Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 4 września 2001 r., V SA 41/01

Sprawa

sprawy ze skargi Zygmunta S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 5 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 8 listopada 2000 r. (...); (...).

Teza

Zatrudnienie lub pełnienie służby w organach Milicja Obywatelska albo jakakolwiek działalność w ramach Milicji Obywatelskiej nie stanowią działalności kombatanckiej w świetle przepisów ustawy z 1991 r. o kombatantach, lecz okoliczności te są bez znaczenia w sprawie. Nie chodzi tutaj bowiem o potwierdzenie uprawnień kombatanckich w trybie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ z tytułu działalności w organach Milicji Obywatelskiej, lecz o ocenę, czy zaistniały okoliczności wymienione w art. 25 ust. 2 pkt 2 /zdanie drugie/ ustawy, które powodują zachowanie uzyskanych według dotychczasowych przepisów uprawnień z tytułu utrwalania władzy ludowej.

Okoliczność tę stanowi pełnienie przez skarżącego służby wojskowej z poboru w Wojsku Polskim w okresie, o którym mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, przy czym bez znaczenia jest to, że skarżący uprawnienia kombatanckie uzyskał z tytułu działalności w ramach Milicji Obywatelskiej, a nie z powodu działalności w czasie pełnienia służby wojskowej z poboru w Wojsku Polskim.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 5 grudnia 2000 r., wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1, art. 127 par. 3 i art. 129 Kpa, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 8 listopada 2000 r. o pozbawieniu Zygmunta S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w W. decyzją z dnia 17 czerwca 1983 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 15.08.1947 r. do 31.12.1947 r.

W podstawie materialnoprawnej rozstrzygnięcia powołano art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./.

Ustalono, że zainteresowany uprawnienia kombatanckie otrzymał wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej na podstawie zaświadczenia KSMO w W. z dnia 15 marca 1983 r. stwierdzającego, że podczas pełnienia służby w organach Milicji Obywatelskiej brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem w okresie od 15.08.1947 r. do 31.12.1947 r. W ocenie Kierownika Urzędu, fakt zatrudnienia lub pełnienia służby w organach MO, a także jakakolwiek działalność w MO nie stanowią działalności kombatanckiej w świetle przepisów cyt. ustawy, zaś organ orzekający nie jest zobowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zygmunt S. kwestionując zasadność pozbawienia go uprawnień podniósł, że w okresie od dnia 23 maja 1945 r. do dnia 4 lipca 1947 r. pełnił służbę wojskową w Wojsku Polskim z poboru, co potwierdzone zostało załączonym do akt zaświadczeniem Wojskowej Komendy Uzupełnień z dnia 4 września 2000 r. Służbę tę pełnił w 44 pułku piechoty na terenach Ziem Odzyskanych, chroniąc obiekty użyteczności publicznej, magazyny i składnice towarowe PKP przed napadami ukrywających się tam żołnierzy armii niemieckiej.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podkreślając, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej podczas pełnienia służby w organach MO.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".

Uprawnienia te zachowują (...) żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w związku z pełnieniem służby w organach Milicji Obywatelskiej, natomiast w okresie od dnia 23 maja 1945 r. do dnia 4 lipca 1947 r. pełnił z poboru służbę wojskową w Wojsku Polskim.

Zgodzić się można ze stanowiskiem organu orzekającego, że zatrudnienie lub pełnienie służby w organach MO albo jakakolwiek działalność w ramach MO nie stanowią działalności kombatanckiej w świetle przepisów cyt. ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., lecz okoliczności te są bez znaczenia w sprawie. Nie chodzi tutaj bowiem o potwierdzenie uprawnień kombatanckich w trybie art. 21 ust. 1 ustawy z tytułu działalności w organach MO, lecz o ocenę, czy zaistniały okoliczności wymienione w art. 25 ust. 2 pkt 2 /zdanie drugie/ ustawy, które powodują zachowanie uzyskanych według dotychczasowych przepisów uprawnień z tytułu utrwalania władzy ludowej. Okoliczność tę stanowi pełnienie przez skarżącego służby wojskowej z poboru w Wojsku Polskim w okresie, o którym mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, przy czym bez znaczenia jest to, że skarżący uprawnienia kombatanckie uzyskał z tytułu działalności w ramach MO, a nie z powodu działalności w czasie pełnienia służby wojskowej z poboru w Wojsku Polskim.

Wobec tego, że zaskarżona decyzja, a także i ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało je uchylić oraz zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy o NSA orzec o zwrocie kosztów postępowania sądowego.