Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13.03.1998 r. (...) Prezes Głównego Urzędu Cel, powołując się na przepisy art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 80 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ w zw. z art. 289 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia 17.07.1997 r. (...) o odmowie zwrotu należności celnych pobranych od sprowadzonych cukierków Mentos.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 6.03.1997 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. dopuścił do wywozu na podstawie dokumentu SAD nr 140721/001069 13 palet cukierków Mentos, eksportowanych przez Spółkę z o.o. "Van Melle Polska" w R. Uznał że towar, wcześniej sprowadzony z Holandii, został w Polsce jedynie przepakowany. W dniu 1.04.1997 r. Spółka "Van Melle Polska" wystąpiła z wnioskiem o zwrot, w trybie art. 80 ustawy - Prawo celne, należności celnych pobranych od sprowadzonych z zagranicy towarów.
Decyzją z dnia 17.07.1997 r. organ I instancji orzekł zwrot należności celnych pobranych od sprowadzonych z zagranicy towarów zużytych do opakowania produktów eksportowanych przez Spółkę.
Odmówił natomiast dokonania zwrotu należności celnych pobranych od sprowadzonych drażetek miętowych i owocowych /cukierków Mentos/, które nie zostały poddane procesowi przetwórczemu lub produkcyjnemu.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ II instancji stwierdził, że sprowadzone z Holandii w paletach drażetki są poddawane w siedzibie spółki następującym czynnościom:
- zasypaniu do zbiornika maszyny pakującej;
- pakowaniu przez tę maszynę po 14 sztuk w rolki z folii a następnie w papier z nadrukiem;
- ręcznym pakowaniu opakowań jednostkowych w opakowania handlowe i zbiorcze;
- ofoliowaniu i paletyzowaniu.
Zdaniem organów administracyjnych, użyte w treści art. 80 prawa celnego pojęcie "zużyte przy wyrobie" oznacza, że przywiezione z zagranicy surowce i materiały powinny zostać w trakcie procesu produkcyjnego poddane czynnościom przerobu, konsekwencją czego byłaby utrata ich indywidualnych cech i właściwości oraz powstanie nowego wyrobu. Czynności polegające jedynie na pakowaniu wytworzonych za granicą pastylek nie procesem przetwórczym lub produkcyjnym w rozumieniu powołanego przepisu. Nie ma zatem podstaw do dokonania zwrotu cła, bowiem proces konfekcjonowania /rozdrabnianie, pakowanie, przelewanie etc./ nie stanowi działalności wytwórczej lecz jest wykonywaną usługą. Nie zostaje więc spełniony warunek zużycia materiału do wyrobu towaru wywiezionego za granicę.
Działalność wytwórczą charakteryzuje powstanie nowego produktu. Skoro więc w art. 80 prawa celnego jest mowa o należnościach celnych pobranych od towarów przywiezionych z zagranicy w postaci surowców, półfabrykatów lub elementów kooperacyjnych zużytych przy wyrobie towarów wywiezionych w obrocie towarowym z zagranicą, to uzasadniony jest pogląd, że tylko działalność wytwórcza objęta została dyspozycją powyższego przepisu.
W skardze na powyższą decyzję Spółka wniosła o jej uchylenie. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisu art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.
Polemizując ze stanowiskiem Prezesa GUC wyraziła pogląd, że przywiezione do kraju pastylki luzem stanowiły tylko jeden z materiałów zużytych do wyrobu gotowego produktu, jakim są w pewien konkretny sposób opakowane pastylki, przygotowane do sprzedaży detalicznej. Importowane pastylki luzem oraz przygotowane do sprzedaży detalicznej pastylki Mentos w tradycyjnym opakowaniu są zupełnie różnymi towarami.
Charakterystyczny kształt opakowania jest od wielu lat podstawowym elementem produktu oraz strategii marketingowej firmy, która podkreśla walory opakowania oraz sposób jego użycia.
Zbiór pastylek i charakterystyczne opakowanie tworzą jeden niepodzielny produkt, odrębny zarówno od pastylek luzem jak też od materiałów do pakowania /od których to materiałów zapłacone przy imporcie cło zostało zwrócone/.
W żadnym więc przypadku nie można powiedzieć, że materiały użyte do wytworzenia gotowego produktu /pastylki luzem/ i produkt gotowy posiadają te same właściwości i cechy indywidualne.
Podkreśliła również, że nawet brak utraty indywidualnych cech i właściwości towarów w procesie wytwórczym, nie oznacza, iż nie wystąpiło zużycie i proces wytwórczy nie miał miejsca.
Przywiezione luzem pastylki, których przydatność do sprzedaży jest żadna, oraz gotowy produkt w postaci rolki Mentos, która jest powszechnie znana i identyfikowana. przez nabywców, są jakościowo zupełnie odmiennymi towarami. Zwraca uwagę okoliczność, że cena pastylek luzem jest dużo niższa od ceny sprzedaży produktu finalnego.
Za nieprawdziwe Spółka uznała stwierdzenie Prezesa GUC, iż jedyną czynnością jakiej poddano importowane pastylki było przepakowanie. Wytworzenie przygotowanego do sprzedaży detalicznej gotowego produktu wymaga zastosowania specyficznego, skomplikowanego procesu technologicznego.
Ponieważ ustawa Prawo celne nie definiuje kogo rozumie się pod pojęciem producenta dla potrzeb stosowania art. 80 ustawy, ani też nie określa w jakim stopniu towar musi być przetworzony, aby podmiot który dokonuje takiego przetworzenia uznać za producenta, należy przyjąć - zdaniem skarżącej - że decyzje organów celnych nie znajdują uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, należności celne pobrane od towarów przywiezionych z zagranicy w postaci surowców, materiałów, półfabrykatów lub elementów kooperacyjnych, zużytych przy wyrobie towarów wywiezionych w obrocie towarowym z zagranicą, zwraca się producentowi tych towarów w terminie 30 dni od dnia wywozu. Na tle zastosowania powyższego przepisu istota sporu sprowadza się do wykładni pojęcia "zużytych przy wyrobie".
Przez tego rodzaju zużycie należy rozumieć przetworzenie bądź połączenie z innymi przedmiotami w celu wytworzenia nowego produktu, stanowiącego rzecz odrębną od składników zużytych do jej wytworzenia.
Jest to spożytkowanie surowca lub półfabrykatu, wyczerpanie zasobu materiału, dla osiągnięcia końcowego produktu pracy.
"Zużycie przy wyrobie" zakłada zatem spożytkowanie materiałów lub surowców podstawowych dla wytworzenia nowej jakości, złożonego produktu finalnego. Rzeczywiście wykonane przez skarżącą czynności nie prowadziły do utraty indywidualnych cech i właściwości towaru importowanego z Holandii oraz do powstania nowego wyrobu następnie eksportowanego na Węgry.
Z przedstawionego opisu procesu technologicznego wynika, że towar podlegał jedynie kontroli jakościowej, przez odrzucenie cukierków nie spełniających wymagań geometrycznych i ich kawałków /łącznie ok. 2 procent ogólnej ilości sprowadzonego towaru/.
Następnie towar był porcjowany i pakowany w charakterystyczne rolki. Podniesiona w trakcie postępowania administracyjnego kwestia nabłyszczania drażetek podczas pakowania nie znalazła potwierdzenia w ustaleniach komisji kontrolnej powołanej na wniosek Spółki. Z wyjaśnień strony skarżącej wynika zresztą, że o ile nabłyszczanie ma miejsce, to nie jest ono następstwem dodawania jakichkolwiek nowych substancji a jedynie efektem wpływu temperatury podczas pakowania. /protokół rozprawy przed NSA/
Kwestia nablyszczenia nie została już podniesiona w skardze, w której zasadniczy nacisk położony został na kwestię opakowania, jako elementu charakteryzującego produkt.
Jest rzeczą oczywistą, że odpowiednie opakowanie gotowego wyrobu poprawia jego atrakcyjność i ma bezpośredni wpływ na cenę towaru. Nie można jednak zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że "przywiezione luzem pastylki, których przydatność do sprzedaży jest żadna, oraz gotowy produkt w formie rolki Mentos, który jest powszechnie znany i identyfikowany przez nabywców, są jakościowo zupełnie odmiennymi towarami", co powoduje, iż zapakowanie stanowi działalność produkcyjną uprawniającą do uzyskania zwrotu cła na podstawie art. 80 ust. 1 prawa celnego.
Spółka sprowadziła gotowy towar od firmy powszechnie znane za granicą właśnie z produkcji cukierków Mentos i jako tego rodzaju cukierki, po opakowaniu, sprzedawała za granicą we własnym imieniu, bez dokonywania jakichkolwiek zmian jakościowych.
Charakterystyczne opakowanie, wymagane przez holenderskiego producenta, to wymóg strategii marketingowej, nie zaś zużycie przywiezionego towaru /cukierków Mentos/ dla wyrobu towaru wywiezionego /opakowanych cukierków Mentos/.
Organy celne prawidłowo w tej sytuacji przyjęły, że importowane z Holandii cukierki nie zostały zużyte do wytworzenia innego towaru eksportowanego następnie za granicę i w konsekwencji zasadnie uznały, że brak jest określonych w art. 80 ust. 1 ustawy Prawo celne przesłanek do zwrotu cła pobranego przy przywozie tego towaru z zagranicy.
Z powyższych względów oddalono skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.