Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 14 grudnia 2000 r., V SA 423/00

Sprawa

sprawy ze skargi Jana K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 14 stycznia 2000 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - oddala skargę.

Teza

Z punktu widzenia wymagań stwarzanych przez ustawę z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ fakt udziału w walkach z podziemiem poakowskim /nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej/ powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej.

Nie ma też znaczenia dla utraty uprawnień kombatanckich fakt, iż oddział, w którym służył skarżący, niezależnie od zwalczania poakowskiego podziemia, walczył także z bandami o kryminalnym charakterze lub z oddziałami UPA.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Jan K. zaskarżył decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów z 14 stycznia 2000 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu 6 września 1999 r. (...) pozbawiającą Skarżącego uprawnień kombatanckich.

Skarżący uzyskał je w 1984 r., decyzją ZBoWiD z tytułu utrwalania władzy ludowej.

Skarżący jako żołnierz z poboru w 1948 r., służył w KBW, w jednostce, która brała udział w zwalczaniu zbrojnego podziemia. To stało się podstawą do pozbawienia go uprawnień kombatanckich, zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./.

Skarżący zarówno w nieuwzględnionym odwołaniu, jak i w skardze podnosi, że nie kwestionuje udziału w walce z oddziałem "Kuszy", co zakwalifikowano jako udział w zwalczaniu poakowskiego podziemia zbrojnego. Stwierdza jednak, iż jako żołnierz nie miał możliwości decydowania o swym udziale w tej potyczce i że niewykonanie rozkazu w tych warunkach jest nie do pomyślenia. Skarżący podnosi także, że jego oddział brał udział /a sam Skarżący wraz z nim/ w walkach z oddziałami UPA, co jest potwierdzone zaświadczeniem CAW (...).

W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał argumentację zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna.

Zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest kontrola decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem i dochowania standardów właściwego postępowania, prowadzącego do wydania tej decyzji. Ustawa o kombatantach z 1991 r. przewiduje odebranie uprawnień kombatanckich osobom, które je uzyskały tylko z tytułu utrwalania władzy ludowej /jest to wypadek zachodzący w sprawie/, chyba, że ich działalność w tym charakterze, za która uzyskali weryfikowane uprawnienia kombatanckie polegała wyraźnie wskazanych w art. 25 ust. 2 ustawy postaciach. Sytuacje te nie maja miejsca w niniejszej sprawie: Skarżący nie brał bowiem udziału w wojnie domowej w Hiszpanii w latach 1933-1936 r., zaś jego służba z poboru w WP przypadała na okres po 1948 r.

Nie ma wpływu na ewentualne zachowanie przez Skarżącego uprawnień okoliczność, że udział w walkach, które obecnie są określane jako zwalczanie poakowskiego podziemia odbywał się w ramach służby wojskowej, powodowało, iż jako żołnierz nie miał swobody wyboru co uczestnictwa w tych walkach. Nie ma też znaczenia dla utraty uprawnień kombatanckich fakt, i oddział w którym służył, niezależnie od zwalczania poakowskiego podziemia, walczył także z prawdziwymi bandami o kryminalnym charakterze lub z oddziałami UPA.

Z punktu widzenia wymagań stwarzanych przez ustawę o kombatantach fakt udziału w walkach z podziemiem poakowskim /nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej/ powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej. Zaznaczyć też należy, że okoliczność ta - mająca znaczenie dla oceny, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu - nie oznacza dyskredytacji zachowania Skarżącego w okresie odbywania służby wojskowej.

W tej sytuacji, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało skargę oddalić.