Wyrok WSA w Warszawie z 6 grudnia 2004 r., V SA 2890/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 6 grudnia 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, asesor WSA Joanna Kube
Elwira Sipak protokolant

Uzasadnienie

M. C. złożyła w dniu 30 października 2002 r. wniosek o wymeldowanie swego męża M. C. z lokalu przy ul. [...] m. [...] w W..

W dniu 5 listopada 2002 r. Urząd Dzielnicy [...] w W. Wydział Ewidencji Ludności wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania M. C..

Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. znak: [...] orzekł wymeldowanie M. C. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] m. [...].

Odwołanie od tej decyzji złożył w dniu 28 kwietnia 2003 r. M. C..

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania M. C. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. znak [...], orzekającej o wymeldowaniu M. C. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W., uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), orzekł o odmowie wymeldowania M. C. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W..

Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda [...] podał, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., po przeprowadzeniu na wniosek M. C. postępowania wyjaśniającego, organ I instancji orzekł o wymeldowaniu M. C. z pobytu stałego.

W trakcie postępowania ustalono, że M. C. nie opuścił przedmiotowego lokalu dobrowolnie, a jego nieobecność jest spowodowana złym stanem zdrowia. M. C. do reprezentowania swoich spraw upoważnił syna T. C., który złożył odwołanie od decyzji Prezydenta W. w dniu [...] kwietnia 2003 r. Pełnomocnik M. C. zarzucił decyzji naruszenie art. 15 ust. 2 i art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Wojewoda [...] uznał, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716). W konsekwencji tego orzeczenia do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie prawnej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym przepisie, tj. warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się. Dyspozycją art. 15 ust. 2 ustawy wyczerpuje tylko dobrowolne opuszczenie lokalu wynikające z niezależnej woli strony, które wykazuje cechy trwałości.

Wojewoda [...] w uzasadnieniu swojej decyzji podniósł, iż okoliczność, że M. C. przebywał kilkakrotnie w szpitalach, co łączyło się z koniecznością leczenia i pozostawania pod opieką lekarzy, uzasadnia uznanie, że pobyt ten ma charakter czasowy. Nadto za zajęciem takiego stanowiska przemawia fakt, że w spornym lokalu wymieniony pozostawił swoje rzeczy osobiste. Fakt ten oraz oświadczenie samego zainteresowanego, jak i wyjaśnienie jego pełnomocnika – jednocześnie syna T. C. oraz K. C. – córki zainteresowanego, świadczą o tym, że M. C. ma zamiar powrócić do miejsca stałego pobytu, gdy stan jego zdrowia się poprawi.

Od decyzji tej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. C..

W skardze zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wnosząc o uchylenie decyzji. Skarżąca podnosiła również, iż M. C. opuścił swoje miejsce zamieszkania w dniu 30 października 2000 r. zabierając swoje rzeczy osobiste, choroba jego trwa już od wielu lat i nie jest powodem opuszczenia lokalu przy ul. [...] m. [...] w W..

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem zbieżnym jak w sentencji decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Wojewody [...] – art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd posiada wyłącznie uprawnienia do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten zawiera dwa stany faktyczne, których przesłanki muszą być spełnione łącznie, aby organ mógł wydać decyzję w sprawie wymeldowania, a mianowicie:

1. osoba utraciła uprawnienia wynikające z art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego,
2. osoba, która bez wymeldowania opuściła miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.

Przepis art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy nakładał na osobę dokonującą zameldowania się na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące obowiązek przedstawienia organowi meldunkowemu potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzekł o niezgodności przepisu art. 9 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Przepis ten utracił moc od dnia 19 czerwca 2002 r.

W uzasadnieniu do tego orzeczenia (OTK-A 2002/3/34) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dotyczy danych, które nie są objęte ewidencją ludności, a zameldowanie jest formą realizacji obowiązku meldunkowego przez zgłoszenie wymaganych danych właściwemu organowi. Stosownie art. 9 ust. 2 omawianej ustawy odnosi się również do art. 15 ust. 2, art. 29 ust. 1 i art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Oznacza to, że w pierwszym stanie faktycznym przepisu art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy od dnia 19 czerwca 2002 r. nie występuje już z mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. przesłanka uprawnienia do przebywania w lokalu. Czyli, jeżeli osoba posiadająca uprawnienia do przebywania w lokalu opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania, to od dnia 19 czerwca 2002 r. wystarczającą i jedyną przesłanka do wymeldowania jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania. Bezspornym jest, iż M. C. faktycznie nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, a zatem zaistniała przesłanka do wymeldowania go z pobytu stałego. Należy podkreślić, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 LEX nr 50123).

Opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym, ze złożeniem w nowym ośrodku swoich rzeczy osobistych i majątkowych interesów, zamiar, który da się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. W ocenie sądu opuszczenie przez M. C. w roku 2000 lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. potwierdzają zarówno zeznania świadka A. W., jak i przeprowadzone przez Komendę Rejonową Policji W. czynności sprawdzające, w wyniku których ustalono, iż M. C. od 2000 r. nie przebywa w miejscu swego zameldowania.

Sam M. C. w odwołaniu od decyzji Prezydenta W. podał, iż zamieszkuje u swojej matki w K. przy ul. [...].

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.