Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 9 grudnia 1997 r., V SA 2063/95

Teza

Organy celne, stwierdzając niedostarczenie przez stronę w terminie towaru do urzędu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym, zobowiązane są do pobrania opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Wydanie decyzji o wymiarze opłaty manipulacyjnej dodatkowej wymaga zawsze ustalenia, czy w konkretnym wypadku istniały podstawy do przyjęcia, iż osoba przewożąca towar nie wykonała tego obowiązku.

Stwierdzenie, że konkretny towar nie został dostarczony do urzędu będzie z reguły równoznaczne z ustaleniem naruszenia obowiązku określonego w art. 42 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./.

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie

NSA uznał skargę za zasadną.

Sąd podniósł, że z załączonego do akt zaświadczenia komisariatu Policji wynika, że samochód został skradziony przed upływem terminu dostarczenia tego pojazdu do Urzędu Celnego w W. określonego w postanowieniu dyrektora Urzędu Celnego w R. Samochód skradziono z parkingu strzeżonego. Skarżący powiadomił o tym fakcie policję, jednakże przeprowadzone w sprawie postępowanie karne zostało umorzone wobec nie wykrycia sprawców kradzieży.

Zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ osoba przewożąca towar celny objęty postanowieniem o przekazaniu sprawy; o którym mowa w art. 45 ust. 5, jest obowiązana dostarczyć go do urzędu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym. Natomiast art. 70 ust. 2 pkt 3 stwierdza, że nie wykonanie w terminie obowiązków celnych przewidzianych w art. 42, organy celne pobierają opłatę manipulacyjną dodatkową.

Zwrot "organy celne pobierają (...) opłaty", użyty w art. 70 ust. 2 wskazuje, że w wypadku pkt 3 tego przepisu, organy te, stwierdzając niedostarczenie przez stronę w terminie towaru, zobowiązane są do pobrania opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Wydanie więc decyzji o wymiarze opłaty manipulacyjnej dodatkowej wymaga zawsze ustalenia, czy w konkretnym wypadku istniały podstawy do przyjęcia, iż osoba przewożąca towar nie wykonała obowiązku dostarczenia go do urzędu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym. Stwierdzenie, że konkretny towar nie został dostarczony do wspomnianego urzędu będzie z reguły równoznaczne z ustaleniem naruszenia obowiązku określanego w art. 42 ustawy - Prawo celne.

Zdaniem NSA, nie można wykluczyć sytuacji, w których brak będzie dostatecznych podstaw do uznania wspomnianego niedostarczenia towaru za niewykonanie obowiązku przewidzianego w powołanym ostatnio przepisie. Sytuacja taka wystąpi niewątpliwie w wypadku stwierdzenia, że przed upływem wyznaczonego terminu wykonanie obowiązku dostarczenia towaru do wyznaczonego urzędu celnego stało się niemożliwe na skutek okoliczności, za które osoba przewożąca towar nie ponosi odpowiedzialności.

Nie sposób zwłaszcza przyjąć, aby o niewykonaniu obowiązku określonego w art. 42 ustawy - Prawo celne można było mówić także w sytuacji, w której przewożony towar uległ zniszczeniu, np. wskutek pożaru lub innego podobnego zdarzenia. W takim bowiem wypadku występuje bowiem niemożliwość wykonania obowiązku dostarczenia towaru w podanym wyżej znaczeniu, a wiec okoliczność, która wyklucza przyjęcie, iż niedostarczenie to stanowiło "niewykonanie w terminie obowiązków celnych, o których mowa w art. 42 wspomnianej ustawy.

Dlatego też w ocenie NSA zachodzi potrzeba dokonania w tym zakresie niezbędnych czynności i ustalenia, czy przytoczone w odwołaniu powody niedostarczenia samochodu do urzędu celnego pozwalają na przyjęcie, że wykonanie wspomnianego obowiązku stało się niemożliwe. A zatem konieczne będzie rozważenie, czy postępowanie skarżącego po przyjeździe do W., a wiec umieszczenie samochodu na parkingu strzeżonym, a następnie jego zachowania po stwierdzeniu kradzieży pojazdu, pozwalają przyjąć, iż podjął on wszystkie niezbędne czynności w zakresie należytego zabezpieczenia, a następnie odzyskania samochodu.

Dokonanie powyższych ustaleń może mieć ważne znaczenie przy ocenie czy w sprawie wykonania obowiązku dostarczenia samochodu do Urzędu celnego w M. stało się niemożliwe w podanym poprzednio znaczeniu. Orzeczenie o wymiarze cła pozostaje w ścisłym związku z orzeczeniem w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Okoliczności uzasadniające te opłatę zostały przyjęte w zaskarżonej decyzji za podstawę faktyczną orzeczenia o wymiarze cła. Te same więc powody uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej opłaty manipulacyjnej dodatkowej przemawiają za jej uchyleniem w części dotyczącej orzeczenia o wymiarze.

Nie wyjaśnienie przyczyn okoliczności stanowiło naruszenie przepisów postępowania, a w konsekwencji tego uchylenie zaskarżonej decyzji.