Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 15 marca 1993 r., V SA 2098/92

Teza

Zastosowanie do podstawy wymiaru cła stawek określonych w taryfie celnej, ale z pominięciem konsekwencji związanych z brakiem "klauzuli najwyższego uprzywilejowania", stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.

Uzasadnienie

Decyzją z 22.6.1992 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł, na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W., zawartej w zgłoszeniu celnym z 1.3.1991 r. przyjmując, że wydano ją z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Prezes zarządził dokonanie przez Dyrektora Urzędu Celnego, w trybie art. 23 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo Celne, ponownego wymiaru cła od koszul jedwabnych damskich, krawatów jedwabnych, bielizny damskiej, żakietów damskich, swetrów damskich, spodni męskich, koszul męskich, spódnic jedwabnych, chustek jedwabnych i garsonek - zgodnie z par. 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1989 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy. Organ nadzoru w motywach uzasadnienia tej decyzji wskazał, że rażące naruszenie prawa polegało na zastosowaniu przez organ celny I instancji stawek celnych w nieprawidłowej wysokości, mianowicie z pominięciem faktu, że od 15.1.1991 r., w której to dacie weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1990 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. 1991 nr 1 poz. 4/, wprowadzono zmiany w wykazach krajów i regionów, do których stosuje się klauzulę największego uprzywilejowania. W dniu dokonania odprawy celnej zgłoszonych towarów Chiny nie występowały w wykazie państw stron Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu /GATT/ i nie były wymienione na liście krajów i regionów, do których stosuje się klauzulę największego uprzywilejowania. Z tego względu zgodnie z par. 3 ust. 3 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1989 r. do towarów pochodzących z innych państw, niż wymienione w wykazie i liście, należało zastosować stawki celne podwyższone o 100 procent, a w razie gdy stawka taryfowa wynosi 0, stawkę w wysokości 25 procent wartości towaru. (...)

Na ostateczną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł D. B. wniosła skargę do NSA, w której zarzuciła rażące naruszenie par. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1989 r. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca podnosi, że do towarów importowanych z Chin, zgodnie z powołanymi w skardze przepisami, mają zastosowanie stawki w wysokości przyjętej w decyzji organu celnego I instancji, ponieważ Chiny wymienione są pod poz. 11 wykazu państw stosujących do towarów pochodzenia polskiego klauzulę największego uprzywilejowania, stanowiącego załącznik Nr 3 cyt. rozporządzenia. Po zmianie powyższego rozporządzenia /Dz.U. 1991 nr 1 poz. 4/, Chiny również wymieniono w wykazie krajów i regionów, do których stosuje się taką klauzulę, o czym świadczy umieszczenie tego kraju w "części listy krajów i regionów rozwijających się - pod poz. 5", i to rozporządzenie obowiązywało w dacie wydania decyzji dotyczącej importowanych towarów, tj. 1.3.1991 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes GUC podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Oceny, w ramach sądowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, wymaga, czy zastosowanie stawek celnych w wysokości wykazanej w decyzji organu celnego I instancji przy wymiarze cła od towarów importowanych z Chin jest rażącym naruszeniem prawa.

Stwierdzić przede wszystkim należy, że w myśl zasady wyrażonej w art. 23 ust. 1 Prawa celnego cło wymierza się według stanu towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Z tą zasadą korespondują dwie następne: wymieniona w art. 4 ust. 2 ustawy, stanowiąca, że podstawą wymiaru cła jest wartość celna towaru określona w art. 25 ust. 1, oraz zasada określona w art. 4 ust. 4 ustawy, w myśl której wysokość cła ustala się przez zastosowanie stawki celnej do podstawy wymiaru cła. Organ celny orzekający w sprawie wymiaru cła ma zatem obowiązek ustalenia przede wszystkim stanu faktycznego towaru /jego rodzaju i wartości celnej/ na dzień dokonania zgłoszenia towaru do odprawy celnej /a nie dzień dokonania odprawy celnej/ przez podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą /art. 40 ust. 1/, a następnie zaklasyfikowania towaru do odpowiedniej pozycji taryfy celnej i zastosowania stawki celnej w wysokości obowiązującej w tym dniu, określonej zgodnie z art. 4 ust. 5 Prawa celnego. Pogląd Prezesa GUC, że stosuje się stawki celne z dnia dokonania odprawy celnej, nie znajduje zatem oparcia w obowiązującym prawie. (...)

