Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 18 grudnia 1998 r., V SA 323/98

Teza

Akcje mające na celu zwalczanie UPA nie mogą, być poczytane za walkę z oddziałami UPA i uznane za działalność kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./.

Sentencja

skargę oddala w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich.

Uzasadnienie

Decyzją, z dnia 30.01.1998 r. (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wstrzymał w mocy decyzję własną z dnia 6.12.1996 r., którą pozbawił Z. S. uprawnień kombatanckich z mocy art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./.

W uzasadnieniu stwierdził, że Z. S. uprawnienia kombatanckie otrzymał z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej. Został pozbawiony tych uprawnień bowiem walczył z podziemiem niepodległościowym, a nadto był żołnierzem KBW. Na podstawie zebranych w sprawie dowodów przyjęto, że skarżący brał udział w walkach z organizacją niepodległościową, "Huzara". Z tych przyczyn organ orzekający utrzymał w mocy decyzję własną, którą pozbawiono skarżącego uprawnień kombatanckich.

Powyższą decyzję zaskarżył Z. S. - wnosząc o jej uchylenie i wywodząc, że decyzja Kierownika Urzędu z dnia 6.12.1996 r. (...) oraz z dnia 30.01.1998 r. (...) nie mają, podstawy prawnej, ponieważ sprawa została zakończona prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.02.1996 r.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wnosił o jej oddalenie - wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna.

Ustosunkowując się przede wszystkim do zarzutu zawartego w skardze - stwierdzić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny uchylając w dniu 14 lutego 1996 r. w sprawie V SA 892/94 decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 4.02.1994 r. (...) polecił zbadać okoliczności związane z pełnieniem przez skarżącego służby w KBW.

Uchylenie decyzji skutkowało ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego i wydania nowej decyzji.

Decyzja z 30.01.1998 r. wydana została pod rządem przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w której zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nadanym przez art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 68 poz. 436/ pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz art.

4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z naboru, którzy pełnili służbę w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Skarżący pełnił służbę z poboru w KBW od 20.05.1947 r.

Decyzją, z dnia 25.11.1976 r. wydaną, przez ZW ZBoWiD w Warszawie przyznano skarżącemu uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej".

Okolicznością bezsporną, jest, że po wydaniu tej decyzji skarżący nie uzyskał uprawnień kombatanckich z tytułów wymienionych w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz z art. 4 ustawy o kombatantach, a także, że nie był uczestnikiem Wojny Domowej w Hiszpanii oraz że pełnił służbę wojskową, po dniu 30 czerwca 1947 r.

Oznacza to w konsekwencji, że skarżący spełniał kryteria określone w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach uzasadniające wydanie przez Kierownika Urzędu decyzji o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich.

Skarżący twierdzi wprawdzie, że uczestniczył w walkach z oddziałami UPA i posiada tytuł do uprawnień przewidziany w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, jednakże twierdzenie to nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy.

W zaświadczeniu Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie z dnia 23 lipca 1996 r. stwierdzono, że z KBW - Sz., w którym skarżący odbywał służbę wydzielono grupy żołnierzy, które brały udział w zwalczaniu UPA, ale wykazów imiennych brak.

Brak takiego wykazu nie pozwala na przyjęcie, że skarżący istotnie uczestniczył w walkach z oddziałami UPA, w sytuacji gdy żaden inny dowód w sprawie okoliczności tej nie potwierdza.

Powołane w skardze zaświadczenie CAW nie może być uznane za taki dowód także i z tego względów, że stwierdza ono jedynie fakt udziału wydzielonych grup żołnierzy w akcjach mających na celu zwalczanie UPA, podczas gdy przepis art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach uznaje za działalność kombatancką, walkę z oddziałami UPA.

Akcje mające na celu zwalczanie UPA nie mogą, być poczytane za walkę z oddziałami UPA i uznane za działalność kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach.

W sytuacji gdy skarżący nie wykazał by prowadził działalność określoną w tym ostatnim przepisie oraz gdy nie legitymuje się innym tytułem do uprawnień określonym w ustawie o kombatantach podniesione przez niego zarzuty kwestionujące udział w walce z organizacjami działającymi na rzecz suwerenności i niepodległości RP nie mogą uzasadniać wzruszenia zaskarżonej decyzji.

Samodzielną bowiem podstawę uzasadniającą pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich otrzymanych wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej" stanowi przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy. Przepis ten nakazuje pozbawienie uprawnień otrzymanych z tytułu "utrwalania władzy ludowej" niezależnie od tego, czy dana osoba brała udział w zwalczaniu organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP, czy też nie.

Z powyższych względów oddalono skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.