Uzasadnienie
Burmistrz Miasta i Gminy B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. bez bliższego określenia aktu normatywnego jaki legł u podstaw aktu administracyjnego przy wskazaniu, iż zamieszczony został w Dz.U. z 1984 r. Nr 32, poz.174 - uchylił czynność materialno-techniczną polegająca na anulowaniu wpisu w dowodzie osobistym o stałym zameldowaniu M. K. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. W wyniku wniesionego przez w/w odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. - [...] (działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a.) utrzymało w mocy zaskarżony akt administracyjny.
W motywach wskazano, że na podstawie aktu notarialnego rep. A. nr 3748/94 z dnia 25.03.1994 r. E. i J. K. sprzedali W. K. swoje prawa i roszczenia do budynku gospodarczego oraz ustanowili na jej rzecz służebność osobistą polegającą na prawie dożywotniego korzystania z części działki. Mając na uwadze treść tego aktu W. K. w dniu 25.04.1994 r. zameldowała pod adresem B., ul. [...] [...] M. K. Wyżej wymienieni w dniu 17.01.1998 r. zawarli związek małżeński, zaś w dniu 20.10. tego roku W K. zmarła.
W dniu 29.01.1999 r. małżonkowie E. i J. K. złożyli wniosek o anulowanie zameldowania M. K.. Zdaniem organu II-giej instancji - w myśl art. 47 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174 ze zm.) - wpis o zameldowaniu lub wymeldowaniu nie jest decyzją administracyjną, lecz stanowi tzw. czynność materialno-techniczną administracji.
Zwrócono równocześnie uwagę, że w dacie zameldowania M. K. nie pozostawał w związku małżeńskim z W. K. Fakt ten pozwala uznać, że M. K. nie dysponował prawem do przebywania w lokalu, albowiem za takie nie może uchodzić pozostawanie w nieformalnym związku.
Nadto małżonkowie K. mając prawo wieczystego użytkowania zabudowanej nieruchomości ustanowili na rzecz W. K. służebność osobistą polegającą na prawie dożywotniego korzystania z części działki. Zatem W. K. jako posiadająca jedynie służebność osobistą nie mogła skutecznie na podstawie aktu notarialnego i bez zgody użytkowników wieczystych dokonać zameldowania M. K. W skardze żądającej uchylenia decyzji organu II-giej instancji - M. K. wskazał, że jest jedynym spadkobiercą po W. K. i jego uprawnienia zostały stwierdzone orzeczeniem Sądu Rejonowego w Pruszkowie w sprawie - Ns 971/99. Odziedziczył tym samym roszczenie o zwrot kwoty odpowiadającej wartości zakupionego przez W. K. budynku. Do czasu rozliczenia się ma on uprawnienie aby w tym lokalu mieszkać.
Skarżący podniósł, że wydane w niniejszej sprawie decyzje są wyrazem szykan. Ich efektem są również wcześniej toczące się - przed sądem powszechnym - postępowania dotyczące udostępnienia szamba.
W odpowiedzi na skargę, żądając jej oddalenia, organ Il-giej instancji podniósł argumenty zbieżne z treścią motywów zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie - aczkolwiek z innych względów aniżeli wskazanych w motywach wniesionego środka zaskarżenia. Oceniając zaś legalność zaskarżonego aktu zwrócić uwagę należy na szereg istotnych uchybień, a mianowicie:
- małżonkowie J. i E. K. wnieśli - w dniu 29.01.1999 r. o anulowanie zameldowania M. K., który został zameldowany w budynku gospodarczym użytkowanym częściowo na posesji w/w, zaś w pozostałej części na nieruchomości należącej do E. M. Tymczasem wydana w sprawie decyzja - co trafnie podniesiono w odwołaniu - dotycząca uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na anulowaniu wpisu w dowodzie osobistym o stałym zameldowaniu M. K. w lokalu [...] przy ul. [...] w B. nie orzeka o istocie żądania. Ten sam zarzut należy odnieść do decyzji organu II-giej instancji, który zaskarżony akt utrzymał w mocy.
W sprawie nigdy nie anulowano wpisu w dowodzie osobistym o stałym zameldowaniu M. K. z lokalu nr [...] przy ul. M. w B.; brak jest zatem podstaw aby taką czynność organ I-szej instancji mógł uchylić.
- Przeprowadzona w sprawie rozprawa dotknięta jest nadto wadami proceduralnymi polegającymi na:
• pouczeniu - w dniu 7.04.1999 r. - świadków o odpowiedzialności karnej z art. 247k.k. Taki przepis był zawarty w kodyfikacji karnej z 1969 r., której przepisy zostały zastąpione ustawą z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz.U. z dn. 2.08.1997 r., Nr 88, poz. 553). Odpowiednikiem wskazanego wyżej przepisu jest art. 233 k.k. i on powinien stanowić podstawę pouczenia. Naruszenie tego przepisu - w zakresie prawidłowego pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań - powoduje, że świadkowie mogli zeznać nieprawdę, zaś takie zeznania nie mogą - w trosce o poszanowanie zasady prawdy obiektywnej - stanowić podstawy ustaleń faktycznych.
• równoczesnym przesłuchaniu w charakterze świadków E. i H. M. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje - co wyraźnie należy zaznaczyć - „zbiorowego” dokonywania takich czynności.
Świadkowie winni być przesłuchiwani oddzielnie, zaś protokół powinien odzwierciedlać to, co każdy z nich zeznał.
W ponownym postępowaniu administracyjnym należy sanować powyższe braki, a następnie - co jest bardzo istotne - ustalić czy W. K. w dniu 23.05.1994 r. mogła skutecznie zameldować M. K. pod wskazanym adresem. Realizując to należy szczegółowej analizie poddać treść aktu notarialnego z dnia 25.03.1994 r. rep. A nr 3748/94 w kontekście wówczas obowiązujących uregulowań ustawowych. Istotne będzie ustalenie, czy skarżący był „dzikim lokatorem”, jak twierdzą wnioskodawcy (k. 1), czy też stroną umowy” - jak wynika to z dokumentów załączonych do akt administracyjnych (k.
- wskazujących na pozostawanie z W. K. w związku nieformalnym.
Ocena tych okoliczności winna dać podstawę do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wydania trafnej decyzji.
Mając na uwadze treść art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U.nr 74, poz. 368 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.