Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 5 listopada 1999 r., V SA 462/99

Sprawa

sprawy ze skargi Zbigniewa J. i Mirosława J. "P.-F." Spółka cywilna w K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 22 lutego 1999 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wymiaru cła - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 30 listopada 1998 r. (...); (...).

Teza

Brak pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych nie uniemożliwia zaskarżenia doręczonej decyzji.

Wniesienie odwołania po dacie doręczenia decyzji, ale przed pouczeniem o sposobie zaskarżenia doręczonej decyzji, nie może zostać uznane za bezskuteczne i prowadzić do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 25 marca 1997 r. Prezes Głównego Urzędu Cel stwierdził, iż odwołanie Zbigniewa J. i Mirosława J. właścicieli spółki cywilnej "P.-F." z dnia 2 stycznia 1997 r. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia 24 grudnia 1996 r. zostało wniesione w dniu 8 stycznia 1997 r., a zatem z uchybieniem terminu.

Na skutek skargi na powyższe postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lutego 1998 r. V SA 583/97 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, iż nie jest wprawdzie sporna data złożenia przez stronę odwołania, ale nie została ustalona w sposób nie budzący wątpliwości data doręczenia stronie skarżącej decyzji organu I instancji, zawartej w Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD. Dokument SAD nie został wypełniony w sposób kompletny. W toku ponownego postępowania należało wyjaśnić, jaka była praktyka w zakresie obiegu dokumentów, a w szczególności czy dokument SAD wraz z zawartą w nim decyzją doręczony był stronie bezzwłocznie po wydaniu decyzji, czy też, za pośrednictwem kasy Urzędu Celnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 1 grudnia 1998 r. wydaną na podstawie art. 105 par. 1 Kpa umorzył postępowanie wszczęte pismem strony z dnia 2 stycznia 1997 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu decyzji, na podstawie wyjaśnień funkcjonariusza celnego dokonującego odprawy celnej towaru zgłoszonego przez Spółkę cywilną "P.-F." w dniu 24 grudnia 1996 r., stwierdzono, że karta nr 8 dokumentu SAD została wysłana stronie wraz z upomnieniem z dnia 15 stycznia 1997 r. O powyższym fakcie świadczy treść wyżej wymienionego pisma, w którym jako załącznik wymieniono kartę nr 8 JDA. Pismo to wraz z decyzją zawartą w JDA z dnia 24 grudnia 1996 r. doręczono stronie 29 stycznia 1997 r. o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Wobec tego, że brak było podstaw do wniesienia odwołania w dniu 8 stycznia 1997 r. od decyzji, która nie została jeszcze doręczona stronie /doręczono ją dopiero w dniu 29 stycznia 1997 r./ Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 30 listopada 1998 r. umorzył postępowanie wszczęte pismem z dnia 2 stycznia 1997 r. jako bezprzedmiotowe.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwrócono się o "ponowne zbadanie okoliczności sprawy".

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 22 lutego 1999 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie z art. 109 par. 2 Kpa decyzje doręcza się stronom na piśmie. Jedynie w przypadkach określonych w art. 14 par. 2 Kpa decyzja może być stronom ogłoszona ustnie. W niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki wymienione w powołanym art. 14 par. 2 Kpa. W związku z powyższym decyzja zawarta w JDA SAD z 24 grudnia 1996 r. została doręczona stronie 29 stycznia 1997 r. Dlatego też pismo Spółki z dnia 2 stycznia 1997 r. nie można uznać za odwołanie od decyzji, bowiem odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie /art. 127 par. 1 Kpa/. Pismo strony z dnia 2 stycznia 1997 r. zostało wniesione przed doręczeniem jej oryginału decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W., dlatego nie może być uznane jako odwołanie od decyzji, która wówczas jeszcze stronie nie została doręczona, dlatego należało umorzyć postępowanie wszczęte pismem spółki z dnia 2 stycznia 1997 r. jako bezprzedmiotowe.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zbigniew J. i Mirosław J. właściciele spółki cywilnej "P.-F." podnieśli, że pracownik Urzędu Celnego powiadomił ustnie w dniu 2 stycznia 1997 r. o treści decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 5 listopada 1999 r. skarżący wyjaśnił, że kopia dokumentu SAD wymienionego jako załącznik do odwołania wniesionego w dniu 8 stycznia 1997 r. została mu doręczona po sprawdzeniu należności celnych przez funkcjonariusza celnego w dniu 28 grudnia 1996 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest uzasadniona.

W odwołaniu złożonym w dniu 8 stycznia 1997 r. w charakterze załącznika wymieniono dokument SAD, a zatem w dniu 8 stycznia 1997 r. skarżący dysponował już częścią dokumentu SAD. Na rozprawie strony złożyły zgodne oświadczenia, że strona skarżąca dysponowała stroną nr 8 dokumentu SAD. Kserokopia strony nr 8 znajduje się na karcie 25 akt administracyjnych. Skarżący wyjaśnił, że dokument SAD doręczono mu w dniu 28 grudnia 1996 r. Powyższe oświadczenie skarżącego znajduje potwierdzenie w pisemnych wyjaśnieniach funkcjonariusza celnego z dnia 21 września 1998 r. (...), z których wynika, że w dniu 28 grudnia 1996 r. dokumenty SAD po sprawdzeniu przez "cyfranta" przekazano do kasy i dopiero wówczas skarżący mógł odebrać dokument SAD. Na karcie 8 dokumentu SAD w polu "kontrola przez urząd celny przeznaczenia" znajduje się decyzja o odmowie uznania towaru za wolny od cła. W tym stanie rzeczy należy uznać, że skarżącemu doręczono decyzję już w dniu 28 grudnia 1996. Brak pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych nie uniemożliwia zaskarżenia doręczonej decyzji. Brak pouczenia ma tylko takie znaczenie, że w stosunku do strony nie biegnie termin z upływem którego środek odwoławczy można uznać za wniesiony po terminie. Późniejsze ponowne doręczenie decyzji wraz z pouczeniem o środkach odwoławczych ma tylko takie znaczenie, że gdyby skarżący w dniu 8 stycznia nie wniósł odwołania, to termin do jego wniesienia upłynąłby po 14 dniach od daty pouczenia skarżącego o sposobie zaskarżenia decyzji. Wniesienie odwołania po dacie doręczenia decyzji, ale przed pouczeniem o sposobie zaskarżenia doręczonej decyzji, nie może zostać uznane za bezskuteczne i prowadzić do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

Z powyżej wskazanych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja narusza art. 105 par. 1 Kpa i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3, art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.