Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2003 roku wydanym na podstawie art. 228 §1 pkt 2 i art. 223 §2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr. 137 z późn. zm.) Dyrektor Izby Celnej W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez A. W. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 roku. W uzasadnieniu do postanowienia organ celny wskazał, że zgodnie z art. 223 §1 i §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie. Jak wynika z dokumentów w/w decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. została doręczona w trybie art. 150 §2 Ordynacji podatkowej w dniu 17 kwietnia 2003 roku, natomiast odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 24 czerwca 2004 roku. W tej sytuacji w opinii organu celnego II instancji uzasadnione było stwierdzenie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.W. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów:
- art. 65 §5, 226 §4, 230 §4, 253 §2 pkt 1 i 254 §2 Kodeksu celnego;
- art. 122, 144, 148 §2 pkt 2, 150 §2, 151, 210 §4, 212, 223 §2 pkt 1, 228 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi A.W. podniósł, że przedmiotowa decyzja organu I instancji nie została doręczona jemu jako stronie postępowania, lecz osobie fizycznej, korzystającej z tego samego lokalu mieszkalnego co przedsiębiorca, a za datę doręczenia przyjęto dzień 17 kwietnia 2003 roku, opierając się na fikcji prawnej, mimo że poczta wydała pismo z datą 22 kwietnia 2003 roku. Zdaniem skarżącego stanowisko organów celnych nie znajduje podstaw prawnych, bowiem do doręczenia doszło dopiero w dniu 12 czerwca 2003 roku. W tym dniu matka skarżącego, która fizycznie odebrała pismo przekazała go ustanowionemu przez skarżącego pełnomocnikowi. Doręczenie właściwe zaś w jego opinii wyklucza możliwość ustalenia terminu doręczenia na zasadzie fikcji. Skarżący podniósł dalej, że decyzja została wadliwie skierowana do niego jako osoby fizycznej a nie jako przedsiębiorcy i w ten sposób została odebrana przez osobę nieuprawnioną, która nie była ani pracownikiem przedsiębiorcy, ani jego pełnomocnikiem do doręczeń. Twierdzenia organów celnych, że przesyłkę odebrała osoba uprawniona są zatem nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi i, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wskazał, że decyzja organu I instancji została skierowana na adres podany przez stronę, wg wyjaśnień urzędu pocztowego (karta 23 akt celnych) był awizowany w dniu 10 kwietnia 2003 roku, zatem zgodnie z art. 150 §2 Ordynacji podatkowej należy uznać, iż został doręczony w dniu 17 kwietnia 2003 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z 30.08.2002r. (Dz. U. 153 poz. 1271 z późn. zm.) - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotowa sprawa jako nie rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny przed dniem 1.01.2004r. podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny. W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie należy stwierdzić, że skarga jest uzasadniona.
Zdaniem Sądu decydujące w sprawie znaczenie ma okoliczność, że pismem z dnia 27 marca 2003 roku, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 31 marca (k. 28 akt wspólnych), skarżący poinformował o ustanowieniu – w związku z wyjazdem zagranicznym – pełnomocnika dla doręczeń. Pełnomocnikiem tym została K.N. Skarżący potwierdził to, przesyłając organowi dokument pełnomocnictwa z podpisem notarialnie poświadczonym, przy piśmie z dnia 28 marca 2003 roku, które organ I instancji otrzymał także w dniu 31 marca 2003 roku (k. 24-26 akt wspólnych). Skarżący tym dokumentem rozszerzył zresztą zakres pełnomocnictwa udzielonego dzień wcześniej, upoważniając K. N. nie tylko do odbioru korespondencji, lecz także do składania oświadczeń, odbioru korespondencji i reprezentowania jego firmy przed organami administracji państwowej. Mimo to decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] kwietnia 2003 roku została przesłana na wcześniej podany przez skarżącego jego adres domowy. Stało się tak mimo wyraźnego nakazu zawartego w art. 145 §1 i §2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że jeżeli strona działa w sprawie przez przedstawiciela - pisma doręcza się przedstawicielowi, jeżeli zaś ustanowiła pełnomocnika – pisma doręcza się pełnomocnikowi.
Nie jest trafne stanowisko organu celnego I instancji, że p. K. N. nie mogła być skutecznie ustanowiona pełnomocnikiem do doręczeń, które - jak wynika z akt sprawy - legło u podstaw skierowania do skarżącego nie tylko decyzji, lecz także pisma wyjaśniającego stanowisko organu w tej kwestii (k.23 akt wsp.). Potwierdza to także stanowisko Dyrektora Izby Celnej w W., który w odpowiedzi na skargę tej kwestii, tj. niespełnienia przez K. N. przesłanek określonych w art. 253 Kodeksu celnego, nie podnosił, lecz jedynie wskazał, że złożyła ona odwołanie od decyzji organu I instancji już po cofnięciu jej pełnomocnictwa.
Zdaniem Sadu odkreślić należy, że przepis art. 145 Ordynacji podatkowej nie dopuszcza żadnych wyjątków, zgodnie zaś z zasadą oficjalności doręczeń, nakłada wręcz na organy prowadzące postępowanie obowiązek doręczania wszystkich pism procesowych ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Pominięcie zaś w prowadzonych czynnościach pełnomocnika wywiera te same skutki co pominięcie strony, a zatem stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Potwierdza tą zasadę m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.08.201 w sprawie I SA/Wr 2995/98 (niepubl.), w którym NSA stwierdził, że doręczenie pisma stronie, mimo że ustanowiła pełnomocnika, jeżeli wywołuje dla niej ujemne skutki procesowe, nie może być uznane za skuteczne.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o przepisy art. 145 §1 lit. b, art. 152 i art. 200 ustawy z 30.08.2002r. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.