decyzję z 27 sierpnia 1998 r. o utrzymaniu w mocy decyzji dyrektora Urzędu Celnego z 8 października 1997 r. obarczonej wadą nieważności określoną w art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa, sam dopuścił się rażącego naruszenia prawa, co uzasadniało stwierdzenie, że również zaskarżona decyzja obarczona była wadą określoną w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.
Z podanych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 cytowanej ustawy o NSA w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 i 3 Kpa oraz zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy o NSA stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji.