Uzasadnienie
Postanowieniem z 19 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. W. (zwanego dalej: skarżącym) w niniejszej sprawie. W motywach rozstrzygnięcia Sąd podniósł, iż na podstawie zarządzenia z 21 maja 2012 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu w sposób zastępczy przewidziany w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) 11 czerwca 2012 r., a więc termin do uiszczenia wpisu mijał 18 czerwca 2012 r. W związku z tym, że skarżący w zakreślonym terminie wpisu nie uiścił Sąd skargę – na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. – odrzucił. Postanowienie o odrzuceniu skargi doręczone zostało skarżącemu 27 lipca 2012 r.
W dwóch pismach z 2 sierpnia 2012 r. zatytułowanych "wniosek o przywrócenie terminu" i "skarga kasacyjna" (data nadania: 3 sierpnia 2012 r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, którą uiścił 3 sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu tych pism oświadczył, że o braku opłaty dowiedział się tydzień temu z innego pisma procesowego. Jednocześnie wskazał, że systematycznie odbiera korespondencję, nie rzadziej niż co 2 tygodnie. W okresie kiedy pismo (wezwanie do uiszczenia wpisu przyp. sąd.) winno być wydane, skarżący na poczcie odbierał inną korespondencję poleconą w ilości łącznej kilkadziesiąt sztuk w datach 28 maja 2012 r., 11 i 15 czerwca. Z uwagi na powyższe – zdaniem skarżącego – nie można uznać wezwania za doręczone a ponadto nie można obciążać go niewłaściwym działaniem Poczty Polskiej.
Sąd wezwał zarządzeniem z 20 sierpnia 2012 r. Naczelnika Urzędu Pocztowego [...] o informację, czy skarżący w okresie awizowania przesyłki poleconej nr [...] tj. od 28 maja do 14 czerwca 2012 r. podejmował korespondencję poleconą w Urzędzie Pocztowym [...]. W odpowiedzi z 30 sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Pocztowego [...] poinformowała, że sprawdzono dokumenty źródłowe na podstawie których stwierdzono, iż ww. okresie korespondencję dla skarżącego odbierała osoba nieuprawniona do odbioru listu poleconego nadanego przez Sąd Administracyjny w Warszawie.
Sąd zarządzeniem z 13 września 2012 r. wezwał Naczelnika Urzędu Pocztowego [...] do nadesłania dokumentów na podstawie których stwierdzono, że korespondencję dla skarżącego odbierała osoba nieuprawniona.
W odpowiedzi z 8 października 2012 r. Biuro Zarządzania Ryzykiem i Zgodnością Wydział Operacyjny w [...] Poczta Polska SA wyjaśniło, że "analiza dokumentacji źródłowej placówki pocztowej [...] wykazała, że w okresie od 28 maja do 11 czerwca 2012 r. w placówce pocztowej [...] wydano córce p. J. W. siedem przesyłek poleconych. Ze względu na to, że p. P. W. nie złożył w Urzędzie Pocztowym [...] pełnomocnictwa pocztowego, dlatego p. J. W., jako dorosłemu domownikowi wydawane są awizowane przesyłki, za wyjątkiem przesyłek nadawanych na zasadach specjalnych. Zgodnie z treścią ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe, wszystkie przesyłki za wyjątkiem nadawanych na zasadach specjalnych oraz post restante, mogą być wydawane ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złoży w placówce pocztowej zastrzeżenia, w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowej lub kwoty przekazu".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Nadto, zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Dodatkowo, z mocy art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności, wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna również dopełnić czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu złożony został z zachowaniem terminu siedmiodniowego, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Skarżący informację o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu powziął w dniu doręczenia postanowienia z 19 lipca 2012 r. o odrzuceniu skargi, a więc 27 lipca 2012 r. Skoro zatem wniosek o przywrócenie uchybionego terminu nadała 3 sierpnia 2012 r., uczynił to w przepisanym terminie.
Okoliczność ta dała więc podstawę do merytorycznego zbadania zasadności wniosku o przywrócenie terminu.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu. Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy. W związku z powyższym przyjmuje się, że "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa". Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Powyżej przedstawione stanowiska judykatury i orzecznictwa jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy. Może ono nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy.
W ocenie Sądu zaprezentowana przez skarżącego argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. art. 65 § 2 p.p.s.a. – do doręczenia pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej. Szczegółowy tryb i sposób doręczania pism sądowych reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277 ze zm.; zwane dalej: rozporządzeniem). Skoro art. 65 § 2 p.p.s.a. odsyła do przepisów wykonawczych regulujących tryb doręczania w postępowaniu cywilnym, zatem regulacje rozporządzenia będą miały zastosowanie w niniejszej sprawie. W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia – osobą uprawnioną do odbioru przesyłki złożonej w:
- 1) placówce pocztowej operatora lub w urzędzie gminy jest:
- a) adresat,
- b) osoba uprawniona do reprezentacji przed sądem adresata będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej,
- c) upoważniony pracownik adresata będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej,
- d) upoważniony pracownik, w przypadku gdy adresatem jest organ wymieniony w art. 137 § 1 lub 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego;
- 2) placówce pocztowej operatora jest osoba upoważniona na podstawie pełnomocnictwa pocztowego, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 i Nr 76, poz. 719, z 2005 r. Nr 124, poz. 1039 oraz z 2009 r. Nr 177, poz. 1370).
Mając na uwadze przytoczoną regulację oraz opisany powyżej stan faktyczny sprawy, wskazać należy, że w przypadku skarżącego przesyłkę sądową zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, mógł odebrać osobiście skarżący (adresat) lub osoba upoważniona na podstawie pełnomocnictwa pocztowego. W związku z tym, że córka skarżącego J. W. takiego pełnomocnictwa – jak wynika z wyjaśnień Urzędu Pocztowego – nie posiadała, toteż odmowa doręczenia jej przedmiotowej przesyłki była zgodna z prawem.
W związku z powyższym brak jest podstaw w realiach niniejszej sprawy do przywrócenia wnioskowanego terminu, z uwagi na nieprawidłowość doręczenia. To skarżący w sposób nieumiejętny wyznaczył osobę do odbioru korespondencji sądowej, co nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu.
Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że pismo nazwane "skarga kasacyjna" potraktował jako uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu z uwagi na jego treść, jak również sposób sporządzenia (aby skarga kasacyjna mogła zostać przedstawiona sądowi kasacyjnemu musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego – art. 175 p.p.s.a. w innym przypadku podlega odrzuceniu).
Reasumując, zdaniem Sądu skarżący nie dochował w niniejszej sprawie należytej staranności, jakiej wymagać można od przeciętnego uczestnika postępowania, należycie dbającego o swoje interesy. Można zatem jemu przypisać winę w uchybieniu terminu przewidzianego na uiszczenie wpisu od skargi.
W związku z powyższym na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia