Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 9 października 1998 r., V SA 876/96

Tezy

Na gruncie przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. - Prawa celnego /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ nie można uznać odsetek od należności celnych nie uiszczonych w terminie za część należności celnych, skoro w myśl art. 2 pkt 15 Prawa celnego pojęcie "należności celne" oznacza cło i inne opłaty przewidziane w ustawie.

Uzasadnienie

W obowiązującym obecnie Kodeksie celnym z 1997 r., o materii regulowanej poprzednio w art. 2 pkt 15 Prawa celnego z 1989 r., stanowi się w art. 3 par. 1 pkt 8 i 9 tego Kodeksu. Zauważyć wszakże trzeba, iż treść obydwu artykułów, tj. art. 2 pkt 15 Prawa celnego oraz art. 3 par. 1 pkt 8 i 9 Kodeksu celnego - patrząc od strony merytorycznej - jest identyczna.

Sprawę tę Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał na skutek skargi, w której strona skarżąca domagała się uchylenia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł, odmawiającej jej stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji organu celnego pierwszej instancji, którą wymierzono odsetki od nie uiszczonych przez nią w terminie należności celnych.

Strona we wniesionej skardze zarzuciła, że kwestionowana przez nią decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 81 i art. 83 Prawa celnego z 1989 r., gdyż - jej zdaniem - odsetki od należności celnych stanowią ich część składową, co oznacza, iż roszczenie o odsetki uległo przedawnieniu. Nadmienić należy, że w obowiązującym Kodeksie celnym z 1997 r. kwestia ta została uregulowana w art. 242 par. 4 tego Kodeksu. Przepis ten stanowi, że kwot należności celnych można dochodzić w ciągu 5 lat, licząc od dnia, w którym zostały zarejestrowane.

Naczelny Sąd Administracyjny wniesioną skargę oddalił, przy czym w przedmiocie, którego skarga ta dotyczyła, tj. charakteru odsetek od należności celnych, nie uregulowanych we właściwym czasie, poczynił następujące rozważania:

W związku z zarzutem wytoczonym w skardze już na wstępie należy stwierdzić, iż wbrew stanowisku skarżącego odsetki od należności celnych nie uiszczonych w terminie nie mogą być traktowane jako część należności celnych, bowiem stosownie do art. 2 pkt 15 Prawa celnego pod pojęciem "należności celne" należy rozumieć wyłącznie cło i inne opłaty przewidziane w ustawie.

Skarżący powołuje się w tym względnie na przepis art. 83 ust. 1 Prawa celnego, przewidujący dwuletni okres przedawnienia, wszakże przepis ten dotyczy należności celnych, nie zaś odsetek od tych należności.

Należy przy tym podkreślić i przypomnieć, że Prawo celne nie określiło terminu przedawnienia orzekania o odsetkach od należności celnych. Stąd też uprawniony jest pogląd, że przedawnienie orzekania o odsetkach następuje wtedy w trzyletnim terminie, przewidzianym w art. 118 Kc, dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W rozpoznawanej sprawie bieg wymagalności odsetek rozpoczynał się zatem już w pierwszym dniu opóźnienia w zapłacie należności celnych i przypadał na konkretną datę. Przy uwzględnieniu, że roszczenie o odsetki staje się wymagalne osobno za każdy dzień opóźnienia /por. uchwała SN z dnia 5 kwietnia 1991 r., III CZP 21/91- OSN nr 10-12 poz. 121/ oraz mając na względzie datę decyzji naliczającej odsetki uznać trzeba, że zarzut przedawnienia nie był uzasadniony.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił na koniec, iż nie będąc związany granicami skargi /por. art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, z zastrzeżeniem wynikającym ze zdania drugiego tego przepisu/ podzielił pogląd organu orzekającego, że błędne obliczenie odsetek polegające na zaniżeniu ich wysokości nie stanowi naruszenia prawa powodującego stwierdzenie nieważności decyzji.