Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 7 września 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1137/11

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi z dnia 21 kwietnia 2010 r. wniesionej przez K. G. (zwanego dalej Skarżącym) jest pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia... stycznia 2011 r. nr... dotyczące odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

W dniu... kwietnia 2010 r. do... Oddziału Regionalnego ARiMR we W. wpłynął wniosek Skarżącego o dofinansowanie w kwocie... zł w zakresie środka 2.1 "Inwestycje w chów i hodowlę ryb" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013". Wniosek otrzymał numer... i dotyczył projektu pn "...".

W piśmie... z... czerwca 2010 r. organ wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia odebrania pisma w następującym zakresie:

1. 1. Opis planowanej operacji, w tym miejsce, cele, koszty i zakres operacji nie został poprawnie określony. W opisie planowanej operacji należy umieścić takie informacje, które pozwolą na jednoznaczne stwierdzenie, że zakup samochodu ciężarowego o mocy 180KM będzie stanowić zakup specjalistycznego środka transportu używanego do transportu zewnętrznego przeznaczonego do przewozu ryb oraz jego ładowność jest adekwatna do produkcji prowadzonej w obiekcie chowu lub hodowli ryb. Wykazany we wniosku obecny i planowany stan zatrudnienia pracowników gospodarstwie nie pozwala na rozliczenie budowy stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi wg załączonego kosztorysu jako wniesienie nakładów rzeczowych. Organ wezwał do doprecyzowania opisu planowanej operacji.
2. 2. Zestawienie rzeczowo-finansowe należy wypełnić zgodnie z poprawionymi kosztorysami i poprawioną ofertą, gdyż nie zostało poprawnie wypełnione. Błędnie wpisano koszty budowy silosów zbożowych. Brak możliwości jednoznacznego stwierdzenia poprawności określenia kosztów budowy stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi - system gospodarczy, a także kosztów zakupu specjalistycznego samochodu ciężarowego do transportu ryb.
3. 3. Pola wniosku o dofinansowanie nie zostały wypełnione zgodnie z instrukcją (dotyczy sekcji III. Wskaźniki wyniku operacji, IV Opis operacji, V Zestawienie rzeczowo-finansowe operacji).
4. 4. Brak kompletu dokumentów stwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją operacji. Ze względu na brak projektu budowlanego nie można określić, czy wszystkie elementy inwestycji będą realizowane na działkach wpisanych we wniosku jako miejsce realizacji inwestycji. Organ wezwał o dostarczenie odpisów z ksiąg wieczystych nie starszych niż 3 miesiące od dnia złożenia wniosku o dofinansowanie lub aktów notarialnych lub umów dzierżawy (obejmujących okres trwania na minimum 5 lat od dokonania płatności ostatecznej na realizacje operacji objętej wnioskiem) w odniesieniu do działek objętych wnioskiem. Kopie dokumentów powinny zostać potwierdzone za zgodność z oryginałem przez notariusza lub pracownika ARiMR. W związku z tym, że kupowane maszyny i sprzęt będą wykorzystywane w skali całego gospodarstwa organ wezwał o udokumentowanie prawa do dysponowania wszystkimi gruntami wchodzącymi w skład gospodarstwa rybackiego przedstawionego w biznesplanie-... ha. Do wniosku zostały dołączone akty notarialne i umowa dzierżawy potwierdzające tytuł prawny wnioskodawcy do następujących działek: nr... obręb... Dla działek objętych aktem notarialnym rep.... z dnia...r. nie dostarczono aktualnego wypisu z rejestru gruntów.
5. 5. Oferta zakupu samochodu ciężarowego... w specyfikacji zawiera luksusowe wyposażenie wnętrza. Zgodnie z art. 26 lit b) Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 w sprawie EFR, do kosztów kwalifikowanych mogą być zaliczone tylko te koszty pojazdu, które są bezpośrednio związane z operacją (np.: do kosztów kwalifikowanych nie można zaliczyć dodatkowego wyposażenia w postaci dodatkowych głośników, odbiornika radiowego, CB itp.). W związku z powyższym organ wezwał o przedstawienie nowej oferty na zakup samochodu ciężarowego do transportu ryb jedynie z wyposażeniem, które może być kosztem kwalifikowanym w zakresie środka 2.1 związanym z działalnością w zakresie chowu i hodowli ryb, bądź oferty, w której elementy wyposażenia dodatkowego zostaną odrębnie wycenione, tak aby można było jednoznacznie określić wysokość kosztów kwalifikowanych. Poproszono również o uaktualnienie, po dostarczeniu nowej oferty, kosztów przedstawionych we wniosku oraz biznesplanie.
6. 6. Organ wskazał, że błędnie sporządzono kosztorys dotyczący budowy silosów zbożowych na działce... Zakupu silosów nie można potraktować w kosztorysie jako sprzętu, ponieważ do kosztów sprzętu dolicza się koszty pośrednie oraz zysk, podczas gdy wycena producenta dotycząca zakupu silosów wraz z transportem i montażem przedstawiona w ofercie zawiera już wszystkie koszty pośrednie i zysk. Dostarczone oświadczenie kosztorysanta jest nieprecyzyjne i nie wiadomo do którego kosztorysu i do której dokumentacji projektowej się odnosi. Należy dołączyć oświadczenie kosztorysanta o zgodności przedmiaru robót w kosztorysie inwestorskim z projektem budowlanym - załącznikiem do decyzji Starosty... nr... z dnia... r.
7. 7. Dostarczony szczegółowy biznes plan nie został wypełniony zgodnie z instrukcją. Wpisana w biznesplanie liczba zatrudnionych na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilno-prawnej nie pozwala na potraktowanie kosztów określonych w kosztorysie na budowę stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi - system gospodarczy jako wniesienie nakładów rzeczowych. Koszty wynagrodzeń określone w analizie finansowej operacji zostały zaniżone. Biznesplan w części II Opis operacji - cel i zakres nie zawiera precyzyjnego wyliczenia ilości godzin rocznie, w którym będzie wykorzystywana koparko-ładowarka oraz specjalistyczny środek transportu zewnętrznego wyposażony w cztery zbiorniki do transportu ryb o pojemności 1700 I każdy.
8. 8. Przedstawienie dokumentów potwierdzających zatrudnienie osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę i pracowników sezonowych, zadeklarowanych w pozycji III Wskaźniki wyniku operacji pole 7 Wpływ operacji na stan zatrudnienia oraz ponowną analizę finansową operacji przy uwzględnieniu takiej liczby zatrudnionych osób, aby można było wykonać roboty budowlane określone w kosztorysie na budowę stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi - system gospodarczy - w terminie zadeklarowanym we wniosku oraz zgodnie z przepisami prawa pracy i z nakładami roboczogodzin i motogodzin określonymi w kosztorysie.
9. 9. Pozwolenie na budowę dołączone do wniosku nie zostało złożone wraz z wymaganymi załącznikami. Organ wezwał do dostarczenia projektu budowlanego, który jest załącznikiem do decyzji Starosty... nr... z dnia... r. udzielającej wnioskodawcy pozwolenia na budowę stawów rybnych, magazynów rybnych oraz silosów zbożowych na działkach ewidencyjnych... i...obręb...
10. 10. Pozwolenie wodno-prawne z dnia 29/06/2010 r. nie zawiera stwierdzenia ostateczności decyzji. Dostarczona kopia tego dokumentu nie została potwierdzona za zgodność z oryginałem przez uprawnionego pracownika ARiMR.
11. 11. Na podstawie dostarczonych dokumentów nie można stwierdzić, czy zakres operacji przedstawiony we wniosku o dofinansowanie jest zgodny z zakresem środka 2.1. Organ przypomniał, że zakup maszyn można uznać za stosowny i zasadny, gdy będą cne używane do bieżących prac w obiekcie chowu lub hodowli przez cały okres realizacji projektu oraz 5 lat od dnia dokonania przez Agencję płatności końcowej. Zakup w/w sprzętu nie można zostać uznany za koszt kwalifikowany w sytuacji, gdy będzie służył wyłącznie do zrealizowania operacji o charakterze krótkotrwałym objętej wnioskiem (np. wykonanie prac remontowych tylko w ramach etapu). W związku powyższym proszę o informację w jaki sposób i w jakim zakresie będą wykorzystywanie ww. maszyny oraz stosowne wyliczenia potwierdzające ten fakt.
12. 12. Poproszono o stosowną dokumentację (Księgę Stawową, wewnętrzną dokumentację chowu lub hodowli ryb), która potwierdzi, że planowana operacja, na którą został złożony wniosek o dofinansowanie dotyczy obiektu chowu i hodowli, w którym wykorzystuje się techniki zwiększające produkcje organizmów wodnych ponad naturalne możliwości środowiska, a organizmy te pozostaną własnością beneficjenta przez cały okres chowu lub hodowli oraz w czasie odłowu. W związku z podpisaniem umowy w ramach środka Działania wodno-środowiskowe wnioskodawca zobowiązany jest do stosowania podstawowych zasad dobrej praktyki rybackiej, w tym prowadzenia wewnętrznej dokumentacji chowu lub hodowli ryb zawierającej daty obsad, odłowów, zestawienia masy ryb obsadzonych i odłowionych oraz ilości i rodzaju skarmianej paszy. Tym samym oświadczenie wnioskodawcy z... r., w sprawie księgi stawowej jest niezgodne z prawdą lub wnioskodawca nie realizuje warunków przyznania umowy w zakresie działań wodno- środowiskowych.
13. 13. Na podstawie dostarczonych dokumentów nie można stwierdzić, czy wszystkie koszty wymienione we wniosku o dofinansowanie jako koszty kwalifikowane, zaliczają się w świetle obowiązujących przepisów prawnych do kosztów kwalifikowalnych. Organ poinformował, iż wkład rzeczowy w postaci pracy własnej pracowników zatrudnionych przez Wnioskodawcę może zostać uznany jako koszt kwalifikowalny, pod warunkiem spełnienia wszystkich kryteriów zawartych w rozporządzeniu. Do nakładów rzeczowych nie można zaliczyć pracy własnej Wnioskodawcy, a także członków rodziny Wnioskodawcy będącego osobą fizyczną, jeżeli członków rodziny i Wnioskodawcy nie łączy żaden sformalizowany stosunek pracy. Jeżeli Wnioskodawca korzysta jedynie z pomocy osób bliskich w pracach, wówczas jest to przypadek tożsamy z jego pracę własną, której nie można zaliczyć do kosztów kwalifikowalnych. Kosztem kwalifikowanym nie jest także podatek VAT. W przypadku, gdy Wnioskodawca będący osobą fizyczną zaliczył do nakładów rzeczowych w ramach realizacji operacji pracę własną tzw. robociznę to należy uznać ten koszt za niekwalifikowalny.
14. 14. Organ stwierdził, że ze względu na brak ostatecznego pozwolenia wodno-prawnego, projektu budowlanego nie można stwierdzić czy planowana operacja na którą został złożony wniosek o dofinansowanie będzie realizowana z zapewnieniem należytych gwarancji technicznych, zapewnia gospodarczą trwałość, nie wpłynie negatywnie na środowisko oraz ochronę żywych zasobów wód.
15. 15. Organ wskazał na zawyżenie cen jednostkowych w kosztorysie Pt. budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi – system gospodarczy: poz. 1, 3, 5, 8, 9, 11 oraz w kosztorysie "Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi na dz nr 305/1 system zlecony: poz. 1, 3, 6, 8.
16. 16. Organ wniósł o uzasadnienie wyboru ofert w odniesieniu do wszystkich maszyn i urządzeń, dla których przedstawiono oferty. Ponadto wniósł o uzasadnienie, w jakim wymiarze czasowym planowany samochód będzie wykorzystywany do specjalistycznego transportu ryb. Z dokumentów złożonych w ramach działania 2.2 wynika, że odłów ryby handlowej odbywa się wyłącznie w październiku i w latach 2005-2008 wynosiła do... t. natomiast narybek i kroczek był przeznaczony do dalszej hodowli gospodarstwie. Przypomniał, że w ocenie wniosku mogą być uwzględnione wcześniejsze zobowiązania zadeklarowane we wniosku złożonym w ramach środka 2.2 działania wodne-środowiskowe.
17. 17. Ze względu na brak dokumentacji stawowej oraz szczegółowego opisu planowanej technologii produkcji oraz dokumentacji dotyczącej stanu zatrudnienia przed i po realizacji operacji, błędnie sporządzony biznes plan nie można stwierdzić czy inwestycja przyczyni się do powstania trwałych korzyści gospodarczych. Nie można jednoznacznie stwierdzić, czy dane finansowe w biznesplanie są poprawne oraz czy planowany sposób finansowania i realizacji operacji nie spowoduje utraty płynności finansowej. Ponadto organ wniósł o przedstawienie dokumentów potwierdzających roczną produkcję karpia przed realizacją operacji w ilości wykazanej we wniosku tzn.... t oraz o wyjaśnienie planowanego wzrostu produkcji karpia o... ton rocznie w związku z budową przesadki i o powierzchni... ha, magazynów stawowych o powierzchni... ha oraz powiększeniem stawu Olszowy IV o... ha lustra wc Udokumentowanie wielkości produkcji ryb obecnej i planowanej pozwoli wykazać ekonomiczną zasadność inwestycji.
18. 18. Brak zgody H. G.- współwłaściciela działek nr... na realizację operacji polegającej na budowie stawów rybnych, magazynów rybnych oraz silosów zbożowych.

Do dnia... lipca 2010 r. nie usunięto wszystkich braków formalnych, w związku z czym w dniu... listopada 2010 r. ponownie wystosowano do wnioskodawcy pismo... Jego treść była tożsama z wcześniejszym wezwaniem, tylko w pkt 15 (opisanym powyżej), szczegółowo wymieniono, które ceny jednostkowe zostały zawyżone w kosztorysie pt. Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi – system gospodarczy i kosztorysie pt. Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi na dz nr 303/1 system zlecony.

Termin na dokonanie uzupełnień upłynął w dniu... listopada 2010 r.

Pismem... z... stycznia 2011 r. znak... poinformowano Skarżącego o odmowie przyznania pomocy finansowej w żądanym zakresie. Organ stwierdził, iż wnioskującemu nie może zostać przyznana pomoc finansowa, z uwagi na fakt, że w zakreślonym terminie nie dostarczono lub błędnie wypełniono następujące dokumenty:

1. 1. Zestawienie rzeczowo-finansowe operacji nie zostało poprawnie wypełnione. Jako koszty kwalifikowane ujęto w nim koszty, które nie mogą być uznane za koszty kwalifikowane, m.in. z powodu zawyżenia cen jednostkowych oraz braku podstaw wyceny w niektórych pozycjach w kosztorysach inwestorskich.
2. 2. Wymagane pola wniosku nic zostały wypełnione zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie. Błędnie wypełniono następujące sekcje: IV.Opis Operacji V. Zestawienie rzeczowo - finansowe. W związku z zawyżeniem kosztów budowy stawów hodowlanych przedstawianych w kosztorysie inwestorskim błędnie wpisano wnioskowaną kwotę dofinansowania.
3. 3. Dołączone do wniosku o dofinansowanie kosztorysy inwestorskie dotyczące budowy stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi oraz budowy silosów zbożowych nie spełniają wymogów formalnych. W kosztorysie "Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi" ujęto koszty robót budowlanych, które nie zostały zaakceptowane przez ARiMR, z powodu zawyżenia cen jednostkowych poszczególnych pozycji kosztorysowych, dotyczy pozycji nr:... W w/w kosztorysie brak jest również możliwości weryfikacji pozycji nr... Ponadto w/w kosztorys nie został sporządzony zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami. Stawka m-g spycharki gąsienicowej o mocy 74 kW jest zmienna w różnych pozycjach kosztorysu, jej wartość waha się od... zł/m-g do 92,89 zł/ m-g. Również stawka m-g spycharki gąsienicowej o mocy 55 kW w pozycji nr... różni się od stawki w pozycji nr... Cena betonu zwykłego z kruszywa naturalnego w poz.27 wynosi... zł/ m3 i znacząco odbiega od ceny z poz.26 (... zł/m3) i pozycji nr 28 (... zł/m3). Stawka roboczogodziny w pozycji 27 wynosi...zł/r-g i różni się od stawki w pozostałych pozycjach kosztorysu-... zł/r-g. Natomiast w kosztorysie "Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi-budowa silosów zbożowych na dz. nr 311/3" zawyżona została pozycja nr 2.
4. 4. Dostarczony biznes plan szczegółowy nie został poprawnie wypełniany. Błędnie wypełniono sekcje IV "Źródła finansowania operacji"
5. 5. W związku z tym, że w obydwu kosztorysach zawyżono wartości robót – koszty budowy stawów wraz z infrastrukturą nie mogą zostać zaliczone do kosztów kwalifikowanych
6. 6. Zawyżono koszty w kosztorysie "Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi": poz.9. (przemieszczanie spycharkami mas ziemnych w gruncie kat. III – dodatek za każde rozpoczęte 10 m w przedziale ponad 30 do 60 m. – z 1,12 do 1,258), poz. 21 (kanały z rur PVC łączonych na wcisk o średnicy zew. 315 mm. –...), poz.
7. 27. (ściany żelbetowe proste gr. 12 cm wys. do 8 m z..., poz.
8. 33. (obsianie skarp w ziemi urodzajnej....) oraz w kosztorysie "Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi"- budowa silosów zbożowych na dz. 311/3, poz. 2 (ręczne wykopy fundamentowe z transportem urobku samochodami skrzyniowymi kat.gr.III z ceną jednostkową w złotych - kosztorys inwestorski...,... a cena wg katalogów zaakceptowanych przez ARiMR –...).

Skarżący pismem z dnia... stycznia 2011 r. wezwał Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do usunięcia naruszenia prawa.

Prezes ARiMR pismem z dnia... marca 2011 r. znak... poinformował Skarżącego o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia prawa.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygniecie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z... stycznia 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu jako naruszającego prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi rozstrzygnięciu organu zarzucono:

1. 1. naruszenie przepisu art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie w sposób wyczerpujący, co przejawiło się we wzywaniu skarżącego do składania wyjaśnień na okoliczności wyjaśnione we wniosku oraz załączonych do niego dokumentach oraz zarzucaniu mu nie dostarczenia wszystkich wymaganych wyjaśnień, a także w uznaniu, że inwestycja jest ekonomicznie nieuzasadniona, opierając ocenę na dokumencie nieprzewidzianym w obowiązujących powszechnie przepisach oraz nie biorąc pod uwagę jej specyfiki oraz kosztów dodatkowych z nią związanych w stosunku do ekspertyzy sporządzonej przez Instytut Rybactwa Śródlądowego
2. 2. naruszenie przepisu art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy poprzez nie udzielenie skarżącemu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego, będących przedmiotem postępowania, które znalazło wyraz w braku wezwania skarżącego do usunięcia braków w myśl § 43 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", zwanego dalej Rozporządzeniem, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia o nie przyznaniu pomocy, o którą wnioskował skarżący z powodu rzekomej niekompletności i braków formalnych wniosku,
3. 3. naruszenie przepisu art. 14 ust. 2 pkt 4 ustawy poprzez uniemożliwienie skarżącemu wzięcia czynnego udziału w każdym stadium postępowania, co przejawiało się w ocenie inwestycji skarżącego jako nieuzasadnionej ekonomicznie dopiero na etapie rozpatrywania przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanego dalej Prezesem ARiMR, wezwania skarżącego do usunięcia naruszenia prawa, przez co skarżący nie miał możliwości odniesienia się do zarzutów Prezesa ARiMR w tej kwestii,
4. 4. naruszenie przepisu § 43 ust. 2 rozporządzenia, w związku z art. 19 ustawy, poprzez nie wezwanie skarżącego do usunięcia braków we wniosku lub złożenia wyjaśnień w sytuacji, w której Prezes ARiMR uznał, że wniosek nie jest kompletny,
5. 5. naruszenie przepisu § 43 ust. 4 rozporządzenia, w związku z art. 19 ustawy, poprzez nieprzyznanie pomocy ze względu na nieusunięcie braków lub niezłożenie wyjaśnień przez skarżącego w terminie, pomimo dwukrotnego wezwania przez ARiMR – nieprawidłowe działanie ARiMR w tym zakresie przejawiało się poprzez rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącemu pomocy pod pretekstem nieusunięcia wszystkich braków wniosku pomimo tego, że skarżący usunął wszystkie braki, do których usunięcia ARiMR go wezwała, w związku z czym w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki zastosowania § 43 ust. 4 rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że w toku postępowania nie nastąpiło naruszenie ani prawa procesowego ani materialnego.

