Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] Sp. z o. o. Z siedzibą w C. jest rozstrzygnięcie Zarządu Województwa [...] zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. o pozostawieniu protestu, wniesionego od oceny dokonanej przez Stowarzyszenie [...], bez rozpoznania.
Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
[...] Sp. z o. o. z siedzibą w C. złożył wniosek o przyznanie pomocy w konkursie nr [...], organizowanym przez Lokalną Grupę Działania "[...]" w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność". Projekt nosił nazwę "[...]".
Pismem z dnia [...].04.2019 r. LGD poinformowała wnioskodawcę, iż wniosek został uznany za zgodny z celami LSR, uzyskał 29 punktów tj. minimalną liczbę przewidzianą dla tego typu operacji, ale w dniu przekazania wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013 nie mieści się w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia.
Od powyższej oceny Strona wniosła protest do Zarządu Województwa [...], który pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. pozostawił protest bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że po sprawdzeniu w dniu [...].06.2019 r. dostępności środków na realizację celu ogólnego nr 2 Rozwój lokalnej przedsiębiorczości wpływający na aktywność gospodarczą obszaru i stymulujący włączenie społeczne grup defaworyzowanych, w zakresie którego LGD ogłosiła nabór nr [...] i w ramach którego Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie pomocy, ZW [...] stwierdził że została wyczerpana kwota środków (pozwalająca na sfinansowanie operacji przewidzianych w umowie o warunkach i sposobie realizacji strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność zawartej pomiędzy ZW [...] a Stowarzyszeniem [...].
Zgodnie zaś z art. art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy o polityce spójności w przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej zostanie wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania, a w przypadku gdy w działaniu występują poddziałania - w ramach poddziałania właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia, informując o tym na piśmie wnioskodawcę.
Od powyższego rozstrzygnięcia [...] Sp. z o. o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagała się w niej jego uchylenie i przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi, w tym do dokonania ponownej oceny projektu.
Podniosła, że dopiero wykorzystanie środków w ramach działania/poddziałania może skutkować pozostawieniem protestu bez rozpoznania – powołany został wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2018, I GSK 2787/18. NSA podkreślił, że ani zatwierdzenie listy, o której mowa w art. 46 ust. 4 ustawy wdrożeniowej (obowiązującej w poprzedniej perspektywie finansowej), ani nawet podpisanie na jej podstawie umów o dofinansowanie projektów w ramach konkursu nie oznacza jeszcze, że środki na działania zostały wyczerpane. Przepis art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej wiąże bowiem pozostawienie protestu bez rozpatrzenia z wyczerpaniem kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania, a nie w ramach konkursu. Powyższe oznacza, że do wyczerpania środków w ramach działania dojdzie w sytuacji, w której suma kwot przeznaczonych na dofinansowanie projektów wybranych do dofinansowania w konkursach zgodnie z zatwierdzonymi listami (art. 46 ust.
1) będzie równa kwocie przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania. Przy czym NSA podzielił stanowisko Sądu I instancji, że wyczerpanie kwoty na dofinansowanie projektów w ramach działania musi być potwierdzone dokumentem urzędowym, w drodze zatwierdzenia listy, stanowiącej sumę list projektów wybranych do dofinansowania w konkursach przeprowadzonych w ramach działania.
Zdaniem Skarżącej, obecnie obowiązująca ustawa wdrożeniowa - z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1431 z późn. zm.) zawiera w tym zakresie analogiczne unormowania, z tym że o wyczerpaniu jest mowa także w przypadku wykorzystania środków w ramach danego poddziałania.
Nadto w uzasadnieniu skargi zawarto zarzuty dotyczące dokonanej przez LGD oceny projektu.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podano, że w Lokalnej Strategii Rozwoju LGD "[...]" są dwa cele główne: "Aktywna i zintegrowana lokalna społeczność podejmująca na swoim terenie inicjatywy oparte na wykorzystaniu zasobów lokalnych, w tym bogatego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego" oraz "Rozwój lokalnej przedsiębiorczości wpływający na aktywność gospodarczą obszaru i stymulujący włączenie społeczne grup defaworyzowanych". W istocie w wyniku zrealizowanych naborów na obecną chwilę zostały już wyczerpane środki w ramach obu celów głównych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 22 ust. 8 pkt 3 ustawy z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (zwaną dalej "ustawą RLLS") do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy w zakresie polityki spójności stosuje się odpowiednio, z tym że art. 66 ust. 2 ustawy w zakresie polityki spójności ma zastosowanie, gdy zostanie wyczerpana kwota środków, o których mowa w art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 1303/2013, przewidzianych w umowie ramowej na realizację danego celu głównego LSR w ramach środków pochodzących z danego EFSI.
