Uzasadnienie
Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy im. prof. Stanisława Popowskiego w O. dokonał zgłoszenia celnego towaru w postaci: urządzenia do ultrasonografii i 3 pomp infuzyjnych wraz z przewodami do pomp i strzykawkami otrzymanych na podstawie umowy darowizny od Rotary Club z Niemiec i wniósł o dopuszczenie tego towaru do obrotu na polskim obszarze celnym oraz o zwolnienie od cła na podstawie art. 190 par. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./.
Dyrektor Urzędu Celnego w O. decyzją z dnia 15.06.1999 r. zawartą w JDA SAD (...) uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej długu celnego od urządzenia do ultrasonografii i pomp infuzyjnych i ustalił stawkę celną od tych towarów "0" procent.
W odwołaniu Szpital wniósł o zwolnienie od cła na podstawie art. 190 par. 1 pkt 12 Kodeksu celnego, powołując się na to, że prowadzi również działalność w formie pomocy humanitarnej.
Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 20.01.2000 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji wywodząc, że warunkiem zastosowania zwolnienia od cła przewidzianego w art. 190 par. 1 pkt 12 Kodeksu celnego jest to by wymienione w tym przepisie rzeczy, w tym sprzęt medyczny służące szeroko rozumianej ochronie zdrowia stanowiły pomoc humanitarną, a także by sprzęt otrzymywany był bezpłatnie przez jednostki statutowo powołane do realizacji pomocy humanitarnej.
Z załączonego do akt statutu Szpitala wynika, że gospodarka prowadzona jest w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, na zasadach określonych w szczególności w ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej /Dz.U. nr 91 poz. 408 ze zm./.
Art. 35b tej ustawy stanowi, że publiczny zakład opieki zdrowotnej prowadzony jest w formie samodzielnego zakładu pokrywającego z posiadanych środków i uzyskiwanych przychodów koszty działalności i zobowiązań.
Wskazano, że z powyższego wynika, że Szpital jest samodzielnym podmiotem prowadzącym działalność polegającą na udzielaniu świadczeń osobom ubezpieczonym: za refundację kosztów usług z kasy chorych lub też usług za częściową odpłatnością albo odpłatnie na innych zasadach - par. 4 pkt 4 statutu Szpitala.
Nadto, z par. 13 i par. 14 statutu wynika, że Szpital jako samodzielny ZOZ prowadzi gospodarkę finansową i jest utrzymywany z wpływów pochodzących z realizacji umów zawartych na wykonywanie usług medycznych.
Podkreślono, że w związku z powyższym nie można uznać, że Szpital jest jednostką statutową powołaną do realizacji pomocy humanitarnej i z tej przyczyny brak jest podstaw do uznania przedmiotowego towaru za wolny od cła na podstawie art. 190 par. 1 pkt 12 kodeksu celnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Szpital, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił błędną interpretację art. 190 par. 1 pkt 12 kodeksu celnego. Szpital wywodzi, że otrzymał aparaturę medyczną z Niemiec nieodpłatnie. Aparatura została zakupiona ze środków pieniężnych uzyskanych ze zbiórek publicznych z przeznaczeniem na wykonywaną przez skarżący Szpital pomoc humanitarną.
Świadczenie takiej pomocy wynika ze statutu strony skarżącej.
Prowadzenie przez Szpital gospodarki w formie samodzielnego publicznego ZOZ nie eliminuje możliwości realizacji pomocy humanitarnej.
Zakłady opieki zdrowotnej są jednostkami gospodarczymi, które nie mają możliwości osiągania zysków i ze swej istoty pełnią funkcję humanitarną.
W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skarżący jako samodzielny ZOZ prowadzący gospodarkę finansową i utrzymywany z wpływów pochodzących z realizacji umów na wykonywanie usług medycznych nie może być uznany za jednostkę statutowo powołaną do realizacji pomocy humanitarnej i dlatego brak jest podstaw do zwolnienia towaru od cła.
Prezes GUC podkreślił, że do urządzenia ultrasonograficznego zastosowano stawkę "0" procent, a od sprzętu pomocniczego wymierzono cło w kwocie 2,50 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W sprawie niniejszej urządzenie ultrasonograficzne sprowadzono z zagranicy na podstawie dokumentu EUR.1 i w związku z tym organy celne zastosowały do tego towaru stawkę celną "0" procent, natomiast cło w wysokości 2 zł 50 gr zostało zastosowane do sprzętu pomocniczego.
