Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...].08.2003 r. Dyrektor Izby Celnej [...] w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...].05.2003 r. nr [...] przez pełnomocnika A. W. - K. N. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby wskazał, iż stosownie do art. 262 Kodeksu celnego do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. W myśl art. 148 § 1 Ordynacji osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Zgodnie z art. 150 § 1 w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 lub art. 149:
- poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę,
- pismo składa się na okres 7 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
Zgodnie z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za doręczone z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 2, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W przedmiotowej sprawie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego, wobec niemożności jej doręczenia w trybie art. 148 § 1, była dwukrotnie awizowana w dniach 27 maja i 2 czerwca 2003 r. co wynika z adnotacji doręczyciela tj. kuriera firmy kurierskiej. W takiej sytuacji termin doręczenia przesyłki określony w art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej upłynął w dniu 3 czerwca 2003 r., a dla skuteczności tego doręczenia we wskazanym terminie, nie ma znaczenia fakt, że po jego upływie pełnomocnik faktycznie odebrał przesyłkę w dniu 9 czerwca 2003r., co powoduje, że odwołanie wniesione w dniu 18 czerwca 2003 r. należy uznać za wniesione z uchybieniem terminu.
W skardze A. W. zarzucił organom celnym naruszenie art. 122, art. 148 § 2 pkt 2, art. 150 § 1, art. 210 § 4, art. 212, art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a przez to obrazę przepisów art. 120, art. 121 § 1 i art. 124 powołanej ustawy, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że naruszenie przepisów postępowania jest wynikiem wyeliminowania przez organ właściwego sposobu doręczenia decyzji w zaistniałym stanie faktycznym poprzez przyjęcie fikcji doręczenia decyzji, w sytuacji gdy w istocie doszło do doręczenia bezpośredniego. Doręczenie bezpośrednie powinno być traktowane jako reguła doręczenia w postępowaniu administracyjnym. Fakt doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego, co miało miejsce w sprawie w dniu 9 czerwca 2003 r. powoduje, iż nie można przyjąć, tak jak uczynił to organ, że doręczenie miało miejsce w dniu 3.06.2003r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. 153 poz. 1271 z późn. zm.) Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotowa sprawa jako nie rozpoznana przez NSA przed 1.01.2004 r. podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny.
W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skargę należało uwzględnić uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, jakkolwiek w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, nie można w pełni podzielić argumentów podniesionych przez skarżącego. Jest poza sporem, że skarżący jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą (przedsiębiorcą), w związku z czym w odniesieniu do niego mają zastosowanie przepisy art. 144 - 150 Ordynacji podatkowej. Jest także wiadome, że w sprawie miało miejsce zastosowanie doręczenia przewidzianego treścią art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, przy czym jest też niewątpliwe, że firmę kurierską [...], należy traktować jako podmiot będący upoważnioną osobą w rozumieniu art. 144 w zw. z art. 150 § 1 pkt 2 (v. Komentarz do Ordynacji podatkowej - Barbara Adamiak, Janusz Borkowski... wyd. II str. 531).
Firma S. wykonywała działalność gospodarczą w dziedzinie poczty w zakresie usług kurierskich w oparciu o koncesję nr [...] z dnia [...].03.1996 r. będąc podmiotem gospodarczym wpisanym do rejestru handlowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Miasta W. pod nr [...] (dowód k. 80 akt adm.). W takim wypadku należy uznać, że w odniesieniu do usług świadczonych przez S., w przypadku niemożności doręczenia pisma przewidzianego treścią art. 148 i 149 Ordynacji podatkowej, zastosowanie znajduje treść art. 150 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Tym niemniej, aby móc przyjąć, że doręczenie zastępcze było skuteczne, wywołujące w następstwie skutki materialno-prawne, muszą być bezwzględnie spełnione warunki określone w tym przepisie. W przedmiotowej sprawie organ mógłby przyjąć, że doręczenie nastąpiło z upływem terminu związanego z pierwszym pozostawieniem tzw. "awizo" adresatowi, gdyby działanie doręczyciela z firmy kurierskiej było wiadome, tzn. z treści dowodu doręczenia wynikałaby przyczyna, która wymagała zastosowania doręczenia zastępczego, jak również gdyby doręczyciel zaznaczył, gdzie pozostawił zawiadomienie o przesyłce oraz gdzie pozostawił samą przesyłkę. Jak wynika jednak z treści wspomnianego dowodu (k. 51 akt adm.) nie zawiera on wspomnianych informacji. Nie można zatem przyjąć, że doręczenie to zostało dokonane prawidłowo. Jeśli nie wiadomo jak działał doręczający, doręczenie nie może być uznane za dokonane, analogicznie jak w przypadku braku adnotacji o przyczynie nieoddania przesyłki adresatowi (v. wyroki NSA z 28.06.2001 r. sygn. akt II SA 2871/00 oraz z 20.03.2002 r. sygn. akt II SA/Gd 2552/99).
W tym stanie rzeczy skoro doręczenie zastępcze nie może być uznane za skuteczne, datą doręczenia decyzji organu I instancji jest data doręczenia bezpośredniego. Od tej daty może być dopiero liczony termin do wniesienia odwołania. Wyjaśnić przy tym należy, że wbrew stanowisku skarżącego, gdyby doręczenie zastępcze zostało dokonane prawidłowo, a przesyłka nie została podjęta w terminie 7 dni lecz w terminie późniejszym, nie można byłoby uznać tej daty za prawidłową. Jest przy tym oczywiste, że w sytuacji doręczenia w trybie art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej tylko podjęcie przesyłki w czasie biegu terminu ustawowego może zostać uznane za doręczenie z datą faktycznego odbioru (pokwitowania przez odbiorcę).
Mając powyższe okoliczności na względzie i uznając, że istotnie z powodów omówionych wyżej doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.