Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 13 stycznia 1998 r., V SA 449/97

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie wymiaru cła.

Uzasadnienie

Orzekając w sprawie ze skargi, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego i przytoczonych orzeczeń organów celnych obu instancji przedmiotem ostatecznego merytorycznego rozstrzygnięcia jest wartość celna towaru, która w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją określona została ponownie, w skorygowanej /podwyższonej/ wysokości.

Stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 ust. 1 prawa celnego, cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

Wartość celna towaru podlega określeniu według zasad przewidzianych w przepisach art. 25-30 prawa celnego. Wymiar cła od właściwej wartości celnej towaru, w myśl art. 2 pkt 12 prawa celnego, podlega rozstrzygnięciu w decyzji w przedmiocie odprawy celnej towaru.

W świetle tych przepisów, a zwłaszcza wyraźnej dyspozycji art. 23 ust. 1 prawa celnego, wartość celna przywiezionego z zagranicy towaru stanowi element stanu faktycznego, będącego źródłem administracyjnego stosunku prawnego w postaci zobowiązania celnego importera /obowiązku uiszczenia cła/, kształtujący zakres tego zobowiązania.

W konsekwencji, również w decyzji rozstrzygającej o wymiarze cła wartość celna towaru jest jednym z elementów podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w tym sensie, że stanowi podstawę wymiaru należności z tytułu cła.

Oznacza to, że wartość celna towaru może być przedmiotem ustalenia organu celnego jedynie w decyzji orzekającej o wymiarze cła, nie może natomiast stanowić samoistnego przedmiotu rozstrzygnięcia /orzekania/.

Powyższe rozumowanie potwierdza również treść art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo celne, który stanowi, że przedmiotem decyzji organu celnego jest dopuszczenie do obrotu na polskim obszarze celnym lub wywóz za granicę zgłoszonego towaru oraz wymiar należności celnych.

Kwestia wartości celnej towaru, nawet gdy jest sporna, nie jest bowiem sprawą w rozumieniu art. 1 par. 1 pkt 1 i art. 104 Kpa, wyrażającą, określony administracyjny stosunek prawny jako źródło praw i obowiązków.

W omawianej sytuacji sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 par. 1 pkt 1 Kpa jest natomiast wymiar cła, stanowiącego przedmiot zobowiązania celnego importera i dlatego tylko w decyzji orzekającej o wymiarze cła wartość celna towaru jako element tego rozstrzygnięcia będący podstawą, wymiaru cła może stanowić przedmiot ustalenia organu celnego.

W myśl art. 83 ust. 1 prawa celnego, nie można wydać decyzji w sprawie wymiaru należności celnych po upływie 2 lat od dnia, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia.

Oznacza to, że po upływie tego terminu wyłączona jest również możliwość określenia decyzją, organu celnego wartości celnej towaru, skoro - jak wskazano - jej określenie może być dokonane jedynie w decyzji o wymiarze cła.

W niniejszej sprawie sprowadzona z zagranicy partia warzyw i owoców stanowiła przedmiot odprawy celnej w dniu 24.02.1994 r. Decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w W. określająca po wznowieniu postępowania - skorygowaną /podwyższoną/ wartość celną, towaru wydana została w dniu 15.07.1996 r., a więc z uchybieniem dwuletniego terminu przewidzianego w art. 83 ust. 1 prawa celnego.

Oznacza to, że decyzja ta jak i zaskarżona decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 83 ust. 1 prawa celnego, mającym wpływ na wynik sprawy i podlegają, uchyleniu na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Wobec takiego stanu rzeczy, Sąd odstąpił od przedstawienia oceny zarzutów skargi, gdyż w świetle przytoczonych wyżej wywodów uzasadnienia było to zbędne.

Okoliczność że określona w postępowaniu celnym wartość celna towaru stanowi również podstawę obliczenia podatku, gdy obciąża on przedmiot importu oraz że przepis art. 83 ust. 1 prawa celnego stanowi jedynie o wymiarze należności celnych, nie podważa przedstawionej wyżej oceny kwalifikującej zaskarżoną decyzję jako naruszającą prawo.

Organy celne są bowiem jedynie płatnikiem podatku, obliczającym jego wysokość, i nie orzekają w sprawach podatkowych.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie w przedmiocie kosztów i zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych /Dz.U. nr 24 poz. 110 ze zm./ w związku z art. 36 ust. 3 ustawy o NSA.