Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 20 lipca 2000 r., V SA 3052/99

Sprawa

sprawy ze skargi Czesława K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 30 listopada 1999 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala.

Teza

Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej było organizacją, której cele i charakter określała początkowo uchwała Rady Ministrów z dnia 21 lutego 1946 r., a następnie ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej /Dz.U. nr 23 poz. 108/. Była to organizacja społeczna zrzeszająca pełnoletnich obywateli /art. 3 ust. 1/ gotowych czynnie i w sposób zorganizowany uczestniczyć w ochronie ładu i porządku publicznego oraz w walce z rabunkami i innego rodzaju przestępstwami. Nie była to więc organizacja zmilitaryzowana, gdyż przynależność do niej była dobrowolna w odróżnieniu od Straży Obywatelskiej, w której pełnienie służby było obowiązkowe. W świetle powołanych wyżej przepisów, ORMO nie może być uznana za zmilitaryzowaną służbę państwową.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 30.11.1999 r. (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 7.10.1999 r. (...) o pozbawieniu uprawnień kombatanckich Czesława K. W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, że jedynym tytułem skarżącego działalności kombatanckiej uznanym przez ZBoWiD był udział w walkach podczas pełnienia funkcji w ORMO. Zdaniem organu orzekającego, nie jest to działalność kombatancka ani równorzędna z kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 i art. 2 cyt. ustawy. Termin do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich z uwagi na działalność w oddziale partyzanckim minął 31.12.1998 r., obecnie więc nie jest możliwe przyznanie uprawnień z innego tytułu. Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ orzekający wskazał art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Powyższą decyzję zaskarżył Czesław K., wnosząc o jej uchylenie. W skardze podniósł, że uczestniczył w działaniach oddziału partyzanckiego "Dzidy", a w dacie przyznania członkostwa ZBoWiD nieprzychylnie patrzono na byłych członków AK.

W odpowiedzi na skargę organ orzekający wnosił o jej oddalenie. Podniósł argumenty zbieżne z treścią zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

na wstępie należy stwierdzić, że przedmiotem sprawy jest pozbawienie uprawnień kombatanckich, natomiast wniosek o przyznanie uprawnień złożony w piśmie z dnia 21.10.1999 r. wymaga odrębnego rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Ustosunkowanie się do wniosku w treści uzasadnienia decyzji nie spełnia wymagań określonych w art. 104 Kpa.

Co do merytorycznego rozstrzygnięcia dot. pozbawienia uprawnień kombatanckich to stwierdzić należy, że jest ono zasadne.

Skarżący, jak wynika z akt, był członkiem ORMO i uprawnienia kombatanckie otrzymał z tytułu utrwalania władzy ludowej.

ORMO było organizacją, której cele i charakter określała początkowo uchwała Rady Ministrów z dnia 21 lutego 1946 r., a następnie ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej /Dz.U. nr 23 poz. 108/. Była to organizacja społeczna zrzeszająca pełnoletnich obywateli /art. 3 ust. 1/ gotowych czynnie i w sposób zorganizowany uczestniczyć w ochronie ładu i porządku publicznego oraz w walce z rabunkami i innego rodzaju przestępstwami. Nie była to więc organizacja zmilitaryzowana, gdyż przynależność do niej była dobrowolna w odróżnieniu od Straży Obywatelskiej, w której pełnienie służby było obowiązkowe. W świetle powołanych wyżej przepisów, ORMO nie może być uznana za zmilitaryzowaną służbę państwową. Skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie za okres od 01.01.1947 r. do 31.12.1948 r., wówczas gdy był członkiem ORMO, a z opisu swojej działalności w tym okresie nie wynika by istniała podstawa do utrzymania uprawnień kombatanckich. Dlatego zasadnie organ orzekający przyjął, że istnieją przesłanki określone w przepisie art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, z którego wynika, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4.

Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r.

Skarżący nie wykazał by istniała którakolwiek z przesłanek uzasadniających utrzymanie uprawnień kombatanckich. Zarzut, że działał w oddziale "Dzidy" nie został poparty żadnymi dowodami, że należał do Armii Krajowej. Podnieść należy, że w życiorysie i deklaracji członkowskiej skarżący twierdził, że w ramach ORMO walczył z bandą "Dzidy".

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - skargę oddalił.