Uzasadnienie
M.C. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Zaskarżonym postanowieniem organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno –Skarbowego w Warszawie nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. wymierzające skarżącemu karę porządkową.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż wydał postanowienie z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], którym uwzględnił w całości skargę i zgodnie z jej żądaniem uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 t.j. poz. 2325 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
W przedmiotowej sprawie organ skorzystał ze wskazanego uprawnienia i działając w trybie autokontroli uwzględnił skargę w całości w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wydał postanowienie z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], którym uwzględnił w całości skargę i zgodnie z jej żądaniem uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia.
W wyniku uwzględnienia skargi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie rozpatrzył zażalenie skarżącego i wydał postanowienie z [...] lipca 2020 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno–Skarbowego w Warszawie nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. wymierzające skarżącemu karę porządkową.
Zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;
- 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;
- 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedną z "innych przyczyn" bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego skutkującą jego umorzeniem jest wydanie aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Akt ten zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu II instancji. Wydanie takiego aktu uwzględniającego skargę w całości powoduje, co do zasady, konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Jednocześnie, Sąd umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli bada jedynie czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z dnia 20 marca 1999 roku, sygn. akt OPS 16/99, ONSA 2000, nr 3, poz. 94 oraz A. Kabat, Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.).
W rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało przez organ wyeliminowana z obrotu prawnego. Zdaniem sądu skoro po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego doszło do skutecznego wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, to brak jest możliwości dalszego prowadzenia postępowania sądowego. Brak przedmiotu zaskarżenia uniemożliwia bowiem rozpoznanie sprawy. Wobec powyższego zasadne było umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak sentencji.