Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 25 lutego 1998 r., V SA 717/97

Sentencja

1. oddala skargę w przedmiocie zezwolenia na pobyt stały.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Rozpoznając sprawę ze skargi skarżącego po raz pierwszy Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 1996 r. V SA 1757/95 stwierdził, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, zgodnie z wymogami art. 107 par. 3 Kpa, co skutkowało uchylenie zaskarżonej decyzji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 1996 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody W. W wyniku skargi skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 listopada 1996 r. V SA 857/96 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że zaskarżona decyzja narusza przepisy o postępowaniu dowodowym /art. 75-86 Kpa/ oraz przepis art. 107 par. 3 Kpa, ponieważ w uzasadnieniu decyzji nie poczyniono ustaleń na podstawie dowodów zebranych i przeprowadzonych zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego, ale na podstawie pism i notatek służbowych. Wskazano, że organ administracji państwowej winien przeprowadzić dowód z zeznań świadków, bo notatki służbowe nie zastąpią zeznań samego świadka. Sąd wskazał, że decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 13 ustawy z dnia 29 marca 1963 r. o cudzoziemcach pozostawiona została uznaniu administracyjnemu, co jednak nie zwalnia organu od zaniechania poczynienia prawidłowych ustaleń.

Rozpoznając sprawę po raz trzeci organ wykonał polecenia sądu, uzupełnił postępowanie dowodowe zgodnie z regułami Kodeksu postępowania administracyjnego i dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego stosownie do przepisów art. 107 par. 3 Kpa. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie narusza zasad określonych w art. 107 par. 3 Kpa.

I tak wbrew zarzutom skarżącego, organ oparł swe ustalenia w części dotyczącej naruszenia porządku prawnego obowiązującego w Polsce nie na podstawie pisma zatytułowanego "Notatka Urzędowa" insp. Jacek W., Warszawa 21.03.1995 r. /k.36/ nie zawierającego żadnej informacji o osobie lub organie dokonującym odpisu, tylko na podstawie notatki urzędowej z dnia 21.03.1995 r. /k.73[2]/, notatki urzędowej z dnia 14.02.1997 r. /k.73[3]/ oraz protokołu przesłuchania aspiranta Policji Jacka W. z dnia 6.03.1997 r. /k.77/, w którym potwierdził on treść sporządzonej przez siebie notatki z dnia 21.03.1995 r. i przyznał, że w dołączonym do akt odpisie notatki znajdują się drobne nieścisłości "nie powoduje to jednak zasadniczo zmiany opisu zdarzenia" /k.77/ Wyjaśnia to równocześnie wątpliwości sygnalizowane w piśmie ZW-495/97 /k.73/.

Dołączony do akt sprawy odpis postanowienia Prokuratury Rejonowej W. z dnia 15.12.1997 r. 1Ds 1146/97/I o umorzenie śledztwa w sprawie sfałszowania notatki urzędowej z dnia 21.03.1995 r. z uwagi na brak cech przestępstwa, nic do sprawy nie wnosi, gdyż w ustaleniach potwierdza okoliczności wezwania Policji przez żony skarżącego i przebieg interwencji. Organ administracji usiłował przesłuchać w charakterze świadka żonę skarżącego, ta jednak stanowczo odmówiła złożenia zeznań w sprawie męża /k.79,75,72,69/. Żona skarżącego złożyła również notarialne oświadczenie o wycofaniu pisma z dnia 20 marca 1995 r. złożonego do Prokuratury Rejonowej W. /k.71/. Pismo to stanowi zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez małżonka /k.37/, nie są to zeznania, które po ich odwołaniu nie mogą być brane pod uwagę. Okoliczności tej nie zaprzecza skarżący w uzasadnieniu skargi.

Zarzut, że notatka sporządzona przez policjanta Jacka W. jest niewiarygodna z uwagi na oświadczenie sąsiadki skarżącego /k.44 zał.2/, jest nietrafny w świetle zeznania Jacka W. z dnia 6.03.1997 r. /k.77/.

