Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 września 2007 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej stronie prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tegoż Sądu z 26 czerwca 2007 r. o sygn. akt VSA/Wa 1128/07.
Wyznaczony w sprawie adwokat P. A. sporządził i wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o zasądzenie kosztów świadczenia pomocy prawnej z urzędu, oświadczając jednocześnie, iż nie zostały one opłacone ani żadne wynagrodzenie z tego tytułu nie zostało umówione. Ponadto wniósł o zasądzenie kwoty 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
Po przeprowadzeniu w dniu 17 października 2008 r. rozprawy – z udziałem pełnomocnika – Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku (in fine) Sąd wskazał, iż w kwestii przyznania wynagrodzenia adwokatowi winno zostać wydane odrębne postanowienie.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), dalej: rozporządzenie.
Zgodnie z § 19 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5.
W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia omawiane stawki są różnicowane wedle przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego, iż w niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja o odmowie umorzenia należności pieniężnej, przyjąć należało dla wyliczenia kosztów zastępstwa procesowego stawkę minimalną określoną w punkcie "c" powyższego przepisu, tj. 240 zł. Zauważyć bowiem należy, iż decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością tych należności, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty pieniężnej co do zasady. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GZ 89/08 ponosząc, iż jakkolwiek przedmiotem żądania ubezpieczonego jest umorzenie określonej kwoty zaległej, to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu.
Wobec powyższego nie można było przyjąć dla obliczenia wynagrodzenia pełnomocnika, iż przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest należność pieniężna (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia), tak jak wskazano to w skardze kasacyjnej poprzez podanie wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 3.708 zł.
Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi – 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
W przedmiotowej sprawie adwokat został ustanowiony w czasie, kiedy biegł termin do wniesienia skargi kasacyjnej, celem jej sporządzenia i wniesienia, czyli nie brał udziału w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji. Jednocześnie stawił się na rozprawie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym w dniu 17 października 2008 r. Zatem przyjąć należy, iż należne wynagrodzenie w sprawie wynosi 100% stawki minimalnej.
Jednocześnie stosownie do treści § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty (...) sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Jeżeli chodzi natomiast o zasądzenie innych udokumentowanych wydatków poniesionych przez pełnomocnika, tj. opłaty skarbowej w wysokości 17 zł tytułem złożenia do akt sądowych dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa, opłaconej przelewem bankowym w dniu 11.12.2007 r. (potwierdzenie operacji na k. 64 akt sądowych), wskazać należy, iż złożenie pełnomocnictwa w sprawach ubezpieczenia społecznego nie podlega opłacie skarbowej stosownie do regulacji art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.), wobec czego jej uiszczenie nie było niezbędne, a tylko tego rodzaju wydatki pełnomocnika mogą zostać uwzględnione (art. 250 p.p.s.a. in fine).
Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały opłacone ani żadne wynagrodzenie nie zostało umówione – na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. – orzeczono, jak w sentencji postanowienia.