Uzasadnienie
Wyrokiem z 10 lutego 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę małoletniego Q. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2009 r.
Wnioskiem z 20 kwietnia 2010r. (data nadania) przedstawiciel ustawowy skarżącego wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach matka skarżącego (przedstawiciel ustawowy małoletniego) wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z konkubentem i dwójką małoletnich dzieci. Oświadczyła, iż nigdzie nie pracuje, utrzymuje się z dochodów konkubenta w wysokości 3000 złotych brutto. Wyjaśniła, iż nie posiada nieruchomości, oszczędności i przedmiotów wartościowych (rubryki od 6 do 9 zostały wykreślone).
W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, zarządzeniem z 23 kwietnia 2010 r. wezwano T. T. przedstawiciela ustawowego Q. N. do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 10 maja 2010 r. (data nadania) przedstawiciel ustawowy skarżącego nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym podał, iż środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym (luty 2009r.) zostały wydane na utrzymanie rodziny. Przedstawiciel ustawowy wskazał, iż utrzymuje się z dochodów konkubenta w wysokości 3000 złotych brutto oraz, że miesięcznie ponosi następujące wydatki: opłata za najem lokalu – 400 złotych, gaz – 35 złotych, energia elektryczna – 120 złotych, telefon -115 złotych, środki czystości – 250 złotych, wyżywienie – 1500 złotych, ubrania – 300 złotych, leki i wizyty lekarskie – 150 złotych. Oświadczył, iż nie posiada innych dochodów, oszczędności i przedmiotów wartościowych oraz nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej od rodziny i osób trzecich. Do pisma załączył wyciągi z rachunków bankowych, umowę najmu lokalu wraz z aneksem, umowę zlecenia konkubenta.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Zasadność wniosku matki małoletniego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami wynikającymi z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika i obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 150 zł należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia małoletniemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Oceniając wniosek przedstawiciela ustawowego skarżącego wzięto pod uwagę jego sytuację rodzinną i majątkową oraz dochody. Dochód uzyskiwany przez konkubenta przedstawiciela ustawowego wynosi 3000 zł miesięcznie brutto i pozwala po ograniczeniu wydatków na uiszczenie wpisu sądowego od skarg kasacyjnych w wysokości 300 złotych (sprawa o sygn. V SA/Wa 1335/09 jest sprawą powiązaną ze sprawą V SA/Wa 1318/09, w której matka skarżącego, w imieniu własnym, również zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym), natomiast jest to dochód niewystarczającej przy czteroosobowej rodzinie i braku oszczędności na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Ustosunkowując się do powyższego wzięto pod uwagę, iż część ponoszonych wydatków może zostać ograniczona, bowiem trudno uznać, iż cała rodzina co miesiąc ponosi wydatki np. na ubranie w wysokości 300 złotych (300 x 12 + 3600 złotych rocznie), czy też środki czystości w wysokości 250 złotych miesięcznie. Tym bardziej, iż do obecnego etapu postępowania regulowane były wszelkie koszty sądowe (wpis 600 złotych – 2 x 300 złotych, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia 200 złotych – 2 x 100 złotych). W związku z powyższym możliwe jest dokonanie oszczędności w miesięcznych wydatkach rodziny skarżącego i przeznaczenie zaoszczędzonej kwoty na opłacenie wpisów od skargi kasacyjnej, gdyż nie można uznać skarżącego i jego rodziny za osoby, które nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym nie została wypełniona ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Odnosząc się do wniosku przedstawiciela ustawowego małoletniego o ustanowienie adwokata z cyt. "K." należy zauważyć, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują takiej formy ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Rola wojewódzkich sądów administracyjnych ograniczona jest tylko do rozpoznania wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika i po pozytywnym dla wnioskodawcy rozstrzygnięciu wniosku, Sąd zgodnie z art. 253 p.p.s.a. zwraca się do właściwej, ze względu na siedzibę sądu, okręgowej rady adwokackiej, w tym przypadku, Okręgowa Rada Adwokacka w W. o wyznaczenie dla małoletniego pełnomocnika.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.