W piśmie procesowym z dnia... czerwca 2011r pełnomocnik skarżącego jeszcze raz podniósł, że brak było ze strony organu podstaw aby uznać, że nie wszystkie koszty wskazane we wniosku można uznać za kwalifikowane i że nie wskazano na te okoliczność podstawy prawnej. Ponadto zakwestionował wzięcie przez organ pod uwagę ekspertyzy wykonanej przez Instytut Rybactwa Śródlądowego oraz podkreślił, że wniosek został poddany jedynie ocenie w zakresie poprawności sporządzenia i złożenia, więc, jego zdaniem, odrzucono wniosek zanim dokonano oceny w zakresie zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego miała być dokonana, jak również zanim prawidłowo oceniono celowość udzielenia pomocy na realizację planowanej inwestycji.

ARiMR w uzupełnieniu odpowiedzi na skargę z dnia 2 września 2011r. wskazała, że analizy kosztorysów dostarczonych przez skarżącego dokonano w oparciu o obowiązujący cennik INTERCENBUD, zaakceptowany przez Agencję do weryfikacji kosztów wszystkich inwestycji, w których ocenie podlega kosztorys inwestorski. Ponadto organ wykorzystuje do oceny wniosków, przekazaną przez Instytucję Zarządzającą (MRiRW) ekspertyzę,,Standardy oceny racjonalności wysokości nakładów inwestycyjnych na budowę stawów ziemnych typu karpiowego w świetle ustawy o finansach publicznych określających celowość i dostępność wydatków’’ (zamieszczona na stronie internetowej Agencji).

Ponadto organ wyjaśnił przyczyny zakwestionowania pozycji III Biznes planu,,Źródła finansowania inwestycji’’, niemożliwość zweryfikowania poz. 25, zawyżenia kosztu w poz. 21 kosztorysu dot. budowy stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi.

W niniejszym piśmie ARiMR wyjaśniła także, iż stwierdzenie, że,,kosztorys został rozbudowany o dodatkowe pozycje’’ oznacza, że został on przedstawiony w formie szczegółowej – sam kosztorys został zmieniony przez podanie szczegółów każdej pozycji, takich jak robocizna, materiały, sprzęt, zastosowane narzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje

Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.inn. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej,,p.p.s.a.’’, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne.

Na początku należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. Nr 72., poz. 619 z 2009r.), dalej:,,ustawa’’, do postępowania w sprawach przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępnienia akt, a także skarg i wniosków.

Zgodnie zaś z ust. 4 tego przepisu wskazanej wyżej ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 8 ust. 2 lub 3 – wnioskodawcą informuje się w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy.

Na podstawie ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 7 września 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013’’ (Dz.U. Nr 147, poz. 1193), dalej:,,rozporządzenie".

Według § 43 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli wniosek o dofinansowanie nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów, o których mowa w § 41 ust. 3, wnioskodawca jest wzywany do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Zgodnie z ust. 3 powyższego przepisu, jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 2, nie usunął braków lub nie złożył wyjaśnień w wyznaczonym terminie, Agencja ponownie wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Z ust. 4 § 43 wynika, że jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień nie dokonał ich w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy.

Sąd wskazuje także, iż przy rozpatrywaniu tego typu spraw przez organ, należy mieć także na względzie unormowania zawarte w § 41 ust. 2.

Zgodnie z tym przepisem, wniosek o dofinansowanie zawiera w szczególności:

1. 1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy;
2. 2) imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania i adres osoby upoważnionej do reprezentowania wnioskodawcy – jeżeli pełnomocnictwo zostało udzielone;
3. 3) numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnioskodawcy;
4. 4) informację o formie prawnej wnioskodawcy;
5. 5) charakterystykę prowadzonej działalności;
6. 6) opis planowanej operacji, w tym określenie miejsca jej realizacji, celów, zakresu i kosztów;
7. 7) zestawienie rzeczowo-finansowe operacji;
8. 8) oświadczenia lub zobowiązania wnioskodawcy związane z pomocą
9. 9) informacje o załącznikach dołączonych do wniosku.

