Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 18 lutego 1998 r., V SA 2653/96

Sentencja

1. oddala skargę Spółki "S" w przedmiocie wymiaru cła.

Uzasadnienie

Sąd nie dopatrzył się uchybień Prezesa Głównego Urzędu Ceł w interpretacji przepisu art. 14 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy.

Z treści tego przepisu wynika, że przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm jest wolny od cła i od wymaganego zgodnie z art. 7 ustawy pozwolenia, jeżeli przedmiotem przywozu są wzory, modele, próbki i materiały nie mające wartości handlowej, służące do reklamy lub akwizycji, przywożone przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą.

Wprawdzie powyższa norma prawna nie przewiduje ograniczeń co do ilości lub wartości celnej przywożonych przedmiotów do celów reklamy i akwizycji, zawierając zastrzeżenie, że towary wymienione w art. 14 ust. 1 pkt 16 Prawa celnego nie mogą mieć wartości handlowej, to jednak przy interpretacji tego przepisu należy mieć na uwadze wiążące stronę polską postanowienia Konwencji Międzynarodowej dla Ułatwienia Importu Próbek Handlowych i Materiału Reklamowego podpisanej w Genewie dnia 7 listopada 1952 r.

Postanowienia Konwencji Genewskiej ratyfikowanej przez stronę polską w sierpniu 1960 r. /Dz.U. 1960 nr 38 poz. 221/ stanowią normę bezwzględnie obowiązującą, zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa RP są:

Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.

Zgodnie z postanowieniami Konwencji /art. II pkt 1 /, każda z układających się stron zwolni od ceł importowych próbki wszelkiego rodzaju towarów, importowane na jej terytorium, z zastrzeżeniem, że próbki te będą miały nieznaczną wartość i będą użyte jedynie dla ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania.

Dla określenia, czy próbki mają wartość nieznaczną, władze celne będą brały pod uwagę wartość każdej próbki indywidualnie lub wartość ogólną wszystkich próbek, stanowiącej część tej samej przesyłki.

Władze celne mogą żądać, aby - dla uzyskania zwolnienia od cła przy imporcie - próbki były pozbawione wartości użytkowej jako towar, czy to przez rozdarcie, ostemplowanie, dziurkowanie lub w inny sposób, bez zniszczenia jednak ich wartości jako próbek wzorów.

Tym warunkom nie odpowiada dostawa przedmiotowych próbek leków na polski obszar celny.

Jak wynika z akt sprawy, próbki leków objęte zgłoszeniem celnym SAD w niniejszej sprawie, jak też sprowadzonych wcześniej na polski obszar celny, obejmują duże ilości leków, odpowiadające warunkom hurtowym w obrocie towarowym lekami, i przedstawiają wielką wartość celną towaru, bez względu na to, czy za dostawę tych towarów ich odbiorca uregulował należność pieniężną, czy też nie.

Sprowadzone przez stronę skarżącą próbki leków, objęte niniejszym postępowaniem, rozdawane były nieodpłatnie w formie materiałów reklamowych. Próbki te opatrzone były informacją następującej treści: "Próbka dla lekarza - nie na sprzedaż" bądź "Próbka lekarska - zawartość zredukowana".

W świetle powyższych ustaleń zgodzić się trzeba ze stanowiskiem sformułowanym przez NSA w orzeczeniu z dnia 10 grudnia 1996 r. SA/Sz 2613/95 /Fiskus 1997 nr 9 str. 31/, że same napisy reklamowe lub znaki firmowe umieszczone na przedmiotach reklamowych nie muszą odbierać im wartości użytkowej, a w konsekwencji handlowej. Nie oznacza to jednak bynajmniej, że każdy towar celny zaopatrzony w jakiekolwiek napisy lub znaki o charakterze reklamowym czy akwizycyjnym zachowuje swą wartość użytkową, taką, jaką posiadałby bez tych napisów czy znaków. Stwierdzić bowiem należy, iż o zachowaniu wartości użytkowej rzeczy, a w konsekwencji jej wartości handlowej, decyduje to, czy mimo zewnętrznych znamion reklamowych i akwizycyjnych może ona nadal spełniać funkcje, dla których została wytworzona.

Utrata tych funkcji użytkowych powoduje, że przedmiot zaopatrzony w takie znamiona spełniać może wyłącznie funkcje reklamowe lub akwizycyjne i w konsekwencji pozbawiony jest on wartości handlowej. Taka sytuacja w odniesieniu do przedmiotowych próbek leków nie ma miejsca, a to, że próbki te w większości rozprowadzane są w opakowaniach zawierających zredukowane ilości leku w stosunku do opakowań handlowych, nie pozbawiają ich wartości użytkowej /leczniczej/ skoro są rozprowadzane wśród lekarzy do celów leczniczych.

Cecha braku wartości handlowej przedmiotów służących reklamie i akwizycji musi występować obiektywnie w każdych okolicznościach sprawy, a nie z woli podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą.

Biorąc pod uwagę te niekwestionowane okoliczności faktyczne sprawy, Sąd podzielił stanowisko organów celnych, że przedmiotowe próbki leków nie zostały pozbawione wartości użytkowej i przez to wartości handlowej, i z tego w szczególności względu, jak też z uwagi na hurtowe ilości sprowadzonych "próbek", brak jest możliwości uznania ich za wolne od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 16 Prawa celnego.

Skład orzekający w niniejszej sprawie natomiast, nie podzielił stanowiska reprezentowanego w wyroku NSA z dnia 4 sierpnia 1993 r. V SA 640/93 /Prawo Gospodarcze 1994 nr 3 str. 27/, na który strona skarżąca powołuje się w skardze.

Posiadanie przez leki świadectw rejestracyjnych wydanych przez MZiOS i wpisanie ich do Rejestru Środków Farmaceutycznych świadczy o tym, iż leki te nie służą celom badawczym jak twierdzi strona skarżąca. Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym wszystkie leki, nawet sprowadzane jako próbki, muszą mieć świadectwo rejestracyjne, gdyż jest to konieczny wymóg wprowadzenia ich na polski obszar celny.

Okoliczność ta, z punktu widzenia kryterium zwolnienia od cła jest bez znaczenia.

Strona skarżąca utrzymuje, że w niniejszym stanie faktycznym, w opakowaniach jednostkowych dostarczane były zredukowane ilości leku w stosunku do zawartości opakowań handlowych i w tej zredukowanej postaci próbki te nie mogły być przedmiotem sprzedaży w normalnych warunkach obrotu.

Ta okoliczność nie przesądza jednak w ocenie Sądu, że próbki leków w ilościach zredukowanych, czy oznaczenie napisem "Próbka dla lekarza - nie na sprzedaż" lub "Próbka lekarska - zawartość zredukowana" nie posiadały wartości użytkowej a tym samym handlowej.

Nie ma żadnej przeszkody prawnej do bezpłatnego rozdawania w celach reklamowych sprowadzanych z zagranicy towarów mających obiektywnie wartość handlową, jednakże towary takie nie mogą korzystać ze zwolnienia od cła przywozowego na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 16 Prawa celnego.