Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia 14.01.2002 r. (...) orzekł o dopuszczeniu na prawach strony (...) Stowarzyszenia Kupieckiego w Z. do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania zezwolenia na nabycie przez Domy Towarowe "C." S.A. z siedzibą w W. prawa wieczystego użytkowania nieruchomości położonej w Z., (...) składającej się z działek nr 348/35 i 349/35 o łącznej powierzchni 4,5371 ha stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym Huty "Z." S.A. z siedzibą w Z., zapisanej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. pod pozycją KW nr 11837.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w dniu 31.10.2000 r. wpłynął do MSWiA wniosek firmy Domy Towarowe "C." S.A. o wydanie zezwolenia na nabycie ww. nieruchomości, zaś w dniu 11 września 2001 r. wniosek (...) Stowarzyszenia Kupieckiego o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu na prawach strony.
Wniosek Stowarzyszenia Kupieckiego organ orzekający uznał za uzasadniony zarówno celami statutowymi tej organizacji, jak i interesem społecznym.
Cele i zadania tej organizacji społecznej, zgodnie z par. 7 jej statusu to oparta na tradycji stanu kupieckiego i współczesnych uwarunkowaniach działalność organizacyjna na rzecz środowiska kupców, gastronomików, przedsiębiorców oraz świadczących usługi w ramach działalności gospodarczej, kultywowanie i tworzenie tradycji i obyczajów stanu kupieckiego, ochrona jej interesów zawodowych i społecznych.
Cele i zadania określone w statucie tej organizacji realizowane są w szczególności przez reprezentowanie interesów członków stowarzyszenia przed organami samorządu gminnego, administracją samorządową, instytucjami i organizacjami politycznymi i społecznymi, wspieranie w miarę możliwości w każdej nadarzającej się formie istotnych potrzeb miasta, czuwanie nad przestrzeganiem etyki handlowej.
Na powyższe postanowienie Domy Towarowe "C." S.A. w W. wniosły skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionując legalność dopuszczenia Stowarzyszenia Kupieckiego do udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na nabycie przez skarżącą spółkę nieruchomości zarówno dlatego, że par. 8 pkt 1 statutu tej organizacji nie obejmuje uprawnienia do występowania przed naczelnymi organami administracji państwowej, jak i dlatego, że nabywanie nieruchomości nie może być zaliczane do działań zagrażającym interesom jakichkolwiek podmiotów i wobec tego nie występuje w tej sprawie realizacja celu statusowego Stowarzyszenia jakim jest ochrona interesów kupców.
Wskazano także, iż skarżąca ma wątpliwości co do swego uprawnienia do wniesienia skargi, ale pragnie skorzystać z zawartego w postanowieniu pouczenia o "prawie skorzystania z zaskarżenia".
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i jednocześnie przyznał, że pouczenie o możliwości zaskarżenia postanowienia do NSA było nieprawidłowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 31 par. 1 Kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby wystąpić z żądaniem wszczęcia postępowania bądź dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny.
Jeżeli organ administracji publicznej uzna żądanie organizacji społecznej za uzasadnione to wówczas postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie /art. 31 par. 2 Kpa/.
Nie ulega więc wątpliwości, że zażalenie służy wyłącznie na postanowienie odmowne /negatywne/.
Natomiast na postanowienie pozytywne, w tym także na postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony zażalenie nie służy, gdyż nie zostało ono przewidziane w art. 31 par. 2 Kpa, a na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie tylko wówczas gdy Kodeks tak stanowi /art. 141 Kpa/.
Nie oznacza to oczywiście, że dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony nie podlega żadnej kontroli, bowiem postanowienie w tym przedmiocie może być kwestionowane w odwołaniu /środku odwoławczym/ od decyzji oraz w postępowaniu sądowym ze skargi na ostateczną decyzję.
Omawiane postanowienie nie może być natomiast samodzielnie i odrębnie przedmiotem skargi do NSA.
Skarga do Sądu przysługuje bowiem tylko na te wydane w postępowaniu administracyjnym postanowienia, na które służy zażalenie oraz na postanowienie kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty /art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Zaskarżone postanowienie nie jest objęte art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o NSA. Nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy postępowania i nie jest postanowieniem, na które służy zażalenie.
Biorąc powyższe pod uwagę, skargę jako niedopuszczalną należało na mocy art. 27 ust. 2 ustawy o NSA odrzucić.