Wyrok WSA w Warszawie z 28 stycznia 2005 r., V SA 3382/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r.

Sprawa

sprawy ze skargi J. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - oddala skargę -

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz
Wojciech Wiktorowski protokolant

Uzasadnienie

W dniu 4 maja 2000 r. J. F. złożył do Urzędu Gminy [...] wniosek o wymeldowanie M. S. pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. We wniosku wskazano, iż M. S. nie zamieszkuje w ww. lokalu od chwili zawarcia z J. F. związku małżeńskiego.

W dniu [...] czerwca 2000 r. wydana została, z upoważnienia Burmistrza Gminy [...], decyzja odmawiająca wymeldowania M. S. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. W ocenie organu, zainteresowana nie opuściła lokalu z zamiarem zmiany miejsca zamieszkania oraz nie utraciła uprawnień do pobytu w nim.

Odwołanie od tej decyzji wniósł J.F.. W odwołaniu podniesiono między innymi, iż zainteresowana nigdy nie wprowadziła się do ww. mieszkania.

W wyniku rozpatrzenia odwołania w dniu [...] listopada 2000 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W dniu [...] stycznia 2001 r. M. S. wystąpiła do Sądu Rejonowego dla [...] z pozwem przeciwko J. F. o przywrócenie utraconego posiadania lokalu nr [...]przy ul. [...] w W..

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2001 r. zawieszono postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania M. S., do czasu prawomocnego zakończenia sprawy toczącej się przed sądem powszechnym o przywrócenie utraconego posiadania.

W dniu [...] lutego 2001 r. Sąd Okręgowy w W. Wydział VI Rodzinny Odwoławczy orzekł rozwód związku małżeńskiego zawartego pomiędzy J.F. a M. S.. W wyroku tym Sąd nie orzekł o sposobie korzystania z mieszkania stron (sygn. akt [...]).

W dniu [...] maja 2001 r. Sąd Rejonowy dla W. I Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt [...]wydał wyrok zaoczny, mocą którego przywrócił M. S. utracone przez nią posiadanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W.– poprzez wydanie M. S. kluczy do przedmiotowego lokalu. Wyrokowi temu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Wyrokiem z dnia [...] października 2002 r. Sąd Rejonowy dla W. Wydział I Cywilny, sygn. akt [...], utrzymał w mocy wyrok zaoczny z dnia [...] maja 2001 r. Wyrok ten jest prawomocny.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r., wydanym z up. Prezydenta W., podjęto zawieszone postanowieniem z dnia [...] stycznia 2001 r. postępowanie w sprawie wymeldowania M.S..

W dniu [...] stycznia 2003 r. wydana została, z up. Prezydenta W., decyzja odmawiająca wymeldowania M.S.. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż M. S. nie opuściła dobrowolnie przedmiotowego lokalu, lecz w wyniku naruszenia przez J. F. posiadania tego lokalu nie zamieszkiwała w nim.

Odwołanie od tej decyzji złożył J. F.. W odwołaniu podniesiono między innymi, iż w sytuacji, gdy osoba, która uzyskała korzystne dla siebie rozstrzygnięcie sądu, przywracające utracone posiadanie, nie podejmuje jakichkolwiek kroków mających na celu wprowadzenie się do mieszkania, przyjąć należy, iż osoba taka dobrowolnie rezygnuje z zamieszkania w danym lokalu.

Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w dniu [...] kwietnia 2003 r. wydana została z up. Prezydenta W. decyzja odmawiająca wymeldowania M. S.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż M.S. nie opuściła dobrowolnie przedmiotowego lokalu, lecz w wyniku naruszenia przez J. F. posiadania tego lokalu, nie zamieszkuje w nim. Ponadto organ stwierdził, iż zainteresowana w dniu [...] lutego 2003 r. wystąpiła do sądu o przymuszenie J. F. do zastosowania się do wyroku sądu.

Odwołanie od tej decyzji złożył J. F.. W odwołaniu podniesiono, iż zainteresowana nie podjęła żadnych starań w celu wyegzekwowania korzystnego dla siebie wyroku, przywracającego jej utracone posiadanie lokalu mieszkalnego, a w szczególności, nie wystąpiła do komornika z wnioskiem o egzekucję prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla W..

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W.. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podkreślił, iż M. S. nie opuściła dobrowolnie przedmiotowego lokalu, lecz w wyniku działania wnioskodawcy. Fakt ten potwierdził Sąd Rejonowy dla W., który przywrócił zainteresowanej utracone przez nią posiadanie przedmiotowego lokalu. M. S., pomimo korzystnego dla siebie wyroku, nie może wejść do przedmiotowego lokalu, gdyż J. F. nie wydał jej kluczy. W dniu [...] lutego 2003 r. zainteresowana wystąpiła do sądu o przymuszenie byłego męża do zastosowania się do wyroku sądu, a w wyjaśnieniu złożonym do protokołu w dniu [...] kwietnia 2003 r. potwierdziła, iż w dalszym ciągu ma utrudniony dostęp do lokalu.

W ocenie organu II instancji, nie można uznać za dobrowolne takiego opuszczenia lokalu, do którego strona została zmuszona, jeżeli podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do zamieszkiwania w tym lokalu. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja zaistniała. Nie została zatem spełniona przesłanka opuszczenia przez M. S.dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.).

Skargę na decyzję tę wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.F.. W skardze podniesiono, iż M.S. zamieszkuje obecnie w innym lokalu u swego konkubenta. Skarżący wskazał, iż ostatnio zmienił zamki w drzwiach wejściowych do mieszkania, gdyż został pobity i okradziony przez swą byłą żonę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a.

Stosownie do art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia sprawy jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Przypomnieć należy, iż wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002/3/34), Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Przepis art. 9 ust. 2 cyt. ustawy utracił moc z dniem 19 czerwca 2002 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 716).

Podkreślić należy, iż jak to wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym artykule, a mianowicie, przesłanki faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się.

Przesłanka ta winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania.

Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego niedopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (wyrok NSA z 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, niepublikowany, LEX nr 78937).

W rozpoznawanej sprawie przesłanka dobrowolnego opuszczenia lokalu nie została spełniona, gdyż M. S.nie opuściła przedmiotowego lokalu dobrowolnie. Fakt ten potwierdził Sąd Rejonowy dla W. w orzeczeniu z dnia [...]października 2002 r. sygn. akt [...]. Sąd Rejonowy przywrócił M. S.utracone przez nią posiadanie przedmiotowego lokalu mieszkalnego. W dniu [...] lutego 2003 r. zainteresowana, aczkolwiek nieudolnie, podjęła próbę wyegzekwowania orzeczenia Sądu Rejonowego, zwracając się do tegoż Sądu z wnioskiem o przymuszenie pozwanego do zastosowania się do wyroku. Ponadto, przesłuchana w dniu [...] kwietnia 2003 r. w charakterze strony wyjaśniła, iż J. F. nadal nie wpuszcza jej do lokalu i nie oddaje kluczy.

W ocenie Sądu, nie można uznać za dobrowolne takiego opuszczenia lokalu, do którego strona została zmuszona, jeżeli podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do zamieszkiwania w tym lokalu. W niniejszej sprawie taka sytuacja zaistniała. W przypadku zaś, gdy opuszczenie lokalu nie miało cech dobrowolności, to uznać należy, iż nie została spełniona przesłanka wymeldowania, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W ocenie Sądu zatem, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.