Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister") z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnym (dalej: "Prezes PFRON") z dnia [...] września 2013r. nr [...] odmawiające skarżącemu D. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za miesiąc czerwiec 2013r.
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym;
Pismem z dnia [...] lipca 2013r. skarżący D. K. wystąpił do PFRON z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku Wn-D za miesiąc czerwiec 2013r. W uzasadnieniu wniosku wskazał na trudności z logowaniem do systemu i nieudane próby przesłania dokumentu drogą elektroniczną oraz konieczność skorzystania z pomocy infolinii PFRON.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarżący podniósł, iż do dnia 29 lipca 2013 r. był w przekonaniu, że wniosek Wn-D za czerwiec 2013r. został złożony prawidłowo. Do pisma dołączono także oświadczenia pracowników, tj. informatyka oraz osoby odpowiedzialnej za wysyłanie wniosków o wypłatę dofinansowania.
W wyniku rozpoznania wniosku Prezes PFRON w dniu [...] września 2013r. wydał postanowienie nr [...], na mocy którego odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za miesiąc czerwiec 2013r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wniosek Wn-D za czerwiec 2013r. został przekazany do Funduszu w dniu 29 lipca 2013r., natomiast podane przez skarżącego wyjaśnienia nie spełniają przesłanek wymienionych w art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r.,poz.267, dalej:"k.p.a.") umożliwiających przywrócenie wnioskowanego terminu. Organ wyjaśnił, iż System Obsługi Dofinansowań i Refundacji (SODiR) funkcjonuje w sposób zapewniający monitorowanie działań wnioskodawcy dokonywanych za jego pośrednictwem. Strona miała możliwość sprawdzenia, czy wniosek Wn-D za miesiąc czerwiec 2013r. został skutecznie przekazany do Funduszu. Ponadto mogła też skorzystać (w sytuacji problemów z logowaniem do systemu) z możliwości przekazania wniosku w formie papierowej, np. za pośrednictwem Poczty Polskiej.
Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem skarżący złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie ww. postanowienia. Wskazał, iż działaniem nieprawidłowym było pominięcie przez organ okoliczności wadliwego funkcjonowania systemu informatycznego PFRON.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Minister postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, w świetle materiału dowodowego nie ma podstaw do zmiany rozstrzygnięcia i uznania, że istniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca stronie działanie. Wskazał, iż zgodnie z orzecznictwem istotne jest zachowanie należytej staranności, gdyż każde niedołożenie należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw świadczy o stopniu zawinienia, co w konsekwencji wyłącza możliwość zastosowania art. 58 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie przywrócenia terminu do złożenia wniosku Wn-D za miesiąc czerwiec 2013r. Zarzucił naruszenie:
- - § 5 ust.4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. z 2009r. Nr 8, poz.43 ze zm.) – poprzez uznanie, że uchybienie nastąpiło z winy skarżącego;
- - art.58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że uchybienie nastąpiło z winy skarżącego;
- - art.57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z powodu nietrafności rozumowania organu skutkującego naruszeniem interesu prawnego skarżącego.
Zdaniem skarżącego, przyczyną niedopełnienia przez niego obowiązku w sposób prawidłowy był wadliwie działający system informatyczny nowej wersji aplikacji SODiR oraz trudności z zalogowaniem się do systemu w celu przekazania wniosku. Pracownik odpowiedzialny za przesyłanie wniosków, każdego miesiąca wykonuje te czynności i do czerwca 2013r. robił to skutecznie. Wysyłając wniosek za miesiąc czerwiec 2013r. w dniu 8 lipca 2013r. był przekonany, że wniosek został wysłany prawidłowo. Przekonanie to wynikało z komunikatu, który uzyskał. W sytuacji wątpliwości wniosek wysłany zostałby w formie papierowej, ponieważ wystarczyło przygotowany dokument wydrukować. W ocenie skarżącego, organ zupełnie niesłusznie pomija kwestię wadliwości działania systemu informatycznego.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, że owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Kierując się ww. przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie jest prawidłowe - nie narusza prawa, zaś zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione.
Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest odmowa przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne.
Wskazać należy, że instytucja przywrócenia terminu, zastosowana przez organy orzekające w sprawie, uregulowana została w art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 168 ze zm., dalej: k.p.a.). Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1 art. 58 k.p.a.). Stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Zasadnie zatem organ, który wydał zaskarżone postanowienie, wskazał, że do przywrócenia terminu niezbędne jest spełnienie łącznie 3 przesłanek, tj. uprawdopodobnienie braku winy po stronie wnoszącej o przywrócenie terminu, złożenie wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, zachowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku wraz z dopełnieniem czynności dla której określony został termin.
Minister Pracy i Polityki Społecznej trafnie stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za czerwiec 2013 r., a tym samym nie spełnił niezbędnej przesłanki do przywrócenia terminu, na podstawie art. 58 § 1 k.p.a.
Należy wskazać, że:,,O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Uchybienie terminu może być stronie poczytane jako zawinione przez nią, jeśli strona nie chciała dopełnić czynność w terminie albo chciała czynność dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku’’ (v. Adamiak, [w] Adamiak/Borkowski, KPA, Komentarz, 6 wyd. Warszawa 2004, str. 328 - za Iserzon, Komentarz, s. 136). Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (Adamiak [w] Adamiak/Borkowski Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyne, wyd. I, Warszawa 2003, s. 200).
Skarżący nie uprawdopodobnił, że niezłożenie w wymaganym terminie wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za miesiąc czerwiec 2013 r. (termin upłynął z dniem 20 lipca 2013 r., zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. z 2010 Nr 8 poz. 43 ze zm.) spowodowane było przeszkodą, której nie mógł przezwyciężyć.
Zasadnie Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał opierając się na historii logowania skarżącego do systemu SODiR, że sam fakt logowania się pracownicy skarżącego w dniu 8 lipca 2013 r. i utworzenia dokumentu w wersji do edycji nie dawał podstaw do przyjęcia przez skarżącego, że nastąpiło wysłanie wniosku o dofinansowanie. Zgodnie z art. 26 c ust. 1 pkt 2 i ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721) pracodawca składa Funduszowi wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania, a wniosek ten pracodawca przekazuje w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanego wniosku. Pracodawca może przekazać wniosek również w formie dokumentu pisemnego (podkreślenie własne Sądu).
Zatem w przypadku prawidłowego przekazania wniosku w formie dokumentu elektronicznego pracodawca pobiera potwierdzenie wysłanego wniosku. W tej sytuacji (niepobrania z systemu potwierdzenia wysłania wniosku) przyjęcie przez pracownika skarżącego, że wygenerowany przez system komunikat:,,Transmisja o.k." oznacza prawidłowe wysłanie wniosku drogą elektroniczną jest nieuzasadnione i nie może potwierdzać braku winy skarżącego w niedopełnieniu terminu do złożenia wniosku. Korzystając z elektronicznej formy wysyłania wniosku o dofinansowanie skarżący winien dołożyć należytej staranności w zakresie obsługi SODiR w przeciwnym razie mógł on skorzystać z alternatywnej formy wysłania wniosku, za pośrednictwem poczty. Oceny Sądu w omawianym zakresie nie zmienia argumentacja skarżącego, wskazująca na wadliwe funkcjonowanie systemu elektronicznego. Przyczyn nieudanej transmisji danych może być wiele, nie muszą one leżeć po stronie Funduszu, zaś podstawą do przekonania, że transmisja danych się powiodła nie może być dla strony nic innego jak otrzymanie elektronicznego potwierdzenia przesłania wniosku.
W ocenie Sądu w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarówno na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego jak i odwoławczego organy zapewniły skarżącemu, zgodnie z wymogami art. 10 § 1 k.p.a., czynny udział w postępowaniu, w tym umożliwiły skarżącemu przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Przedstawiając wszystko powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu a podniesione zarzuty uznał za nieuzasadnione.
Działając na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji wyroku