Zgodnie z art. 23 ust. 4a ustawy RLLS wyczerpanie środków w ramach limitu środków wskazanego w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, nie stanowi przeszkody w udzieleniu tego wsparcia na daną operację, jeżeli w wyniku wniesienia protestu albo uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny LGD wybrała tę operację, a zarząd województwa ustali, że są spełnione pozostałe warunki udzielenia tego wsparcia, kryteria wyboru operacji są spełnione w takim stopniu, że wsparcie na tę operację powinno zostać udzielone, oraz jeżeli nie została wyczerpana kwota środków, o których mowa w art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 1303/2013, przewidzianych w umowie ramowej na realizację danego celu głównego LSR w ramach środków pochodzących z danego EFSI.
Zgodnie z art. 66 ust. 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (ustawa wdrożeniowa) w przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej zostanie wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania, a w przypadku gdy w działaniu występują poddziałania - w ramach poddziałania.
Stosownie do powyższego "odpowiednie" stosowanie przepisów ustawy w zakresie polityki spójności należy rozumieć w ten sposób, że limit środków odnosi się do limitu określonego dla każdej lokalnej grupy działania na dany cel główny określony w lokalnej strategii rozwoju. Istota sporu sprowadza się do ustalenia czy w sprawie niniejszej doszło do wyczerpania limitu środków, która to sytuacja powoduje konieczność pozostawienia protestu bez rozpoznania.
Interpretacja tego pojęcia była przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Obecnie przeważa pogląd, że wyczerpanie alokacji, o którym mowa w art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, to faktyczne wyczerpanie środków, będące konsekwencją zawarcia umowy o dofinansowanie lub wydania decyzji o dofinansowaniu, które zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowią podstawę dofinansowania projektu. Takie rozumienie pojęcia wyczerpania alokacji umożliwia precyzyjne ustalenie, czy w sprawie doszło do faktycznego wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów, a zatem, czy organ, pozostawiając protest bez rozpatrzenia, prawidłowo zastosował art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy. Samo umieszczenie projektu na liście, o której mowa w art. 46 ust. 4, nie oznacza, że projekt ten będzie realizowany i że środki przeznaczone na jego realizację zostały już wyczerpane.
Użyte w art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej sformułowanie "wyczerpanie" w odniesieniu do środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów oznacza ich faktyczne zużycie, nie zaś jedynie potencjalną możliwość ich wydatkowania (por. orzeczenia: z 13 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 267/18; wyrok z 27 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 152/18; sygn. akt I GSK 159/18, wyrok z 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GSK 156/18).
Oczywiście w przypadku Lokalnych Grup Działania ta alokacja musi być ustalana w ramach umowy, o jakiej mowa w art. 14 ustawy LSR, a nie wszystkich środków, jakie są w dyspozycji samorządu lokalnego – wynika to wprost z art. 22 ust. 8 pkt 3 ustawy RLLS: art. 66 ust. 2 ustawy w zakresie polityki spójności ma zastosowanie, gdy zostanie wyczerpana kwota środków, o których mowa w art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 1303/2013, przewidzianych w umowie ramowej na realizację danego celu głównego LSR w ramach środków pochodzących z danego EFSI. Przepis ten koresponduje z zapisem zawartym w art.17 ust. 1 pkt 2 ustawy RLLR – wsparcie jest udzielane do wysokości środków o których mowa w art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 1303/2013, przewidzianych w umowie ramowej.
Sąd uznał, że Zarząd Województwa [...] nie wykazał, że sytuacja alokacji środków zaistniała w konkursie, w którym został złożony omawiany projekt. Ani w zaskarżonym rozstrzygnięciu ani w odpowiedzi na skargę nie twierdzi, że zostały zawarte umowy z beneficjentami, których wnioski zostały skierowane do dofinansowania. Zatem brak było podstaw do uznania, że zaszła sytuacja określona w art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, wobec czego protest Skarżącej winien zostać rozpoznany.
Brak jest natomiast podstaw do oceny prawidłowości oceny wniosku o dofinansowanie dokonanej przez LGD, bowiem ona nie stanowiła przedmiotu rozstrzygnięcia przez Zarząd Województwa.
Na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej Sąd w pkt 1 sentencji wyroku orzekł, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, w związku z czym przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...]. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt 2 sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania, na które składa się kwota [...] zł uiszczona tytułem wpisu od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego.