Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 24 lipca 2001 r., V SA 868/00

Rozpoznanie

w dniu 24 lipca 2001 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Władysława K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 11 lutego 2000 r.(...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - oddala skargę

Teza

Przedawnienie oznacza, że po jego upływie nie można żądać spełnienia świadczenia odpowiadającego roszczeniu uprawnionego. Natomiast nie jest tożsame z zakazem wzruszenia decyzji administracyjnych po 10 latach od ich wydania, zwłaszcza, gdy wzruszalność taką przewidział ustawodawca celowo wprowadzający do porządku prawnego weryfikacje uprzednio uzyskanych uprawnień kombatanckich, na warunkach określonych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./. Zasada trwałości decyzji administracyjnych jest znana prawu publicznemu, jednakże nie ma ona bezwarunkowego charakteru i - w szczególności - nie może być skutecznie przeciwstawiona woli ustawodawcy wyrażonej w ustawie, nie zakwestionowanej w trybie konstytucyjnym.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w W.

Uzasadnienie

Władysław K. zaskarżył decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 11 lutego 2000 r., (...), utrzymującą w mocy decyzję z 29 grudnia 1999 r.(...), mocą której Skarżący został pozbawiony uprawnień kombatanckich. Przyczyną była okoliczność, że Skarżący w okresie 17 marzec 1947 r. - 31 grudzień 1949 r. służył w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego. Uprawnienia kombatanckie były Skarżącemu przyznane z tytułu służby w Armii Radzieckiej w okresie kwiecień 1944 r. - listopad 1944 r., służby w WP w okresie 5 listopad 1944 r. - 9 maj 1945 r. oraz z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie 9 maj 1945 r. - 13 wrzesień 1950 r. jak wynika z dokumentów, Skarżący był wielokrotnie odznaczany za udział w działaniach wojennych i przebył szlak bojowy ze Związku Radzieckiego po Berlin, a także że był w tym czasie dwukrotnie ranny. Skarżący nie neguje faktu swej służby w WUB, natomiast zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie art. 25 ust. 3 ustawy o kombatantach /bez sprecyzowania zarzutu/, jak również art. 118 kodeksu cywilnego. Zarzut w tym ostatnim wypadku ma - jego zdaniem polegać na niedopuszczalności wzruszenia decyzji, która przyznano mu w 1967 r. uprawnienia kombatanckie po upływie 10 lat. W odpowiedzi na skargę Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powtórzył argumentację zastosowaną w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest uzasadniona. Zadaniem NSA jest dokonanie kontroli, czy decyzja wydana przez organ administracji jest zgodna z prawem obowiązującym w momencie jej wydania. Zaskarżona decyzja pochodzi z 11 lutego 2000 r. Obowiązująca w tej dacie wersja ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /tj. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ przewiduje, iż osoby, które były zatrudnione /pełniły służbę/ w aparacie bezpieczeństwa publicznego nie mogą uzyskać - ani utrzymać, jeśli już je wcześniej, w myśl dawnych przepisów otrzymały - uprawnień kombatanckich z żadnego tytułu. Zasadę taką przewiduje art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" powołanej ustawy. Jedyny wyjątek przewiduje art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy, tj. sytuację, gdy osoba została skierowana do służby /pracy/ w strukturach bezpieczeństwa przez organizacje niepodległościowe.

Ten wypadek w sprawie nie zachodzi. Skarżący nie neguje faktu pracy w organach bezpieczeństwa. Podaje, że w okresie, gdy przechodził rekonwalescencje po zranieniach odniesionych w czasie wojny, został przez kolegów po prostu "zadekowany" w miejscu, gdzie mógł dojść do siebie i gdzie mógł zająć się poszukiwaniem zaginionej w czasie wojny rodziny. Ustawa o kombatantach z 1991 r. w wersji obowiązującej w momencie wydania zaskarżonej decyzji nie przewiduje jednak - gdy idzie o przesłanki weryfikacji uprawnień kombatanckich - możliwości obrony dowodem, iż w czasie pracy /służby/ nie dokonywało się czynów karygodnych. Dlatego podjęcie przez Skarżącego próby obrony uprawnień kombatanckich w ten właśnie sposób - nie mogą doprowadzić do podważenia decyzji.

Utrata uprawnień kombatanckich w wyniku weryfikacji przewidzianej przez ustawę z 1991 r. nie oznacza potępienia, ani negacji dorobku życiowego Skarżącego, a także tego, że - jak świadczą uzyskane przez niego odznaczenia - w czasie wojny dobrze spełnił swe obowiązki wobec ojczyzny.

Zaznaczyć należy, że - wbrew zarzutowi skargi, art. 118 kodeksu cywilnego w ogóle nie ma związku z sytuacja Skarżącego. Po pierwsze, kwestia przedawnienia dotyczy roszczeń cywilnoprawnych, a nie uprawnień kombatanckich, które nie mają nic wspólnego z cywilnoprawnymi roszczeniami. Po drugie, [przedawnienie oznacza, że po jego upływie nie można żądać spełnienia świadczenia odpowiadającego roszczeniu uprawnionego. Natomiast nie jest to tożsame z zakazem wzruszenia decyzji administracyjnych po 10 latach od ich wydania, zwłaszcza, gdy wzruszalność taką przewidział ustawodawca celowo wprowadzający do porządku prawnego weryfikację uprzednio uzyskanych uprawnień kombatanckich, na warunkach określonych w ustawie z 1991 r. /i później kilkakrotnie zmienianych/. Zasada trwałości decyzji administracyjnych jest znana prawu publicznemu, jednakże nie ma ona bezwarunkowego charakteru i - w szczególności - nie może być skutecznie przeciwstawiona woli ustawodawcy wyrażonej w ustawie, nie zakwestionowanej w trybie konstytucyjnym.

Biorąc to pod uwagę nie ma podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało skargę oddalić.