Ocena tych zeznań i zebranych dowodów przez organ nie narusza przepisu art. 107 par. 3 Kpa.

Podnoszenie przez skarżącego, że naruszanie przez niego porządku prawnego nie znajduje odzwierciedlenia w materiałach sprawy jest nieuzasadnione. Organ administracji publicznej powołuje się na fakt ukarania skarżącego przez Kolegium ds. Wykroczeń. Znajduje to uzasadnienie w zaświadczeniu Kolegium z dnia 03.04.97 r. /k.85/. Wprawdzie sprawa została umorzona przez Sąd z powodu przedawnienia i skarżącego nie można uważać za ukaranego, tym niemniej fakt taki miął miejsce i organ mógł ten fakt przywołać w uzasadnieniu.

Skarżący uważa, że kuriozalne jest kwestionowanie legalności środków finansowych, tym bardziej że wykazał, iż dysponuje zasobami na rachunku bankowym - zarzut ten podobnie jak wskazywane w skardze niekonsekwencje dotyczące źródeł utrzymania - nie jest trafny. Organ administracji państwowej cały czas podnosi, że z faktu posiadania konta bankowego w banku Creditanstalt, nie wynika jakie są źródła utrzymania skarżącego. Sam skarżący w niczym tych wątpliwości nie rozwiewa, a bezspornym jest, że nie podjął on stałego zatrudnienia.

Organ uznał, że są uzasadnione wątpliwości co do legalności uzyskiwanych środków, co zostało potwierdzone w dokumentach wyłączonych z akt sprawy ze względu na ważny interes Państwa /k.4 decyzji/. Skarżący kwestionuje to wyłączenie, zarówno w skardze, jak i w sprawie V SA 733/97, w której wywodzi, że UOP nie może więcej wiedzieć o jego źródłach utrzymania niż on sam. Wyrokiem z dnia 25 lutego 1998 r. Sąd oddalił skargę skarżącego na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 1997 r. (...) w przedmiocie uchylenia jawności pisma Urzędu Ochrony Państwa z dnia 25 lutego 1997 r. (...), na podstawie art. 74 par. 1 Kpa. W sprawie tej Sąd wyraził pogląd, że wyłączenie jawności tego dokumentu było zgodne z prawem i prawidłowe.

Zarzut, że organ wadliwie przy odstąpieniu od uzasadnienia decyzji powołał się na przepis art. 107 par. 5 Kpa - jest trafny, ale w świetle art. 22 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach jest bez znaczenia. Natomiast zarzut, że zrezygnowanie z części uzasadnienia decyzji na podstawie powołanego art. 22 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wynika z dowolnego traktowania okoliczności za związane z interesem bezpieczeństwa Państwa, ponieważ raz organ odnosi się do informacji zawartych w materiałach policyjnych, a raz do informacji uzyskanych od Urzędu Ochrony Państwa - nie jest trafny.

W uzasadnieniu decyzji /k.3/ jest mowa o materiałach, na podstawie których organy Policji wyraziły negatywną opinię w sprawie wydania skarżącemu karty stałego pobytu. W tym kontekście Minister prawidłowo powołał się na przepis art. 21 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, stanowiący, że zabronione jest udzielanie informacji o obywatelu, uzyskanych w czasie wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych i wykorzystywania ich w innym celu niż ściganie karne.

Natomiast w odpowiedzi na skargę strona powołuje się na informacje uzyskane z Urzędu Ochrony Państwa objęte pismem z dnia 25.02.1997 r. (...), które zostały wyłączone postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 1997 r. (...), które było przedmiotem zaskarżenia w sprawie V SA 733/97. Sąd oddalił skargę na to postanowienie wyrokiem z dnia 25 lutego 1998 r., wskazując, że Minister nie naruszył prawa, tylko prawidłowo zastosował przepis art. 74 par. 1 Kpa. Sąd równocześnie wskazał że uzasadnienie postanowienia nie może spowodować ujawnienia tajemnic. Odnosi się to również do uzasadnienia decyzji w części dotyczącej tak wyłączonych materiałów, ze względu na ważny interes państwowy.

Zarzut skarżącego, że powołanie się na pismo UOP stanowi niedopuszczalne uzasadnienie decyzji o nowe elementy, ponieważ w decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 lipca 1997 r. (...) /załączonej przez skarżącego do akt sprawy/ wymienione jest wyłączone z akt niniejszej sprawy pismo UOP (...), zawierające "zarzut podejrzenia przynależności do organizacji terrorystycznej" - jest również nietrafny, ponieważ organ w nin. sprawie nie powoływał się na taki argument, a powołana decyzja wydana została w innej sprawie dotyczącej wydalenia obecnego skarżącego z Polski.

Związany z odstąpieniem od uzasadnienia decyzji w części - zarzut, że prowadzi to do naruszenia prawa do Sądu przewidzianego w art. 45 Konstytucji RP, które musi być realizowane przynajmniej w granicach zakreślonych art. 45 ust. 2 Konstytucji - jest nieporozumieniem. Przepis art. 45 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. stanowi prawo do Sądu, prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy. Przepis art. 45 ust. 2 dotyczy wyłączenia jawności rozprawy. Należy zauważyć że skarżącemu ani nie odmówiono prawa do Sądu w tej sprawie, ani też nie wyłączono jawności rozprawy.

Skarżący mógłby podnosić, że w sprawie V SA 915/97 dotyczącej wydalenia go z terytorium Polski, pozbawiony był prawa do Sądu, ale nie nastąpiło to z naruszeniem Ustawy Zasadniczej, ponieważ przepis art. 37 Konstytucji RP gwarantujący każdemu kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzystanie z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji - doznaje z mocy tej Konstytucji ograniczenia zawartego w art. 37 ust. 2 odnoszącego się do cudzoziemców, przy czym wymogiem jest aby ograniczenia te określała ustawa.

W omawianym zakresie ograniczenie takie jest zawarte w art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, na który to przepis Sąd powołał się w postanowieniu z dnia 28 października 1997 r. V SA 915/97.

Wiązanie konstytucyjnej zasady jawności rozprawy z żądaniem ujawnienia materiałów wyłączonych ze względu na ważny interes państwowy - nie jest uprawnione.

Należy przy tym pamiętać, że w sprawie V SA 915/97 Sąd otrzymał te materiały i w ich przedmiocie wypowiedział się w sprawie V SA 733/97. Natomiast jak wskazano wyżej, przepis art. 21 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. wyłącza taką możliwość w odniesieniu do sądu administracyjnego.

Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu art. 13 ustawy z dnia 29 marca 1963 r. o cudzoziemcach i par. 14 ust. 2 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Spraw Zagranicznych z dnia 1 października 1963 r. o szczegółowych zasadach i trybie postępowania w sprawach cudzoziemców /Dz.U. nr 43 poz. 242 ze zm./ - to jest on również bezpodstawny.

Przepis art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 29 marca 1963 r. o cudzoziemcach /Dz.U. 1992 nr 7 poz. 30 ze zm./ stanowi, że cudzoziemiec może uzyskać zezwolenia na pobyt stały. Jest to klasyczny przepis wskazujący na jego uznaniowy charakter.

Przepis art. 13 ust. 2 wskazuje, że zezwolenie takie wydaje się po zasięgnięciu opinii komendanta wojewódzkiego Policji wydawanej w formie postanowienia, na które stronie służy zażalenie. Bezspornym jest, że postanowieniem z dnia 3 lipca 1995 r. Komendant Stołeczny Policji wyraził opinię o braku podstaw do wydania karty stałego pobytu, a w wyniku zażalenia Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie /k.16 i 17/. Wojewoda W. decyzją z dnia 31 lipca 1995 r. odmówił skarżącemu udzielenia zezwolenia na pobyt stały /k.19/.

