Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 18 lutego 2000 r., V SA 629/99

Sprawa

sprawy ze skargi Sevak M. na postanowienie Ministra Spraw Zagranicznych z 5 marca 1999 r. (...) w przedmiocie opinii w sprawie nadania statusu uchodźcy - skargę

Teza

Mimo, że art. 7 Kpa in fine, mówiąc o "słusznym interesie" odnosi go tylko do "obywateli", sąd orzekający uważa, że tego rodzaju wykładnia literalna w tym wypadku jest niewłaściwa. Chodzić tu bowiem musi o "słuszny interes" każdej jednostki /czy osoby prawnej/, która uczestniczy w postępowaniu administracyjnym, niezależnie od tego, czy jest ona polskim obywatelem, czy też cudzoziemcem. Wykładnia gramatyczna Kpa w tym zakresie powinna być skorygowana przez wykładnię systemową, biorąca pod uwagę art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Przepisy Kpa dotyczą bowiem procedury traktowania podmiotów stykających się z działalnością egzekutywy i w tym zakresie zapewniać muszą prawo do "równego traktowania", o którym mówi cytowany przepis ustawy zasadniczej.

Okoliczność, iż art. 7 Kpa mówi tylko o "obywatelach" przypisać należy temu, iż pochodzi on z okresu, gdy zarówno ustawa zasadnicza, jak i przepisy ustaw zwykłych w mniejszym stopniu uwzględniały potrzebę zrównania /tam, gdzie jest to możliwe i pożądane, a do takich wypadków należą kwestie normowane zasadami ogólnymi Kpa/ ochrony obywateli i jednostek nie będących obywatelami Polski.

Sentencja

1. oddala.

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Sevak M., obywatel Armenii, zaskarżył postanowienie Ministra Spraw Zagranicznych z 5 marca 1999 r. (...) wyrażające ponownie, po kolejnym rozpoznaniu sprawy, negatywną opinię w sprawie przyznania Skarżącemu statusu uchodźcy.

Skarżący, wraz z innymi członkami rodziny /jego ojcu decyzją ostateczna odmówiono nadania statusu uchodźcy/ złożył stosowny wniosek, zaś przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest opinia, którą na prośbę właściwych organów orzekających o ponownym rozpatrzeniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy, wydał Minister Spraw Zagranicznych.

Opinia ta była negatywna. Opierała się na argumencie, że ugrupowanie polityczne, z którym był związany ojciec Skarżącego i przynależność do którego miała być przyczyną prześladowań, w dacie wydania opinii znajdowało się w legalnej /od 1998 r./ opozycji z ugrupowaniem rządzącym. Zdarzające się wcześniej represje dotyczyły tylko przywódców tego ugrupowania, nie zaś jego szeregowych członków. To wszystko czyniło wątpliwym możliwość uznania, iż sympatyków tego ugrupowania mogą spotkać z tego tylko powodu prześladowania. Skarżący nie podał także żadnych konkretnych faktów świadczących o realności obaw dotyczących właśnie jego. Eksponował raczej okoliczności dotyczące jego ojca.

W skardze podniósł zarzut naruszenia w postanowieniu Ministra Spraw zagranicznych art. 7 i art. 9 Kpa, wyrażający się w braku dostatecznego zindywidualizowania oceny wyrażonej w opinii.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest uzasadniona.

Zarzut braku indywidualizacji opinii mógłby być uzasadniony, gdyby Skarżący podał jakieś dotyczące tylko jego fakty, mające wskazywać na szczególną obawę prześladowań w Armenii, a które w opinii byłyby pominięte. Taka sytuacja jednak w sprawie nie występuje: Skarżący tego rodzaju okoliczności nie przytoczył.

Zarzut naruszenia art. 7 Kpa także uznać należy za bezzasadny, ponieważ wprawdzie niewątpliwie w interesie strony leży uzyskanie korzystnego dla niej rozstrzygnięcia /w tym wypadku przychylnej opinii w sprawie uzyskania statusu uchodźcy/ jednakże "słuszny interes strony", o którym mówi cytowany przepis Kpa nie może być rozumiany, jako zobowiązujący organ administracji do wydania decyzji z naruszeniem prawa czy też sformułowania opinii wbrew faktom, prawidłom wnioskowania czy też nierzetelnej z innych przyczyn. Zaskarżona opinia nie może być uznana za nierzetelną czy wadliwą z tych punktów widzenia; jest natomiast dla Skarżącego niekorzystna.

Zauważyć przy tym należy, że choć art. 7 Kpa in fine, mówiąc o "słusznym interesie" odnosi go tylko do "obywateli", sąd orzekający uważa, że tego rodzaju wykładnia literalna w tym wypadku jest niewłaściwa. Chodzić tu bowiem musi o "słuszny interes" każdej jednostki /czy osoby prawnej/, która uczestniczy w postępowaniu administracyjnym, niezależnie od tego, czy jest ona polskim obywatelem, czy też cudzoziemcem. Wykładnia gramatyczna Kpa w tym zakresie powinna być skorygowana przez wykładnię systemową, biorąca pod uwagę art. 32 ust. 1 Konstytucji. Przepisy Kpa dotyczą bowiem procedury traktowania podmiotów stykających się z działalnością egzekutywy i w tym zakresie zapewniać muszą prawo do "równego traktowania", o którym mówi cytowany przepis ustawy zasadniczej. Okoliczność, iż art. 7 Kpa mówi tylko o "obywatelach" przypisać należy temu, iż pochodzi on z okresu, gdy zarówno ustawa zasadnicza, jak i przepisy ustaw zwykłych w mniejszym stopniu uwzględniały potrzebę zrównania /tam, gdzie jest to możliwe i pożądane, a do takich wypadków należą kwestie normowane zasadami ogólnymi Kpa/ ochrony obywateli i jednostek nie będących obywatelami Polski.

Także naruszenie art. 9 Kpa w sprawie nie występuje, a nawet nie jest w skardze wskazane, na czym miałoby polegać.

W tej sytuacji, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało skargę oddalić.