Skarżąca nie kwestionuje ustaleń organów celnych co do rodzaju towarów zaimportowanych przez nią z Chin. Spór natomiast dotyczy wysokości zastosowanych stawek celnych.

Skarżąca dokonała zgłoszenia towarów 1.3.1991 r. i w tym dniu dokonano odprawy celnej, stosując następujące stawki celne: koszule jedwabne damskie poz. 6206.10 - stawka 15 procent, krawaty jedwabne poz. 6215.10 - stawka 35 procent, bielizna damska /figi, koszulki/ poz. 6208.99 - stawka 15 procent, żakiety damskie jedwabne poz. 6204.39 - stawka 20 procent, swetry damskie z angory poz. 6110.90 - stawka 15 procent, spodnie męskie z bawełny poz. 6203.42 - stawka 25 procent, koszule jedwabne męskie poz. 6205.90 - stawka 30 procent, spódnice jedwabne poz. 6204.69 - stawka 15 procent, chustki jedwabne poz. 6214.10 - stawka 30 procent i garsonki jedwabne poz. 6204.39 - stawka 20 procent. Decyzja ta zawarta jest na wydruku odprawy celnej i nie zawiera uzasadnienia, w tym także co do jej podstawy prawnej. W tej dacie obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1989 r. w sprawie ceł na towary przewożone z zagranicy /Dz.U. nr 75 poz. 448 ze zm./. Nowelą do rozporządzenia ogłoszoną w Dz.U. 1991 nr 1 poz. 4 dokonano zmian, w wyniku których Chiny /wykazane dotychczas w poz. 11 wykazu państw stosujących do towarów pochodzenia polskiego klauzulę największego uprzywilejowania - załącznik Nr 3 rozporządzenia w brzmieniu przed zmianą/ umieszczone zostały na liście krajów i regionów rozwijających się z wyłączeniem krajów i regionów najmniej rozwiniętych. Lista ta w brzmieniu przed ostatnią z omawianych zmian rozporządzenia stanowiła załącznik Nr 5 do rozporządzenia, a po zmianie załącznik Nr 3 /par. 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 27 grudnia 1990 r. - Dz.U. 1991 nr 1 poz. 4/. Kraje i regiony rozwijające się nie zostały wymienione w par. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia.

Do towarów przywożonych z tych krajów stosownie do par. 3 ust. 3 rozporządzenia należało więc stosować stawki celne podwyższone o 100 procent, a w razie gdy stawka taryfowa wynosi "0", zastosowanie miała stawka podwyższona o 25 procent od wartości celnej towaru. Zarzut podniesiony w skardze w tej mierze nie jest więc zasadny.

Zastosowanie postanowień rozporządzenia nowelizującego z 27.12.1990 r. było wyłączone jedynie w przypadkach realizacji kontraktów zawartych przed dniem jego wejścia w życie, z terminem dostawy do 30.6.1991 r. /par. 2/. Skarżąca nie wykazała, że dostawa towarów będących przedmiotem sporu w tej sprawie nastąpiła w ramach realizacji kontraktu zawartego przez nią z dostawcą chińskim przed 15.1.1991 r. Nie wynika to ani ze zgłoszenia celnego, ani z załączonego do akt rachunku.

Zastosowanie do podstawy wymiaru cła stawek określonych w taryfie /stawek podstawowych/ do towarów zakupionych w kraju wymienionych na liście krajów i regionów rozwijających się, następstwem czego był znacznie obniżony wymiar cła, stanowiło rażące naruszenie art. 23 ust. 1 Prawa celnego w związku z par. 3 ust. 3 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1989 r. Decyzja zawierająca wadę określoną w par. 1 pkt 2 Kpa podlega stwierdzeniu nieważności przez organ wyższego stopnia /art. 157 par. 1 Kpa/, którym w tej sprawie był Prezes Głównego Urzędu Ceł jako centralny organ administracji państwowej /art. 107 ust. 1 Prawa celnego w zw. z art. 5 par. 2 Kpa. (...)

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł o jej oddaleniu.