Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 10 października 1996 r., V SA 2245/94

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie

Zdaniem organu orzekającego, skarżąca nie może korzystać z dobrodziejstwa art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./, bowiem urodziła się przed wybuchem drugiej wojny światowej w Kraju Krasnojarskim, gdzie mieszkała jej rodzina i była wówczas obywatelką radziecką.

W związku z tym należy przypomnieć treść cytowanego wyżej przepisu.

A więc przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego.

Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych w więzieniach i łagrach ZSRR lub na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR.

Jak wynika z przedstawionego przez skarżącą stanu faktycznego, jej dziadkowie wraz ze swoimi dziećmi zostali deportowani z Wilna do Kraju Krasnojarskiego w 1914 r. Jej ojciec jak i skarżąca urodzili się już na miejscu deportacji. Kraj Krasnojarski jej rodzice uważali za miejsce pobytu czasowego, jeżeli w 1945 r. korzystając, że są narodowości polskiej skorzystali z umów między PRL a ZSRR z dnia 6 lipca 1945 r. i repatriowali się do Polski. Skarżąca przeżyła okres wojny w miejscu deportacji, jak twierdzi, jej dziadków, bowiem do Polski przyjechała w wieku siedmiu lat.

Przy przytoczonym brzmieniu ustawy bez znaczenia jest data jej urodzenia. Niewątpliwie bowiem w czasie drugiej wojny światowej przebywała w Kraju Krasnojarskim, gdzie wcześniej dziadkowie, jej zdaniem, zostali deportowani i zatrudnieni byli wraz z jej ojcem przy robotach organizowanych przez władze tej miejscowości.

Fakt czy przed wojną była obywatelką radziecką, wbrew stanowisku organu, nie ma o tyle znaczenia, że z treści przepisu art. 21 ust. 1 cytowanej ustawy, a zwłaszcza z użytego w nim zwrotu "(...) posiada obywatelstwo polskie lub posiadał je w okresie działalności (...)" wynika, że uprawnienia kombatanckie przysługują osobie posiadającej obywatelstwo polskie także wtedy, gdy w okresie podlegania represjom nie posiadała takiego obywatelstwa.

Skarżąca w wyniku repatriacji otrzymała obywatelstwo polskie, wobec tego nie ma przeszkód do starania się przez nią o uprawnienia kombatanckie.

Wprawdzie, jak twierdzi skarżąca, deportacja dotknęła jej dziadków zamieszkałych w Wilnie, a skarżąca jest już trzecim pokoleniem, niemniej jej skutki dotknęły również skarżącą, która do 1945 r. przebywała w Kraju Krasnojarskim.

Z tych przyczyn organ orzekający winien dokładnie ustalić przyczyny deportacji, fakty z nią związane i po rozważeniu dokładnie ustalonego stanu faktycznego - wydać stosowną decyzję.