Ust. 3 stanowi, że do wniosku o dofinansowanie dołącza się dokumenty potwierdzające dane zawarte we wniosku o dofinansowanie, które są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia,

Z tego załącznika wynika, że niezbędne jest dołączenie następujących dokumentów – w przypadku środka inwestycje w chów i hodowlę ryb:

1. 1) aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego albo zaświadczenie o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, jeżeli ubiegający się o dofinansowanie ma obowiązek takiego wpisu;
2. 2) pełnomocnictwo – w przypadku gdy zostało udzielone;
3. 3) kopia dokumentu tożsamości – w przypadku gdy ubiegający się o dofinansowanie jest osobą fizyczną;
4. 4) kopia dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją operacji – w przypadku gdy wymaga tego specyfika operacji;
5. 5) dokumenty potwierdzające planowane koszty operacji, w tym kosztorys inwestorski albo otrzymane przez ubiegającego się o dofinansowanie oferty związane z realizacją operacji – w przypadku gdy wymaga tego specyfika operacji;
6. 6) wypełniony formularz określający ilość materiału obsadowego na potrzeby pierwszego cyklu hodowlanego w danym obiekcie chowu lub hodowli – w przypadku gdy jest planowany zakup materiału obsadowego;
7. 7) uproszczony plan biznesowy operacji – w przypadku operacji o wartości netto do 1.000.000 zł;
8. 8) szczegółowy plan biznesowy operacji – w przypadku operacji o wartości netto powyżej 1.000.000 zł;
9. 9) pozwolenie budowlane albo zgłoszenie, o których mowa w przepisach prawa budowlanego – w przypadku gdy wymaga tego specyfika operacji;
10. 10) pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, o którym mowa w przepisach prawa wodnego – w przypadku gdy wymaga tego specyfika operacji;
11. 11) zezwolenie na prowadzenie chowu lub hodowli w polskich obszarach morskich wydane na podstawie przepisów o rybołówstwie, jeżeli takie zezwolenie jest wymagane w związku z realizacją operacji;
12. 12) kosztorys inwestorski – w przypadku gdy ubiegający się o dofinansowanie zalicza do kosztów kwalifikowanych wniesione nakłady rzeczowe;
13. 13) studium wykonalności projektu dla danej operacji – w przypadku braku pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w przepisach prawa wodnego, pozwolenia budowlanego albo zgłoszenia, o których mowa w przepisach prawa budowlanego;
14. 14) operat szacunkowy sporządzony zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami – w przypadku gdy ubiegający się o dofinansowanie zalicza do kosztów kwalifikowanych wniesione nakłady rzeczowe w formie nieruchomości.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, sąd przypomina, że przedmiotem jego oceny jest rozstrzygniecie zawarte w zaskarżonym piśmie wydanym przez ARiMR w dniu... stycznia 2011r. oraz prawidłowość postępowania administracyjnego, które powyższe rozstrzygniecie poprzedziło.

WSA nie potwierdza zaistnienia zarzutu z pkt. 1 skargi tj. naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy - nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i oparcia oceny na dokumencie nie przewidzianym w obowiązujących powszechnie przepisach. Z wykazu dokumentów, które są wymienione w § 41 i załączniku nr 2 do rozporządzenia (opisane powyżej w uzasadnieniu) wynika, jakie dokumenty powinny być załączone do przedmiotowego wniosku o dofinansowanie. Skarżący nie posiadał szeregu niezbędnych dokumentów, które powinien był mieć już w momencie składania wniosku.

Co więcej – większość z nich zostało wytworzonych dopiero po dniu złożenia wniosku tj. po dniu.. 0.4.2010r., np. operat wodno-prawny -maj 2010r., oferta -...06. 2010r. wniosek o pozwolenie na budowę złożony dopiero...0.7. 2010r. O tym, jak niekompletny był wniosek świadczą dwa wezwania do usunięcia jego braków: jedno – z dnia...06.2010r., drugie z...11. 2010r. W obu wezwaniach jest wymieniona, w 17 pozycjach, duża ilość niezbędnych do rozpoznania wniosku o dofinansowanie, dokumentów. Możliwość i konieczność żądania przez organ tych dokumentów wynikał z obowiązujących przepisów –rozporządzenia i załącznika nr 2 do niego- nie można się więc zgodzić z gołosłownym zarzutem ze skargi o żądaniu dokumentów nieprzewidzianych w prawie.

Skarżący kilkakrotnie uzupełniał wniosek o kolejne dokumenty (samouzupełnienie) od września do października 2010r, a póżniej w odpowiedzi na drugie wezwanie organu – z 12.11. 2010r. Mimo to – zasadnie organ stwierdził, że wniosek nie jest kompletny i poprawny.

