Uzasadnienie
Na podstawie dokumentu SAD nr [...] z dnia [...].02.1999 r. Agencja Celna "O." w W., działająca jako przedstawiciel bezpośredni importera – PPH "M." s.c. – T. K. i G. K., zgłosiła w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu m.in. towary o nazwie handlowej: "L. 500", "L. 509 " i " L. IK 405". W zgłoszeniu wskazano, że towar o nazwie handlowej " L. 500" jest mieszaniną substancji zapachowych, przeznaczoną do produkcji keczupu, majonezu i musztardy (poz. 1 SAD) i zaklasyfikowano do kodu PCN 3302 10 90 0 ze stawką celną obniżoną 0 %. Natomiast towary o nazwie "L. 509"i "L. IK 405", określone jako "dodatek do majonezu na bazie chleba świętojańskiego i jego nasion" (poz. 2 SAD BIS) zaklasyfikowano do kodu PCN 1302 32 10 0 ze stawką celną w wys. 20%
W związku z wynikami kontroli celnej, przeprowadzonej w PPH "M." oraz z wynikami badań próbek importowanych towarów, przeprowadzonych przez Centralne Laboratorium Celne w S., Dyrektor Urzędu Celnego w W., decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym klasyfikacji taryfowej, stawki celnej oraz wymiaru cła i towar o nazwie handlowej "L. 500" objęty pozycją 1 SAD oraz "L. 509" z poz. 2 SAD BIS, obejmując poz. 1 SAD zataryfikował do kodu PCN 2106 90 98 0 ze stawką celną 27,5 % min. 0,24 ECU/kg, pozostawiając w poz. 2 SAD BIS towar o nazwie handlowej "L. IK 405"
Jednocześnie Dyrektor UC w W. ustalił, że pobór i kwotę odsetek wyrównawczych określi Dział Finansowy Urzędu Celnego w W. stosownie do § 1 ust. 3 pkt 2, § 2.1 i 2.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz.U. z 1997 r. Nr 143, poz. 958 ze zm.).
Po rozpatrzeniu odwołania "M." K. Spółki Jawnej z/s w R., Dyrektor Izby Celnej w W., decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora UC w W. w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towarów objętych pozycją 1 decyzji organu celnego I instancji i zaklasyfikował towar o nazwie handlowej: "L. 509" do kodu PCN 2106 90 98 0 potwierdzając stanowisko Dyrektora Urzędu Celnego w W., zaś towar o nazwie handlowej "L. 500" zaklasyfikował do kodu 2103 90 90 0 tworząc dla tego towaru nową poz. 3 dokumentu SAD BIS.
Organ celny II instancji wskazał jednocześnie, że kwota cła nie uległa zmianie i wynosi 9231,50 zł, ponieważ zgodnie z art. 65 § 5 Kodeksu celnego decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określająca kwotę wynikającą z długu celnego nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
W pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego i uzupełnionej w kolejnych pismach procesowych – Spółka Jawna "M." K. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. zarzucając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem:
- rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 158, poz. 1047) poprzez niewłaściwe jego zastosowanie,
- art. 65 § 5 i § 7 Kodeksu celnego poprzez nieuzasadnione wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania oraz wydanie decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe po upływie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego,
- art. 210 Ordynacji podatkowej poprzez brak w decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie wymiaru odsetek wyrównawczych,
- art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wspólników jako stron postępowania,
- art. 123 § 1 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieudzielenie pełnomocnikowi terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego,
- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,
- art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wniosku o powołanie biegłego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie, tak jak w niniejszej sprawie, nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego zauważyć należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącej, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji działania organów administracji państwowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.
W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia, treść skargi uzasadnia rozpatrzenie przez Sąd w pierwszej kolejności, jako najdalej idącego, zarzutu naruszenia art. 65 § 5 Kodeksu celnego.
W tym zakresie skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
W myśl powołanego wyżej przepisu organ celny nie może wydać decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, jeżeli upłynęło 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe organ celny na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego:
- rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego,
- określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego lub
- zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone w lit. a i b.
