Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 10 sierpnia 1993 r., V SA 586/93

Teza

Sprowadzenie z zagranicy towaru przeznaczonego wyłącznie do reklamy i akwizycji nie wystarcza do uzyskania zwolnienia celnego przewidzianego w art. 14 ust. 1 pkt 16 Prawa celnego bez wykazania, że towar nie posiada wartości handlowej.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Dyrektor Urzędu Celnego wymierzył cło od sprowadzonych z zagranicy przez Spółkę różnych zabawek. Suma wartości celnej towarów wynikająca ze zgłoszenia celnego stanowi kwotę 36.154.705 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wniosła o zwrot zapłaconego cła przywozowego w całości, wskazując jako podstawę żądania art. 14 ust. 1 pkt 16 ustawy - Prawo celne. W uzasadnieniu Spółka podała, że zwróciła się z prośbą do zagranicznego kontrahenta o przysłanie wzorów produkowanych wyrobów w celach akwizycyjnych i reklamowych, przy czym w momencie składania zamówienia nie była w stanie określić typu wzoru zabawek.

Paleta zawierała wprawdzie znaczną ilość zabawek, ale były to pojedyncze wzory służące celom akwizycyjnym. O przeznaczeniu towaru świadczy także zawarta na fakturze klauzula.

Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji podano, że: art. 14 ust. 1 ustawy - Prawo celne stanowiący podstawę do udzielenia zwolnień celnych ściśle określa przypadki, w których zwolnienia celne są przyznawane.

W oparciu o postanowienie art. 14 ust. 1 pkt 16 zwolnieniu od cła podlegają między innymi: wzory, modele, próbki i materiały nie mające wartości handlowej, służące do reklamy lub akwizycji, przywożone przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą.

Zgodnie z postanowieniami Konwencji międzynarodowej dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiałów reklamowych sporządzonej w Genewie dnia 7 listopada 1952 r. /Dz.U. 1960 nr 38 poz. 221/ od cła importowego zwalnia się próbki o nieznacznej wartości, pozbawione wartości użytkowej jako towar. Podkreślono, iż z uwagi na to, że sprowadzone przez Firmę towary nie są pojedynczymi egzemplarzami a znaczna ich wartość jest wartością handlową - nie spełniają wymogów określonych w wymienionych przepisach.

Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że art. 14 ust. 1 pkt 16 Prawa celnego zawiera pojęcia zdecydowanie szersze niż przepisy Konwencji. Przy zastosowaniu tylko określeń przedmiotowych Konwencji /katalog, cenniki i notatki handlowe/ nie można byłoby zwolnić od cła przywozowego wzorów, modeli i próbek, czyli przedmiotowego zakresu przewidzianego przez ustawę - Prawo celne. Podkreślono, że normy prawa międzynarodowego nie mogą mieć prymatu nad prawem wewnętrznym i nie mogą wpływać na jego interpretację zawężającą.

Gdyby ustawodawca chciał zawęzić zakres działania Konwencji, to z pewnością wiązałoby się to z naruszeniem zasady prawa międzynarodowego.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i powołując treść art. 14 ust. 1 pkt 16, art. 23 ust. 1 Prawa celnego podał, że przywiezione przez Firmę towary np. 30 sztuk lalek i 245 zabawek z tworzyw sztucznych nie są pojedynczymi egzemplarzami, a znaczna ich ilość jest wartością handlową.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zasadą, której wyraz dano w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./ jest to, iż przywóz towaru z zagranicy podlega cłu, przy czym towar oznacza w szczególności każdą rzecz ruchomą /art. 2 pkt 1 ustawy/. Określenie wyjątków od powyższej zasady zawiera art. 14 Prawa celnego, przewidujący zwolnienie od cła towarów przywożonych z zagranicy w ramach ustanowionych norm, a w szczególności: wzorów, modeli, próbek i materiałów nie mających wartości handlowej, służących do reklamy lub akwizycji, przywożonych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą.

Treść powołanego wyżej przepisu, stanowiącego jak wskazano wyżej wyjątek od zasady powszechności cła, nie budzi wątpliwości, iż zwolnieniu od cła podlegają te wzory, modele, próbki i materiały sprowadzone z zagranicy, które spełniają zarówno kryterium przeznaczenia /do reklamy i akwizycji/ jak i kryterium wartości /nie posiadają wartości handlowej/, przy czym obydwa kryteria winny być spełnione łącznie. Zatem, nawet jeśli sprowadzony z zagranicy towar został przeznaczony wyłącznie do reklamy i akwizycji, to okoliczność ta nie wystarcza jeszcze do uzyskania zwolnienia celnego. Niezbędne jest bowiem jeszcze wykazanie, że towar nie posiada wartości handlowej.

W rozpoznawanej sprawie nie zostało wykazane by przedmiotowe towary nie posiadały wartości handlowej. Wprawdzie w fakturze wystawionej przez zagranicznego eksportera zaznaczono, że towar jest przeznaczony wyłącznie do promocji, jednak określona w nim wartość towaru 4590,94 Hfl /równowartość 33.073.500 zł - jak podano w deklaracji celnej/ nie może być uznana za nieznaczną. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie dostarczył także podstaw do przyjęcia by przedmiotowe towary pozbawione były wartości handlowej np. poprzez pozbawienie ich wartości użytkowej przy równoczesnym zachowaniu ich walorów jako próbek lub wzorów. Wskazać trzeba, że przewidziane w prawie krajowym rozwiązanie jest w pełni zgodne z międzynarodowymi zobowiązaniami Polski wynikającymi z Konwencji międzynarodowej dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiału reklamowego, sporządzonej w Genewie dnia 7 listopada 1952 r. /Dz.U. 1968 r. 38 poz. 221/. W art. II ust. 1 tej Konwencji powiedziano bowiem, iż strony Konwencji zwolnią od ceł importowych próbki wszelkiego rodzaju towarów importowanych z zastrzeżeniem, że próbki te będą miały nieznaczną wartość i będą użyte jedynie dla ubiegania się o zamówienie na towary przez nie reprezentowane. Dla określenia zaś czy próbki mają wartość nieznaczną, władze celne terytorium importującego będą brały pod uwagę wartość każdej próbki indywidualnie lub wartość ogólną wszystkich próbek stanowiących część tej samej przesyłki.

Przepisy omawianej Konwencji przewidziały także, iż władze celne terytorium importującego mogą żądać aby dla zwolnienia od cła w imporcie próbki były pozbawione wartości użytkowej jako towar, czy to przez ostemplowanie, rozdarcie, dziurkowanie, czy w inny sposób bez niszczenia jednak ich wartości jako próbek.

Wskazać należy, że pozbawienie próbki "wartości użytkowej jako towaru" wiąże się niewątpliwie z pozbawieniem próbki wartości handlowej.

Zauważyć należy także, że w przepisach Konwencji /art. 3 ust. 4/ przewidziano zobowiązanie władz celnych państwa importującego do przyjęcia jako zasadę ogólną, iż uzna za wystarczające dla przyszłej identyfikacji próbek znaki jakie były przyłożone przez władze celne układającej się strony pod warunkiem, że te próbki mają załączony list opisowy poświadczony przez władze celne tej układającej się strony.

Powyższa regulacja nie miała jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem z trybu przewidzianego w ww. Konwencji nie skorzystano.

Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie nie zostało wykazane by sporne towary pozbawione zostały wartości handlowej a tym samym by podlegały zwolnieniu od cła.

Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa co w konsekwencji spowodowało, iż skargę należało oddalić na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.