Wyrok WSA w Warszawie z 9 lutego 2004 r., V SA 2109/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 29 stycznia 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi "G." SA w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane w przepisach prawa celnego - oddala skargę -

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA del do WSA - Stanisław Kaliński (spr.), Sędzia NSA del. do WSA - Maria Myślińska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak
- Elżbieta Winiarska protokolant

Uzasadnienie

Dyrektor Izby Celnej w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.) i § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 1999 r. w sprawie warunków, jakie musi spełniać miejsce wyznaczone lub uznane przez organ celny oraz wypadków, w których czynności przewidziane przepisami prawa celnego mogą być dokonywane w tym miejscu (Dz.U. Nr 88, poz. 984) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nie uznania miejsca w W. przy ulicy [...] za miejsce, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego. W uzasadnieniu decyzji podano, że pismem z dnia 20.11.2002 r. Agencja Celna "G." SA zwróciła się z wnioskiem o uznanie miejsca przy ul. [...] w W., jako miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego twierdząc, że nie jest zadowolona z procedur uproszczonych, z których korzysta, ponieważ Urząd Celny zarządza kontrolę wszystkich środków przewozowych i częste 100% rewizje celne, w których uczestniczy jeden lub dwóch funkcjonariuszy celnych. Taka procedura postępowania wydłuża czas odpraw dokonywanych w procedurze uproszczonej i z tego powodu ogranicza liczbę klientów, którzy mogą być obsłużeni przez wnioskodawczynię.

Ustalono, że miejsce proponowane do uznania spełnia warunki techniczne do dokonania w nim czynności przewidzianych przepisami prawa celnego pod warunkiem wyposażenia go w przewijarkę do tkanin i wagę, bowiem Agencja Celna "G.", korzystając z procedury uproszczonej, dokonuje zgłoszeń celnych towarów z grupy o podwyższonym ryzyku, pochodzącym z krajów [...] w postaci tkanin, dzianin i obuwia. W toku weryfikacji zgłaszanych do odprawy towarów, zastrzeżenia organów celnych budziła deklarowana przez stronę wartość towarów i w związku z tym każdorazowo wszczynane było postępowanie wyjaśniające. W dniu [...].01.2003 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] wydał decyzję o cofnięciu pozwoleń na stosowanie procedury uproszczonej w procedurze dopuszczenia do obrotu, procedurze wywozu łącznie tranzytem oraz przy zakończeniu wspólnej procedury tranzytowej w transporcie drogowym (k. 27-44 akt adm.).

Decyzją z dnia [...].01.2003 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] nie uznał miejsca przy ul. [...] w W., jako miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego z uwagi na to, że uznanie tego miejsca nie jest uzasadnione żadnymi szczególnymi względami, o których mowa § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 1999 r. w sprawie warunków, jakie musi spełniać miejsce wyznaczone lub uznane przez organ celny, oraz wypadków, w których czynności przewidziane przepisami prawa celnego mogą być dokonywane w tym miejscu (Dz.U. Nr 88, poz. 984 ze zm.).

Pismem z dnia 17.02.2003 r. Agencja Celna "G." SA wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzuciła organom celnym niepodjęcie wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niewyjaśnienie przesłanek, którymi organ celny kierował się przy załatwianiu sprawy oraz rażące naruszenie § 4 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 1999 r.

Orzekając ponownie Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r. wskazując, że zasadą jest dokonywanie czynności przewidzianych przepisami prawa celnego w powołanych w tym celu jednostkach administracji państwowej, tj. w urzędach celnych. Uznanie miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego jest odstępstwem od powołanej zasady, wymaga decyzji organu celnego i musi być uzasadnione szczególnymi względami o jakich mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz spełniać warunki techniczne przewidziane w § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 1999 r. w sprawie warunków jakie musi spełniać miejsce wyznaczone lub uznane przez organy celne... (Dz.U. Nr 88, poz. 984).

Ciężar udowodnienia zasadności uznania proponowanego miejsca spoczywa na wnioskodawcy.

Strona do wniosku dołączyła dokument potwierdzający tytuł prawny do użytkowania proponowanego miejsca, opis tego miejsca i opis warunków, które mają zapewnić nienaruszalność i tożsamość towarów, wskazała na sprzęt techniczny umożliwiający przeprowadzenie kontroli celnej. Wniosek o uznanie miejsca Agencja "G." SA uzasadniła tym, iż "korzysta z procedur uproszczonych, ponieważ urząd celny zarządza kontrolę wszystkich środków przewozowych i bardzo często są to tzw. 100% rewizje, każdorazowo angażowany jest jeden lub dwóch funkcjonariuszy celnych. Rozciągnięcie w czasie całej procedury uproszczonej (oczekiwanie na decyzję urzędu celnego o rewizji bądź odstąpieniu od niej, przywóz funkcjonariusza, rewizja, długi czas oczekiwania na decyzje dopuszczające do obrotu) stawiają pod znakiem zapytania tak pojmowane "uproszczenie". Zdaniem Agencji nie jest możliwe przyjmowanie większej ilości klientów niż jest w stanie obsłużyć funkcjonariusz celny dostępny praktycznie tylko od godziny 12-13."

