Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 30 maja 1995 r., V SA 2646/94

Teza

Sformułowanie zawarte w art. 14 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./ nie daje podstaw do uznania za wolne od cła rzeczy nabytych przez fundację za środki otrzymane od fundatora.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z 10.2.1994 r. zawartą w JDA SAD dokonał wymiaru należności celnych i podatkowych od sprowadzonego przez Fundację na Rzecz Rozwoju G. na polski obszar celny samochodu specjalizowanego typu Infobus marki Daimler Benz 814 w łącznej kwocie 1.808.366.000 zł. W dniu 15.2.1994 r. Fundacja, będąca stroną skarżącą, wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Prezesa GUC, podając w uzasadnieniu, co następuje.

Jednym z głównych, statutowych celów Fundacji jest propagowanie oszczędnego użytkowania w Polsce, ekologicznie czystego paliwa, jakim jest gaz ziemny, w celu znacznego zmniejszenia szkodliwych emisji do atmosfery. Cel ten Fundacja chce osiągać poprzez prowadzenie działalności informacyjnej i edukacyjnej na rzecz ludności, wdrażanie nowych technologii eksploatacji i wykorzystania gazu ziemnego oraz podnoszenie kwalifikacji osób zatrudnionych w sferze wydobywania i wykorzystania gazu ziemnego. Dla realizacji powyższych celów Fundacja otrzymała od Przedsiębiorstwa Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo upoważnienie do zakupu Infobusu marki Daimler Benz typ 814 oraz na realizację tego zakupu kwotę 2.500.000.000 zł. Na podstawie zawartej umowy, Fundacja dokonała zakupu przedmiotowego Infobusu we własnym imieniu i zgodnie z umową Przedsiębiorstwo PGNiG wydało przedmiotowy autobus Fundacji w formie darowizny.

W świetle powyższego, zdaniem skarżącej, ma tu miejsce wykonanie umowy darowizny Infobusu, a nie darowanie pieniędzy na jego zakup, ponieważ skarżąca działała w tej sprawie we własnym imieniu, ale na rzecz PGNiG. Stąd też w dokumentach celnych i na fakturze Fundacja występuje jako strona umowy i podmiot wprowadzający przedmiotowy Infobus na polski obszar celny. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Prezes Głównego Ceł utrzymał zaskarżaną decyzję w mocy, podając w uzasadnieniu, co następuje.

Stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 15 Prawa celnego przywóz towarów z zagranicy w ramach ustalonych norm jest wolny od cła i od wymaganego zgodnie z art. 7 pozwolenia, jeżeli przedmiotem przywozu są rzeczy otrzymywane przez fundacje przeznaczone do działalności statutowej, nie stanowiącej działalności gospodarczej.

Sprowadzony przez skarżącą samochód został nabyty za środki finansowe otrzymane w ramach darowizny od Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa.

W związku z tym, iż przedmiotowy Infobus Fundacja zakupiła we własnym imieniu, o czym świadczy rachunek zakupu z 13.12.1993 r., brak jest podstaw do uznania przedmiotowego samochodu za wolny od cła na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 5 Prawa celnego.

Na decyzję tę strona skarżąca wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając jej uchylenia. W skardze powtórzono zarzuty podniesione wcześniej w odwołaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Badając zarzuty skargi Sąd nie dopatrzył się błędnej interpretacji i zastosowania art. 14 ust. 1 pkt 15 Prawa celnego, ani też naruszenia przepisów Kpa. Zasadą prawa celnego wyrażoną w art. 4 ustawy jest, że przywóz towarów z zagranicy podlega cłu, z wyjątkami określonymi w przepisach prawa.

Zakres zwolnień od cła określa ściśle art. 14 ust. 1, a w odniesieniu do przedmiotu niniejszej sprawy pkt 15 tego ustępu, który zwalnia od cła rzeczy otrzymane przez fundacje przeznaczone do działalności statutowej nie stanowiącej działalności gospodarczej. Brak jest podstaw do rozszerzającej interpretacji tego przepisu, biorąc pod uwagę jednoznacznie określone brzmienie tego przepisu oraz to, że zwolnienia celne są wyjątkiem od powszechnie obowiązującej zasady podlegania cłu towarów przywożonych z zagranicy.

NSA w wyroku z dnia 12 lipca 1994 r. V SA 866/94 stwierdził między innymi: sformułowanie zawarte w art. 14 ust. 1 pkt 15 Prawa celnego rzeczy otrzymane (...) nie może być rozumiane w ten sposób, że wolne od cła są rzeczy nabyte przez fundację ze środków otrzymywanych od fundatora. Według Słownika języka polskiego /PWN 1979 r. str. 651/ pieniądz jest środkiem płatniczym przyjmowanym w zamian za towary (...) a więc nie jest towarem, a wolny od cła jest towar określony w art. 14 ust. 1 pkt 15 jako "rzeczy" otrzymywane przez fundacje, a nie przez nią nabywane.

Pogląd ten obecny skład NSA podziela w zupełności.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tym samym poglądu skarżącej, że skoro darowizny rzeczowe na rzecz fundacji zostały zwolnione od cła, to należy przyjąć, iż także rzeczy zakupione w ramach celowej darowizny pieniężnej są objęte tym zwolnieniem. Interpretacja taka wykraczałaby poza dyspozycję przepisu art. 14 ust. 1 pkt 15 Prawa celnego i oznaczałaby rażące naruszenie prawa.

Odnośnie zaś zarzutów skargi dotyczących treści umowy w przedmiocie darowania określonej kwoty pieniężnej na rzecz Fundacji "EKOGAZ", czy też, jak twierdzi skarżąca, darowania Infobusu, to NSA zauważa, że w myśl art. 58 ust. 1 Kc, czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny podzielił słuszność stanowiska organów celnych w niniejszej sprawie i na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.