Odnośnie złożonych do akt sprawy odpisów dokumentów Ministerstwa Spraw Zagranicznych /k.81-84/, przedłożonych na okoliczność deportowania skarżącego do Libii, to zauważyć należy, że wkrótce po wydaleniu skarżącego wrócił do Polski /vide str. 1 karta 12 akt administracyjnych, stwierdzająca pobyt w RP od 1988 r./. Wynika z powyższego, że nawet deportacja na żądanie władz libijskich nie spowodowała dla skarżącego żadnych ujemnych następstw, ani ograniczenia swobód obywatelskich w wyjeździe za granicę.

Również okoliczność, że III Komisariat Policji w notatce z dnia 18.02.1997 r. /k.73[1]/ wydał skarżącemu pozytywną opinię, nie zmienia w niczym ustawowego stanowiska Komendanta Stołecznego Policji.Komisariat Policji nie jest organem opiniującym w sprawie wydania karty stałego pobytu.

Przepis par. 14 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 1 października 1963 r. wskazuje jakie elementy należy podać w podaniu o zezwolenia na pobyt stały. Są to poza przyczynami uzasadniającymi wniosek, wskazanie środków zapewniających mieszkanie i utrzymanie. Skarżący wykazał się zaświadczeniem Spółdzielni Mieszkaniowej, że jego żona posiada spółdzielcze prawo do lokalu, typu własnościowego /k.5/ oraz zaświadczeniem Banku Creditanstalt, że posiada konto, którego saldo jest znaczące /k.7/. Zauważyć jednak należy, że elementy te nie są warunkami udzielenia zezwolenia na pobyt stały, tylko elementami uzasadnienia wniosku.

Organ administracji państwowej dokonał analizy tych wszystkich przesłanek i doszedł do wniosku, że nie może uwzględnić wniosku.

Wbrew zarzutom skarżącego - Minister wziął pod uwagę doniosłość takich argumentów jak fakt małżeństwa z Polką i posiadanie dziecka urodzonego z tego związku, ale uznał, że okoliczności te nie mogą same przez się decydować o pozytywnym rozstrzygnięciu sprawy. Decyzja taka nie narusza konstytucyjnej zasady ochrony małżeństwa i rodziny, ponieważ zawarcie związku małżeńskiego przez cudzoziemca nie stanowi przesłanki przesądzającej o obowiązku udzielenia zezwolenia na pobyt stały.

Zważyć przy tym należy, że negatywne stanowisko co do osoby skarżącego wyrażone w 1995 r., pogłębiło się tak dalece, że wszczęto przeciwko niemu postępowanie o wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wydano w dniu 7 lipca 1997 r. ostateczną, decyzję administracyjną.

Przedmiotowa decyzja nie narusza też art. 23 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Politycznych i Obywatelskich, gdyż decyzja nie jest wymierzona przeciwko rodzinie. tylko dotyczy cudzoziemca ubiegającego się o zezwolenie na pobyt stały.

Decyzja nie narusza też europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. /Dz.U. 1993 nr 62 poz. 284 i 285/, a w szczególności art. 8 ust. 1 z uwagi na wyłączenia przewidziane w ust. 2 art. 8, a mianowicie ingerencja władzy w życie rodzinne i prywatne jest dopuszczalna w przypadkach prawem przewidzianym i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom. Organ administracji publicznej powołał się na te wartości.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Sąd doszedł do przekonania, że organ administracji publicznej przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie dopuścił się naruszenia prawa, wykonał polecenia Sądu co do postępowania dowodowego, dokonał wymaganej oceny zebranego materiału dowodowego i przekonywająco ustosunkować się do wszystkich zarzutów skarżącego. Z uwagi na powyższe skargę Sąd oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 w zw. z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.