Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 1 kwietnia 1993 r., V SA 2338/92

Teza

Przywóz na polski obszar celny towaru na czas oznaczony nie wyłącza możliwości dopuszczenia tego towaru do obrotu na polskim obszarze celnym jako aportu do nowo powstałej spółki, jeśli powstaną okoliczności uzasadniające taką decyzję.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Fundacji na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 6 czerwca 1992 r. w przedmiocie wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Prezesa Głównego Urzędu Ceł sto pięćdziesiąt tysięcy złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 21 marca 1991 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. dopuścił do przywozu na polski obszar celny bez pobierania cła na czas do dnia 21 września 1991 r. siedem zestawów komputerowych, przesłanych jednej z fundacji z zagranicy przez firmę zagraniczną P.P.L. do celów szkoleniowych.

Pismem z dnia 24 października 1991 r. Fundacja wnosiła o przedłużenie jej tego terminu i twierdziła, że komputery stanowią aport firmy zagranicznej P.P.L. do tworzonej spółki P.T.C.P., ale formalności związane z rejestracją tej spółki przedłużają się. Nie wskazała przy tym, do jakiego dnia termin powinien być przedłużony.

Decyzją z dnia 27 grudnia 1991 r. nr 15-PC-450-514/91 Dyrektor Urzędu Celnego w W. odmówił wyznaczenia nowego terminu powrotnego wywozu komputerów i stwierdził, że odprawa czasowa stała się odprawą ostateczną. W związku z tym, że cło na zestawy komputerowe zostało zawieszone, ograniczył się do wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej w wysokości 21 524 000 zł.

Decyzją z dnia 6 czerwca 1992 r. nr DPC-II/I-450-26/92/809 Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w części przekraczającej 20 179 380 zł, natomiast w pozostałej części decyzję tę utrzymał w mocy. Uznał, że wniosek o przedłużenie terminu powrotnego wywozu towaru przywiezionego w ramach obrotu czasowego strona powinna złożyć przed upływem tego terminu. Jeżeli wniosek zostanie złożony po terminie, strona obowiązana jest do uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej bez względu na przyczynę opóźnienia. Opóźnienie w niniejszej sprawie wynosi 30 dni.

W skardze na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Fundacja wnosiła o jej zmianę i odstąpienie od wymierzania opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej zmienił wniosek skargi, żądając uchylenia decyzji. Twierdził, że organy celne nie uwzględniły całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności treści pism, w tym także pisma Fundacji i firmy P.P.L. z dnia 21 grudnia 1991 r., w którym zawarta była informacja, że omawiane zestawy komputerowe stanowią aport do spółki P.T.C.P. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżąca zarzuciła naruszenie art. 19 ust. 3 prawa celnego.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie. Na uzasadnienie swego stanowiska powołał się na art. 18 prawa celnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Trafnie przyjął Prezes Głównego Urzędu Ceł, że zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./, jeżeli - przy przywozie towaru na polski obszar celny na czas oznaczony - w ustalonym terminie podmiot zobowiązany nie wywiezie z powrotem za granicę towaru, będącego przedmiotem czasowego przywozu, odprawa staje się odprawą ostateczną i podmiot ten jest zobowiązany do uiszczenia cła przywozowego i opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Jeżeli zaś, jak w niniejszej sprawie, podmiot jest zwolniony od cła, jest zobowiązany do uiszczenia samej opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Zarzuty skarżącej Fundacji, skierowane przeciwko takiemu rozumieniu powyższego przepisu, w tym zwłaszcza zarzut niedopuszczalnego - jej zdaniem - uznania odprawy czasowej za odprawę ostateczną po otrzymaniu przez organy celne pisma skarżącej z dnia 24 października 1991 r., są bezzasadne.

Nie można jednak zgodzić się z poglądem Prezesa Głównego Urzędu Ceł, że przywóz na polski obszar celny towaru na czas oznaczony wyłącza możliwość dopuszczenia tego towaru do obrotu na polskim obszarze celnym jako aportu do nowo powstałej spółki, jeśli powstaną okoliczności uzasadniające taką decyzję. Żądanie uprzedniego wywiezienia takiego towaru za granicę po to, by następnie wwieźć go jako aport do nowo powstającej spółki, prowadziłoby do nadmiernie formalistycznej i sprzecznej z zasadami racjonalnego gospodarowania wykładni prawa. Ewentualny wniosek o dopuszczenie towaru przywiezionego w ramach czasowego przywozu do obrotu jako wkładu rzeczowego do spółki jednak powinien być złożony przed upływem terminu ustalonego w decyzji zezwalającej na czasowy przywóz.

Trafnie natomiast podnosi skarżąca Fundacja, że sposób postępowania organów celnych w wypadku bezskutecznego upływu terminu określonego w decyzji o przywozie czasowym reguluje nie tylko art. 18 prawa celnego, ale także 19 tej ustawy. W art. 19 ust. 3 prawa celnego upoważniono dyrektora urzędu celnego do uznania opóźnienia za usprawiedliwione, jeżeli naruszenie terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych lub zostało spowodowane okolicznościami zasługującymi na uwzględnienie. Skarżąca w pismach z 24 października 1991 r. i z 21 grudnia 1991 r. wskazywała na okoliczności, które spowodowały uchybienie wyznaczonego jej terminu. Nieustosunkowanie się przez Dyrektora Urzędu Celnego w W. i przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł w treści ich decyzji do tych okoliczności nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na ocenę, czy okoliczności te były przez te organy rozpatrzone i jaki był rezultat tego rozpatrzenia. W konsekwencji naruszony został art. 7 Kpa, nakazujący organom administracji załatwianie spraw po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego.

Ponieważ tego rodzaju naruszenie art. 7 Kpa ma istotny wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z mocy art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.