Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13 kwietnia 1992 r. zawartą w JDA SAD (...) Dyrektor Urzędu Celnego w W. dokonał odprawy celnej partii pomarańczy, sprowadzonej przez Aleksandra S. - Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjne E. w P.-L.
Po dokonaniu odprawy celnej zostały ujawnione wady fizyczne przedmiotu importu, kwalifikujące w części pomarańcze jako "niehandlowe" i obniżające cła. Na tej podstawie importer żądał zmiany /obniżenia/ należności celnej. Jako dowód przedstawił Urzędowi Celnemu protokół "Polcargo" z 14 kwietnia 1992 r. dotyczący złej jakości pomarańczy oraz nową fakturę kontrahenta /eksportera/ włoskiego, opiewającą na obniżoną cenę tejże partii pomarańczy.
Dyrektor Urzędu Celnego w W. wznowił postępowanie w sprawie, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa zakończone decyzją z 13 kwietnia 1992 r., zawartą w JDA SAD (...), lecz decyzją 14 maja 1995 r., (...) odmówił uchylenia pierwotnej decyzji wymiarowej.
Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa GUC decyzją z 21 września 1994 (...). Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy stwierdził: "brak podstaw do uznania roszczeń strony", ponieważ ujawnienie wad jakościowych pomarańczy i sporządzenie protokołu nastąpiło już po odprawie celnej, a więc w momencie gdy przedmiot importu stracił cechy towaru celnego. Stan towaru po dopuszczeniu go do obrotu na polskim obszarze celnym nie ma wpływu na wysokość cła. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 Prawa celnego ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ cło podlega wymierzeniu według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego. Nadto organ odwoławczy podniósł, że importer nie wykazał, czy w następstwie wystawienia przez kontrahenta nowej faktury na niższą cenę, anulowana została faktura pierwotna. Po rozpoznaniu skargi na tę decyzję, NSA uchylił zaskarżoną decyzję wyrokiem (...) z dnia 27 stycznia 1998 r. uznając, że stanowisko wyłączające korektę wartości celnej i cła dlatego tylko, że wykrycie wad fizycznych towaru i spisanie protokołu "Polcargo" nastąpiło po zakończeniu odprawy celnej - uzasadnia zarzut naruszenia prawa poprzez nieprawidłową interpretację art. 23 ust. 1 Prawa celnego. NSA podniósł, iż w świetle art. 23 ust. 1 Prawa celnego rozstrzygający jest stan towaru i jego wartość celna "w dniu dokonania zgłoszenia celnego i niesłuszne jest stanowisko wyłączające jako podstawę wymiaru cła istniejący w tym dniu rzeczywisty, gorszy niż przyjęty przy odprawie, stan towaru jedynie z tego względu, że ujawnienie gorszego stanu towaru i niższej jego wartości nastąpiło po dokonaniu odprawy celnej".
W konsekwencji uchylenia przez NSA decyzji z dnia 21 września 1994 r., Prezes GUC wydał nową decyzję z 30 października 1998 (...).
Decyzję tę zaskarżył Aleksander S., zarzucając jej identyczne jak poprzednio naruszenie prawa, a także niezastosowanie się do poglądów wyrażonych przez NSA w wyroku (...) z dnia 27 stycznia 1998 r. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 23 Prawa celnego i brak obiektywizmu w ocenie materiału dowodowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes GUC podał, że mimo wezwania Skarżący nie przedłożył:
- dowodów bankowych potwierdzających jednoznacznie dokonanie przelewu za granicę płatności wynikających z faktur za towar odprawiony przy dokumencie SAD,
- pisma eksportera uznającego reklamację jakościową dowodów potwierdzających zapłatę przez niego kar,
- wyjaśnień eksportera dotyczących powodu wystawienia nowych faktur z obniżoną wartością przedmiotowych pomarańczy,
- dokumentów potwierdzających wypłacenie odszkodowania z tytułu nieprawidłowego przechowywania towaru podczas transportu,
- wyników kontroli "Polcargo" polegającej na 100 procent przesortowaniu owoców z całej dostawy w celu ustalenia ilości owoców pełnowartościowych - o ile taka kontrola miała miejsce, zgodnie z zaleceniami Polcargo /str. 3 Protokołu z dnia 14 kwietnia 1992 r./.
W motywach podano, że Skarżący wskazanych materiałów nie dostarczył.
Decyzję tę zaskarżył do NSA Aleksander S., zarzucając identyczne jak poprzednio naruszenie prawa, a także nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej przez NSA w wyroku z dnia 27 stycznia 1998 r., (...).
Prezes GUC wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu niehonorowania wskazówek zawartych w wyroku NSA i "powielania" stanowiska prezentowanego we wcześniejszych decyzjach. Prezes GUC wskazał, że "Sąd jedynie zobowiązał organy celne do dokonania wnikliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i poczynienie w oparciu o ten materiał ustaleń". Podniósł, że istniejący w sprawie materiał nie daje podstaw do jednoznacznego wniosku co do tego, czy zły stan towaru istniał w momencie odprawy celnej, czy rozładunku oraz że protokół Polcargo sporządzony na podstawie zbadania próbki 2 procent towaru wykazał ubytki mieszczące się w granicach ryzyka handlowego, a także, że niewłaściwe transportowanie towaru /brak lodu w komorach chłodzących wagonu/ rodziło odpowiedzialność eksportera, a więc interesy Skarżącego powinny być zabezpieczone przed startami w kontrakcie. Prezes GUC zgadza się z twierdzeniem, że możliwe jest ustalenie, iż wartość celna towaru jest niższa, niż przyjęta w dniu odprawy celnej. Jednak możliwe jest to tylko i wyłącznie w sytuacji gdy strona przedstawi wiarygodne dokumenty potwierdzające takt, iż wartość importowanego towaru była niższa niż ta deklarowana w dniu odprawy celnej, co w niniejszej sprawie zdaniem Prezesa GUC nie nastąpiło.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Prezes GUC wydając zaskarżoną decyzję ponownie w sposób nieprawidłowy powiązał stan sprowadzonej partii pomarańczy z dniem spisania protokołu przez Polcargo /14 kwietnia 1992 r./ a nie z dniem przeprowadzenia kontroli /13 kwietnia 1992 r./, mimo że protokół sporządzony przez Polcargo dokumentuje stan stwierdzony w dacie kontroli. Okoliczność wystawienia nowych faktur na tę samą ilość towarów, przewożonych w tym samym wagonie w dostateczny sposób wskazuje, na co zwracał uwagę NSA w wyroku z dnia 27 stycznia 1998 r. (...), że dostawa była wadliwa jakościowo i że z tego powodu nastąpiło obniżenie ceny, co wynikało z niższej wartości towaru. NSA zawarł więc w poprzednim wyroku wskazania co do oceny prawnej stanu towaru. Domaganie się przez Prezesa GUC dalszych dowodów mających dokumentować okoliczności, co do których ocenę prawną wyrażono w poprzednim wyroku Sądu, było zatem zbędne. Należy bowiem w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, organ administracyjny, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia związany jest oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Sądu.
Wyrażona w wyroku NSA z dnia 27 stycznia 1998 r., (...) ocena, iż sprowadzona przez skarżącego z zagranicy partia pomarańczy była wadliwa i miała niższą wartość niż przyjęta przy odprawie celnej była wiążąca. Pominięcie tej oceny przy wydaniu zaskarżonej decyzji stanowiło naruszenie art. 30 ustawy o NSA, co uzasadnia uwzględnienie skargi na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o NSA.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.