Uzasadnienie
Decyzją zawartą w JDA SAD (...) z dnia 20.04.1995 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. dokonał na wniosek Spółki z o.o. z udziałem kapitału zagranicznego "V." w Ś. W. odprawy celnej 7.700 sztuk kur żywych - 18 tygodniowych o wadze do 1 kg i wymierzył cło w wysokości 36.804,40 zł.
"V." Sp. z o.o. wystąpiła do Prezesa Głównego Urzędu Ceł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, albowiem jej zdaniem nastąpiło rażące naruszenie prawa - art. 14 ust. 1 pkt 39 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne z uwagi na naliczenie cła od aportu w postaci stada podstawowego kur /reproduktora/, które zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 września 1994 r. /Dz.U. nr 121 poz. 591/ od 1.01.1995 r. stanowi środek trwały.
Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 23.09.1998 r. (...) na podstawie art. 158 par. 1 w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 i art. 157 par. 1 Kpa w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ oraz na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 39 i art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ w związku z art. 289 Kodeksu celnego i par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 1994 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 138 poz. 730/, po rozpatrzeniu wniosku Strony z dnia 28.10.1997 r. i z dnia 28.05.1998 r. - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 20.04.1995 r. zawartej w JDA SAD (...).
Zdaniem Prezesa GUC towar w postaci kur żywych nie stanowi środka trwałego w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 39 ustawy - Prawo celne. Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego zwolnieniu od cła podlegają towary, które spełniają łącznie następujące przesłanki:
zostały wniesione do kapitału zakładowego Spółki jako przedmiot wkładu niepieniężnego przedmiotu zagranicznego, mają charakter środków trwałych, zostały określone w akcie założycielskim Spółki oraz we wpisie do rejestru handlowego jako wkład niepieniężny podmiotu zagranicznego.
Art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego nie definiuje pojęcia "środki trwałe". W myśl uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 1996 r. FPS 2/96 prawo celne nie uprawnia w wypadku art. 14 ust. 1 pkt 39 do przyznania wiążącego znaczenia określeniom "środki trwałe" zawartym w innych aktach normatywnych.
Zwolnieniu od cła z mocy art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego podlegają towary w postaci środków trwałych, w stosunku do których istnieje możliwość bezspornego stwierdzenia, iż w stosunku do nich nie naruszono warunku nieodstępowania przez okres 3 lat, licząc od dnia odprawy.
Towar w postaci stada żywych kur - z uwagi na ich właściwości natury biologicznej - charakteryzuje się krótkim okresem życia i jest wątpliwe aby te same kury, które zostały sprowadzone służyły Spółce do prowadzenia działalności przez okres 3 lat od dnia dokonania odprawy celnej.
Spółka z o.o. "V." na podstawie art. 127 par. 3 Kpa wystąpiła do Prezesa Głównego Urzędu Ceł o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej decyzją z dnia 23.09.1998 r.
Zdaniem Spółki decyzja organu wymierzająca cło od środka trwałego stanowiącego aport do spółki rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego zwolnione zostały środki trwałe stanowiące przedmiot wkładu niepieniężnego podmiotu zagranicznego z zastrzeżeniem nie odstępowania przez okres 3 lat, licząc od dnia odprawy celnej. Jedyną aktualną wykładnią środka trwałego jest art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości /Dz.U. nr 121 poz. 591 ze zm./.
Przedmiotowy towar spełnia wszystkie warunki wskazane w art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego. Wprawdzie żywotność kur stada podstawowego sięga 2 lat, ale się jego nie odstępuje tylko po wyeksploatowaniu /1,5 r./ oddaje na ubój, a na jego miejsce wprowadza następne, odchowane z tego stada, już nie sprowadzone jako aport, tak by zachować ciągłość produkcyjną. Stado rodzicielskie kur jest reproduktorem i z ekonomicznego punktu widzenia ma charakter środka pracy służącego do przekształcania przedmiotów pracy w procesie działalności gospodarczej.
Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 15.10.1998 r. (...) na podstawie art. 127 par. 3 w związku z art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa decyzję własną z dnia 23.09.1998 r. (...) utrzymał w mocy z taką argumentacją jak w uzasadnieniu decyzji własnej wymienionej w sentencji, a nadto odnosząc się do argumentu Strony, zgodnie z którym organy celne winny posiłkować się definicją środka trwałego zawartą w ustawie z dnia 29.12.1994 r. o rachunkowości - ponownie wyjaśnił, iż ustawa ta nie ma zastosowania w sprawach dotyczących obrotu towarowego z zagranicą, rozpatrywanych na podstawie ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.
Spółka z o.o. "V." powyższą decyzję zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego jako naruszającą art. 7 Kpa i wnosi o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu niesłusznie pobranego cła wraz z odsetkami.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podaje, że w przedmiotowej sprawie został już wydany w dniu 13 grudnia 1996 r. wyrok przez Naczelny Sąd Administracyjny (...) I SA/Po 777/96 uchylający zaskarżone decyzje. W związku z tym wystąpili o zwrot cła pobranego niezgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego. Sprawa została załatwiona odmownie. Zdaniem Skarżącej - przy wydaniu decyzji zawartej w JDA SAD (...) z dnia 20.04.1995 r. zostało rażąco naruszone prawo, wobec tego wystąpiła do Prezesa GUC o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa oraz wyrównanie szkód zgodnie z art. 160 par. 1 Kpa. Skarżąca podtrzymuje stanowisko, że sprowadzone stado kur stanowi środek trwały, a jedynym miarodajnym przepisem określającym definicję "środka trwałego" jest ustawa o rachunkowości, na którym oparta jest cała sprawozdawczość GUS.
Gdy decyzja pozostawiona jest uznaniu administracyjnemu, zgodnie z art. 7 Kpa organ musi uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony, jeżeli przepis nie wyklucza tego, załatwić sprawę pozytywnie dla strony.
Prezes Głównego Urzędu Ceł w odpowiedzi na skarg wnosi o jej oddalenie - podtrzymując motywację zbieżną z treścią decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ wprowadził zasadę powszechności cła, stanowiąc: Przywóz towarów z zagranicy podlega cłu z wyjątkami określonymi w przepisach prawa.
Wyjątki jako odstępstwa od zasady nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Do takich wyjątków m.in. zaliczono towary wymienione w art. 14 ust. 1 prawa celnego.
Mający zastosowanie w niniejszej sprawie art. 14 ust. 1 pkt 39 ustawy - Prawo celne brzmi: Przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm jest wolny od cła i od wymaganego zgodnie z art. 7 pozwolenia, jeżeli przedmiotem przywozu są: środki trwałe stanowiące przedmiot wkładu niepieniężnego podmiotu zagranicznego z zastrzeżeniem nieodstępowania przez okres 3 lat, licząc od dnia odprawy celnej.
Wbrew stanowisku Strony Skarżącej, użyte w ustawie Prawo celne pojęcie "środki trwałe" nie jest tożsame z pojęciem zdefiniowanym w ustawie o rachunkowości /Dz.U. 1994 nr 121 poz. 591/. Ustawy te regulują różne dziedziny i różne cele. W art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy o rachunkowości mowa jest wprawdzie o środku trwałym m.in. inwentarzu żywym o przewidywanym okresie dłuższym niż rok, przeznaczonym na własne potrzeby jednostki lub do oddania w używanie na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, gdy tymczasem środek trwały w rozumieniu ustawy - Prawo celne jest wolny od cła pod warunkiem nieodstępowania przez okres 3 lat, licząc od dnia odprawy celnej.
Sprowadzone przez Spółkę z o.o. "V." stado kur rodzicielskich nie mogło być potraktowane jako środek trwały, skoro Spółka sama twierdzi, iż pod półtorarocznej eksploatacji przekazywane są na ubój i przerób. Nie służą Spółce do prowadzenia działalności gospodarczej przez okres 3 lat, albowiem są zastępowane innym, nowym stadem kur.
W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.