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego "G." Spółka Akcyjna zarzuciła:

• naruszenie art. 120, 122, 124 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ celny kierował się przy załatwianiu sprawy,
• naruszenie § 4 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19.10.1999 r., w sprawie warunków, jakie musi spełniać miejsce wyznaczone lub uznane przez organ celny... (Dz.U. Nr 88, poz. 984).

Zdaniem skarżącej interpretacja pojęcia "inne uzasadnione gospodarczo przypadki" o jakich mowa w § 4 cyt. rozporządzenia, przemawiające za uznaniem proponowanego miejsca, organy celne w sposób nieuprawniony odnoszą tylko do okoliczności związanych z działaniem urzędów celnych (prawidłowości dozoru celnego, kontroli celnej, trudności w przeprowadzeniu czynności przez funkcjonariuszy celnych), natomiast kwestię tę pominięto w ocenie słusznego gospodarczo interesu strony.

Wskazano, ze Urząd Celny zarządza kontrolę wszystkich środków przewozowych i częste 100% rewizje celne, w których uczestniczy jeden lub dwóch funkcjonariuszy celnych. Sytuacja taka powoduje ograniczenie liczby klientów, których może obsłużyć skarżąca Agencja. Dlatego też należy uwzględnić interes gospodarczy skarżącej, która głównie dzięki możliwości korzystania z przywileju miejsca uznanego prowadzić będzie swoją działalność gospodarczą. W wypadku odebrania jej tego przywileju spowoduje likwidację Spółki i zwolnienie pracowników oraz zaprzestanie prowadzonej działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie Sąd nie stwierdził, aby decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.

Miejsce uznane to, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), inne niż urząd celny, miejsce w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane w przepisach prawa celnego. Uznanie miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego jest odstępstwem od zasady dokonywania tych czynności w powołanych w tym celu urzędach celnych, wymaga decyzji właściwego dyrektora izby celnej (art. 288 § 1 Kodeksu celnego) i musi być uzasadnione szczególnymi względami o jakich mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz spełniać warunki przewidziane w § 3 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 19 października 1999 r. w sprawie warunków, jakie musi spełniać miejsce wyznaczone lub uznane przez organ celny oraz wypadków, w których czynności przewidziane przepisami prawa celnego mogą być dokonywane w tym miejscu (Dz.U. Nr 88, poz. 984). Przepisy te pozostawiają organowi celnemu ocenę, czy proponowane miejsce spełnia warunki techniczne oraz warunki gwarantujące "nienaruszalność i tożsamość znajdujących się w nim towarów, a także oceny, czy uznanie proponowanego miejsca uzasadnione jest umową międzynarodową, ważnym interesem państwowym, ważnymi względami służbowymi bądź przyczynami o charakterze gospodarczym".

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko orzekających w sprawie organów celnych, że w rozpoznawanej sprawie nie występują okoliczności, które uzasadniałyby uznanie proponowanego miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego, w tym także ze względów gospodarczych. Zdaniem skarżącej, uznanie wskazanego miejsca usprawni i przyspieszy korzystanie z procedur uproszczonych oraz pozwoli na obsługę większej ilości klientów niż dotychczas, zaś niekorzystna decyzja organu spowoduje likwidację firmy, zwolnienie pracowników i zaprzestanie działalności gospodarczej.

Z twierdzeniami tymi nie można się zgodzić. Asortyment towarów odprawianych przez skarżącą ogranicza się do tkanin, dzianin, odzieży i obuwia pochodzących z krajów [...]. Towary te należą do grupy towarów wrażliwych, szczególnie narażonych na występowanie nieprawidłowości, w przypadku ich odprawy stosowane są szczególne procedury. Niezależnie od tego, czy odprawa dokonywana jest w miejscu uznanym, w urzędzie celnym, w procedurze uproszczonej, czy też podstawowej, towary te podlegają szczególnej kontroli celnej, polegającej m.in. na każdorazowym przeprowadzeniu stuprocentowej rewizji celnej. Stąd też oczekiwanie skarżącej na zliberalizowanie odpraw celnych w miejscu uznanym nie znajduje uzasadnienia. Ponadto wskazać należy, iż skarżąca Agencja posiadała w W. przy ul. [...] miejsce uznane wyłącznie do stosowania procedury uproszczonej: w procedurze dopuszczenia do obrotu (pozwolenie Nr [...] z dnia [...].08.2002 r.) w procedurze wywozu łącznie z tranzytem (pozwolenie nr [...] z dnia [...].08.2002 r.) i przy zakończeniu wspólnej procedury tranzytowej w transporcie drogowym (pozwolenie nr [...] z dnia [...].08.2002 r.). Omawiane pozwolenia zostały skarżącej cofnięte w dniu [...].01.2003 r. w związku z zaniżaniem wartości celnej towaru zgłaszanego w procedurze uproszczonej, poprzez niedoliczanie kosztów transportu lotniczego. Stanowi to istotnie naruszenie przepisów prawa celnego. Nie odpowiada zatem rzeczywistości twierdzenie, że zaskarżona decyzja pozbawia skarżącą przywileju posiadania miejsca uznanego. Przywilej taki odebrany został Agencji w innym postępowaniu, przez cofnięcie jej pozwoleń na stosowanie procedury uproszczonej.

Kwestie te nie są przedmiotem postępowania w sprawie.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało skargę oddalić jako nieuzasadnioną.