Uzasadnienie
W dniu 7 marca 2013 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga J. M. R. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie braku decyzji ARiMR odnośnie aneksowania umowy w związku z realizacją projektu w ramach PROW.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Na wstępie wskazać trzeba, że Sąd z urzędu bada, w pierwszej kolejności, dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymieniona w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jednolity ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności.
Rozważając sprawę należy stwierdzić co jest niesporne, że jej źródłem jest umowa zawarta pomiędzy J. M. R. (zwany dalej skarżącym), a Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu [...] września 2010 r. w związku z realizacją projektu w zakresie działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", objętego PROW na lata 2007-2013, do której następnie zawarty został aneks pomiędzy ww. stronami w dniu 11 lutego 2011 r. Kolejny aneks do umowy został podpisany w dniu 14 września 2011 r.
Podstawę prawną ww. działania stanowi rozporządzenie MRiRW z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW na lata 2007-2013 (dalej również "rozporządzenie wykonawcze"). Wspomniane rozporządzenia wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (dalej również "ustawa o wspieraniu" lub "ustawa z dnia 7 marca 2007 r.). Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 wyżej cyt. ustawy ARiMR wykonuje zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania m.in. działania Modernizacja gospodarstw rolnych. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. pomoc w ramach działania Modernizacja gospodarstw rolnych przyznawana jest na podstawie umowy zawieranej pod rygorem nieważności w formie pisemnej.
Na szczególną uwagę zasługują przepisy art. 22 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. Pierwszy z przywołanych przepisów wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w prowadzonych przez podmioty wdrażające postępowaniach w sprawach przyznawania pomocy. Jednocześnie art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. wprost przyznaje wnioskodawcy prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W przedmiotowej sprawie skarżący złożył skargę na brak decyzji odnośnie wniosku o aneksowanie umowy złożonego w dniu 21 grudnia 2012 r. w związku z realizacją projektu w ramach PROW w zakresie działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Należy wskazać, iż w dniu [...] września 2010 r. została zawarta umowa cywilnoprawna Nr [...] pomiędzy Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa a skarżącym. Z uwagi na powyższe, stosownie do postanowień ww. umowy, organ podjął działania cywilnoprawne w związku z niewywiązaniem się przez skarżącego z warunków umowy. Zgodnie z § 7 umowy beneficjent składa w wyznaczonym terminie wniosek o płatność (w przedmiotowej sprawie, podpisano dwa aneksy wydłużające terminy złożenia wniosków o płatność), w przypadku nie złożenia wniosku Agencja dwukrotnie wzywa beneficjenta do złożenia wniosku o płatność - § 7 ust. 6 umowy. W przedmiotowej sprawie organ dwukrotnie wezwała skarżącego do złożenia w terminie wniosku o płatność, jednakże skarżący nie złożył go.
W ocenie Sądu podany przez skarżącego przedmiot zaskarżenia nie stanowi podejmowanego w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ocena prawidłowości realizacji zobowiązań wynikających z umowy cywilnoprawnej przez jej strony wraz ze wszystkimi kontraktowymi konsekwencjami dokonania takiej oceny, podlega kontroli sądów powszechnych w razie zaistnienia sporu w tym zakresie, a nie sądów administracyjnych. W omawianym zakresie Prezes ARiMR jako organ administracji publicznej nie ma kompetencji do określania w sposób władczy i jednostronny sytuacji prawnej indywidualnie oznaczonych adresatów. Zakwestionowane przez skarżącego działanie organu dotyczy konsekwencji niewykonania przez niego zobowiązań przewidzianych umową zawartą w dniu [...] września 2010 r. Agencja, wzywając do złożenia wniosku o płatność, działa jako strona stosunku cywilnoprawnego, realizująca swoje uprawnienia kontraktowe, a niejako organ administracji publicznej.
Wskazanie na umowę jako podstawę udzielenia pomocy, zawiera zarazem odwołanie się do trybu dochodzenia roszczeń wynikających z takiego zgodnego oświadczenia woli stron. Zgodnie zaś z postanowieniami ww. umowy, w przypadku nie złożenia wniosku o płatność pomimo dwukrotnego wezwania, Agencja ma prawo wypowiedzieć umowę. Co istotne, w przypadku braku porozumienia pomiędzy Agencją a beneficjentem wszystkie spory, w myśl § 18 umowy, rozstrzygane będą przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Agencji. W związku z powyższym należy stwierdzić, że ewentualne roszczenia Agencji wynikające z zawartej ze skarżącym umowy podlegają dochodzeniu na drodze postępowania cywilnego. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że spór zaistniały między Agencją a skarżącym jest sprawą cywilną, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Mając na uwadze powyższe skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.