Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 14 grudnia 1994 r., V SA 2934/93

Teza

Stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny niezgodność par. 20 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 22 sierpnia 1990 r. w sprawie dozoru i kontroli celnej oraz poboru opłat /Dz.U. nr 61 poz. 357 ze zm./ z upoważnieniem zawartym w art. 70 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./ skutkuje odmową stosowania tego przepisu do sądowej kontroli legalności decyzji organów celnych.

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Uzasadnienie

Dyrektor Urzędu Celnego orzekł w przedmiocie stwierdzenia, iż odprawa czasowa z 18.10.1990 r. stała się ostateczna i wymierzył firmie S. opłatę manipulacyjną dodatkową za niedopełnienie obowiązku powrotnego wywozu towaru odprawionego czasowo.

W podstawie prawnej decyzji powołano art. 18 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312/ oraz par. 20 pkt 3 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 22 lipca 1990 r. w sprawie dozoru i kontroli celnej oraz poboru opłat /Dz.U. nr 61 poz. 357 ze zm./.

Po rozpatrzeniu odwołania, w którym firma S. twierdziła, iż opakowania, których przywozu dotyczyła wymieniona na wstępie odprawa czasowa z 18.10.1990 r., zostały z wyprodukowanym towarem wymienione za granicą, lecz nie dokonano likwidacji odpraw celnych czasowych - Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z 5.11.1992 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Decyzja Prezesa GUC z 5.11.1992 r. została wyrokiem NSA z dnia 10 sierpnia 1993 r. uchylona wobec braku merytorycznego ustosunkowania się Prezesa GUC do argumentacji strony odwołującej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z 15.5.1992 r.

Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzuciła naruszenie prawa, gdyż dyspozycja art. 18 Prawa celnego została przez nią wypełniona. Skarżąca wyjaśniła, że objęte odprawą czasową opakowania są opakowaniami wielokrotnego użytku produkowanymi w Szwecji i służą do pakowania wysyłanych do Szwecji metalowych kwietników.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie z argumentacją analogiczną, jak w decyzji zaskarżonej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Objęta zaskarżoną decyzją opłata manipulacyjna dodatkowo wyliczona została na podstawie par. 20 pkt 3 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 22 sierpnia 1990 r. w sprawie dozoru i kontroli celnej oraz poboru opłat /Dz.U. nr 61 poz. 357 ze zm./.

Orzeczeniem z dnia 1 marca 1994 r., K 7/93 powołany wyżej przepis par. 20 rozporządzenia MWGzZ Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z upoważnieniem zawartym w art. 70 ust. 5 pkt 2 Prawa celnego, a tym samym za naruszający przepis art. 56 ust. 3 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 84 poz. 426/ i art. 1 przepisów Konstytucji pozostawionych w mocy na podstawie art. 77 cytowanej Ustawy Konstytucyjnej.

Utratę mocy obowiązującej z dniem 24.6.1994 r. przepisu par. 20 ww. rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 22 sierpnia 1990 r. ogłosił Prezes Trybunału Konstytucyjnego obwieszczeniem z dnia 24 czerwca 1994 r. /Dz.U. nr 76 poz. 348/.

Stwierdzona orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego niezgodność par. 20 z przepisem ustawy - Prawo celne polega na tym, iż przepis par. 20 rozporządzenia nie mieści się w granicach upoważnienia zawartego w art. 70 ust. 5 pkt 2 Prawa celnego, gdyż przekształca instytucję opłaty administracyjnej w instytucję o charakterze represyjnym. W następstwie tego zaskarżony przepis, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, jest sprzeczny również z zasadą demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 1 pozostawionych w mocy przepisów konstytucyjnych.

Wskazać przy tym należy, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny niezgodność przepisu par. 20 omawianego rozporządzenia z ww. przepisami ustawy zwykłej i Ustawy Konstytucyjnej istniała od samego początku, a więc także w dacie wydania decyzji zaskarżonej.

Biorąc powyższe pod uwagę należało odmówić zastosowania do sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji przepisu par. 20 rozporządzenia MWGzZ z dnia 22 sierpnia 1990 r., co czyni koniecznym uchylenie decyzji organów obu instancji.

Biorąc powyższe pod uwagę, należało na mocy art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa uchylić decyzje obu instancji celnych.