Należy mieć na uwadze, że, zgodnie z obowiązującymi w tym przypadku przepisami, niedołączenie choćby jednego z wymaganych dokumentów – musi skutkować odmową przyznania pomocy, tak samo jak nieprawidłowe, niezgodne z instrukcją wypełnienie dokumentu.

W niniejszej sprawie zestawienie rzeczowo-finansowe operacji nie zostało poprawnie wypełnione i mimo kolejnych jego wariantów – po drugim wezwaniu do usunięcia braków nadal było niepoprawne w zakresie określenia cen jednostkowych i braku podstawy wyceny w niektórych pozycjach w kosztorysach inwestorskich.

Należy stwierdzić, iż rację ma organ ustalając, że kosztorysy inwestorskie dotyczące budowy stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi i budowy silosów zbożowych, nie spełniają wymogów formalnych, gdyż doręczone kosztorysy nie zostały sporządzone prawidłowo ze względu na niepoprawnie wykonaną kalkulacje uproszczoną i niewłaściwie obliczoną wartość kosztorysową. Niektóre koszty jednostkowe zostały zawyżone (organ je wskazał), ponadto w kosztorysie dotyczącym budowy silosów zbożowych do ceny zakupu doliczono koszty pośrednie i zysk.

Sąd uznaje, że zasadnie organ przyjął, że nie można stwierdzić, czy wszystkie wymienione we wniosku koszty stanowią koszty kwalifikowane (chodzi o podatek VAT, brak sformalizowanego stosunku pracy miedzy wnioskodawcą i jego członkami rodziny uniemożliwia zaliczenie pracy tych osób do nakładów rzeczowych; jeżeli chodzi o pracę własną pracowników zatrudnianych przez wnioskodawcę, to musiałyby zostać spełnione wszystkie kryteria rozporządzenia, aby uznać to za koszt kwalifikowany).

Także zarzut z pkt 3 zaskarżonego pisma jest prawidłowy, gdyż w kosztorysie,,Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi’’ koszty robót budowlanych zostały zawyżone (poz. 9, 21, 27, 33), wobec czego nadal nie można było ustalić czy występuje zgodność rzeczowa i finansowa kosztorysu z zakresem robót i ich wartością określona w zestawieniu rzeczowo- finansowym operacji.

Należy podkreślić, że Instytucja Zarządzająca ma prawo, przy ocenie tego typu wniosku, posiłkować się ekspertyzą wykonaną przez podmioty uprawnione do jej sporządzenia ze względu na wiedzę specjalistyczną i doświadczenie w danej dziedzinie. Dlatego organ skorzystał tu z zamówionej przez siebie ekspertyzy wykonanej przez Instytut Rybactwa Śródlądowego. Wynika z niej jednoznacznie, że w zakresie budowy stawu karpiowego nastąpiło kilkakrotne zawyżenie kosztu inwestycji.

Sąd stwierdza, że przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku, organ prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy; dwukrotnie wezwano wnioskodawcę do poprawy i uzupełnienia złożonego wniosku. Z uwagi, że brakowało wskazanych wyżej dokumentów, zasadnie podjęto rozstrzygniecie o odmowie udzielenia dofinansowania.

Wobec takich braków, pozostałe zarzutu skargi tracą na znaczeniu.

WSA nie stwierdził także naruszenia procedury administracyjnej polegającego na naruszeniu przepisu art. 14 ust. 2 pkt 4 ustawy poprzez umożliwienie skarżącemu wzięcia czynnego udziału w każdym stadium postępowania, co, zdaniem skarżącego miało miejsce, gdyż dopiero na etapie rozpatrywania wezwania do naruszenia prawa pojawiła się ocena przedmiotowej inwestycji jako nieuzasadnionej ekonomicznie. Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygniecie zawarte w piśmie z 12 stycznia 2011r, a brak kompletności i poprawności wniosku, już po drugim wezwaniu do usunięcia braków, nie budzi wątpliwości sądu (w tym brak wiarygodnego kosztorysu inwestorskiego).

Również zarzut nie udzielania skarżącemu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, to jest naruszenie art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy – nie może się ostać. Wskazać bowiem należy, że organ, przed którym toczy się postępowanie, udziela stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń i wyjaśnień, tak samo jak zapewnia stronom na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania.

W związku z powyższym, zaskarżonemu rozstrzygnięciu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa procesowego ani materialnego; dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.