W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie celne zostało przyjęte w dniu [...] lutego 1999r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. uznając je za nieprawidłowe zmienił klasyfikację taryfową i preparaty " L. – 500" jak i "L. 509" zaklasyfikował do kodu PCN 2106 90 98 0 z obowiązującą dla tego kodu taryfy stawką celną. Decyzję w tym przedmiocie wydał w dniu [...] listopada 2001r., a więc z zachowaniem terminu o którym mowa wyżej. Jednakże na skutek odwołania organ celny II instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r.(doręczoną stronie 26 sierpnia 2002r.) uchylił rozstrzygnięcie w zakresie klasyfikacji taryfowej towarów z poz. 1 zaskarżonej decyzji i orzekł o zmianie ich klasyfikacji taryfowej, czyli uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w innym elemencie, o którym mowa w art. 65 § 4 pkt 2 lit. c Kodeksu celnego.
Decyzja organu odwoławczego została wydana po upływie trzyletniego terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, co uzasadnia jej uchylenie, jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie podziela stanowiska organu celnego jakoby termin przewidziany w art. 65 §5 kodeksu celnego jest terminem do orzekania przez organ celny jedynie o wymiarze należności celnych, a wobec powyższego, w sprawie niniejszej, w celu ujednolicenia klasyfikacji taryfowej, wskazywanej za prawidłową w innych decyzjach dotyczących tych samych towarów, zgodne z prawem, w ocenie organu, było rozstrzyganie o zmianie klasyfikacji taryfowej spornych towarów. Stanowisko to sprzeczne jest bowiem z treścią art. 65 §4 pkt 2 lit. a i lit. c Kodeksu celnego.
W tym miejscu godzi się również podnieść,że nie zasługuje na uwzględnienie początkowo zgłoszony przez skarżącą zarzut, iż organ odwoławczy naruszył przepis art. 65 §5 Kodeksu celnego orzekając po upływie 3 lat od daty zgłoszenia celnego o przeznaczeniu celnym towaru. Definicję " przeznaczenia celnego" w rozumieniu ustawy przedstawia art. 3§2 Kodeksu celnego. W tym znaczeniu organ odwoławczy nie wydał decyzji rozstrzygającej w kwestii przeznaczenia celnego, natomiast zmienił elementy zawarte w zgłoszeniu celnym (art. 65 §4 pkt 2 lit c).
Wobec uchylenia decyzji organu odwoławczego na tej podstawie zbędne stało się rozpatrywanie pozostałych zarzutów skargi powołanych przez skarżącą na rzecz uzasadnienia wniosku o uchylenie tej decyzji.
Zasadny jest również zarzut skarżącej naruszenia przepisów dotyczących poboru odsetek wyrównawczych. Zawarte w sentencji decyzji utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną stwierdzenie iż "pobór i kwotę odsetek wyrównawczych określi Dział Finansowy" nie odpowiada wymaganiom art. 210 ordynacji podatkowej. Jest to zapis ujęty w formie informacyjnej późniejszego wyliczania kwoty odsetek w drodze czynności materialno-technicznej przez Dział Finansowy Izby Celnej w W. W ocenie Sądu, decyzja wymiarowa nie musi zawierać wyliczenia konkretnej kwoty należnych odsetek, ale powinna zawierać rozstrzygnięcie o tym, że odsetki są należne, według jakich zasad powinny być obliczone oraz wskazywać początkową datę ich naliczania wraz ze wskazaniem daty końcowej. Ponadto, stosownie do postanowień art. 222 § 4 Kodeksu celnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej. Ta przesłanka także powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w decyzji wymierzającej odsetki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów merytorycznych skutkujących wadliwością rozstrzygnięć, dlatego opierając się na art. treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak pkt I wyroku, oddalając skargę w pozostałym zakresie w jakim zmierzała ona, zgodnie z żądaniem, do uchylenia w całości decyzji organu celnego II instancji, tj. utrzymującym w mocy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Dyrektora Urzędu Celnego.
O kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu i wynagrodzenie adwokata Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. wyżej ustawy i § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w postępowaniu sądowym (Dz.U. nr 163 poz 1348). Wysokość kosztów zastępstwa adwokackiego Sąd określił mając na względzie wartość przedmiotu sporu, stopień zawiłości sprawy i nakład pracy pełnomocnika w jej udział wniesiony.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.