Skarżąca wnosi o zwolnienie od cła całego sprowadzonego z zagranicy towaru na podstawie art. 190 par. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./.
Przepis ten stanowi, że przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm zwolniony jest od cła, jeżeli przedmiotem przywozu są urządzenia, sprzęt medyczny, ratunkowy i rehabilitacyjny, leki, krew, odzież i środki spożywcze, środki sanitarno-czyszczące oraz inne artykuły o przeznaczeniu medycznym, stanowiące pomoc humanitarną otrzymywane bezpłatnie przez jednostki statutowo powołane do realizacji takiej pomocy lub nabyte ze zbiórek publicznych i wykorzystywane do takiej pomocy.
Z powyższego wynika, że dla uzyskania zwolnienia od cła konieczne jest spełnienie poniższych wymagań dotyczących sprowadzonych z zagranicy przedmiotów, jednostki organizacyjnej, która owe przedmioty otrzymała, sposobu ich nabycia a wreszcie i sposobu wykorzystania tych przedmiotów.
Tak więc sprowadzony z zagranicy towar winien nadawać się do zaliczenia do rodzajów towarów omawianymi przepisami objętych, stanowić pomoc humanitarną, winien być otrzymywany nieodpłatnie lub nabyty ze środków pochodzący ze zbiórek publicznych.
Jak wynika z akt sprawy powyższe wymagania są w niniejszej sprawie wypełnione.
Sprowadzony z zagranicy ultrasonograf, pompy i dodatkowe akcesoria stanowią niewątpliwie sprzęt medyczny, dostarczone zostały nieodpłatnie jako darowizna od Rotary Club - międzynarodowej organizacji charytatywnej i w związku z tym można uznać, że stanowi pomoc humanitarną.
Spełnienie powyższych wymagań acz konieczne dla zwolnienia od cła nie jest jednak wystarczające, bowiem w myśl omawianego przepisu wymagane jest jeszcze by obdarowanym była jednostka organizacyjna statutowo powołana do realizacji pomocy humanitarnej oraz by otrzymane przez nią dary wykorzystywane były do takiej pomocy.
Powstaje zatem pytanie czy skarżący Szpital jest jednostką statutowo powołaną do realizacji pomocy humanitarnej oraz czy pomoc taką realizuje.
W zaskarżonej decyzji przyjęto, że Szpital taką jednostką nie jest, gdyż działając na podstawie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz statutu prowadzi gospodarkę w formie samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej i koszty działalności pokrywa z posiadanych środków i uzyskanych przychodów.
Argumentację powyższą, w ocenie składu orzekającego, uznać należy za chybioną, dlatego że jednym z statutowych zadań Szpitala ujętym w par. 4 ust. 9 statutu zatwierdzonego uchwałą nr VI/70/99 Sejmiku Województwa W.-M. jest prowadzona działalność humanitarna.
Nadto okoliczność, że dany podmiot prowadzi gospodarkę finansową, pozyskuje i wydatkuje środki finansowe w związku ze swą działalnością nie wyklucza wykonywania obok innych zadań także działalności stanowiącej pomoc humanitarną, a art. 190 par. 1 pkt 12 kodeksu celnego obejmuje swą hipotezą wszystkie podmioty prowadzące działalność humanitarną, także i te, dla których nie jest to działalność wyłączna.
Przykładowo wskazać można na PCK - organizację zajmującą się statutowo głównie działalnością humanitarną, choć nie wyłącznie, a równocześnie prowadzącą gospodarkę finansową co jest konieczne, w sytuacji gdy posiada fundusze, nieruchomości, ruchomości i inne zasoby materialne, którymi trzeba przecież zarządzać, które pochodzą z różnych źródeł, także z działalności gospodarczej /vide par. 36 i par. 37 statutu PCK nadanego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 kwietnia 1996 r. - Dz.U. nr 42 poz. 182/.
W tej sytuacji pozostaje zatem do wyjaśnienia czy sprowadzony z zagranicy sprzęt medyczny faktycznie wykorzystywany był do działalności stanowiącej pomoc humanitarną, tj. do świadczenia usług /badań/ nieekwiwalentych i niekomercyjnych adresowanych do osób pomocy takiej wymagających i w celu ochrony ich zdrowia.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na udzielenie odpowiedzi na to pytanie, a uznając, że dotyczy ono okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy istotnej, należało na mocy art. 27 ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzec jak w sentencji.