Uzasadnienie
W. K. wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z [...] czerwca 2020 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z [...] kwietnia 2020 r. o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres kwiecień 2020 r.
W dniu 7 grudnia 2020 r. wpłynęło do Sądu pismo organu przy, którym przesłano decyzję z [...] listopada 2020 r. nr [...], którą Zakład Ubezpieczeń Społecznych uchylił w całości decyzję z [...] czerwca 2020 r, znak [...] umarzającą postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2020 r. o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres kwiecień 2020 r. oraz zwolnił Skarżącego z opłacania należności z tytułu składek należnych za kwiecień 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania:
- 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;
- 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;
- 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedną z "innych przyczyn" bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego skutkującą jego umorzeniem jest wydanie aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości. Akt ten zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu II instancji. Wydanie takiego aktu uwzględniającego skargę w całości powoduje, co do zasady, konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Jednocześnie, Sąd umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli bada jedynie czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z dnia 20 marca 1999 r., sygn. akt OPS 16/99, ONSA 2000, Nr 3, poz. 94 oraz A. Kabat, Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.).
Sąd stwierdza, że w decyzji z [...] listopada 2020 r. organ wskazał wprawdzie wadliwą podstawę prawną, ale wyjaśnił, że rozstrzygnięcie to zostało wydane w związku ze złożoną skargą na decyzję z [...] czerwca 2020 r. nr [...]. Organ uchybił też 30 – dniowemu terminowi wskazanemu w art. 54 § 3 p.p.s.a. Mimo wskazanych mankamentów decyzji z [...] listopada 2020 r. trzeba mieć na uwadze, że uwzględniono nią żądanie strony i wyeliminowano z obiegu prawnego zaskarżoną decyzję z [...] czerwca 2020 r. oraz - co istotne - zwolniono Skarżącego z opłacania należności z tytułu składek należnych za kwiecień 2020 r.
Pamiętać też należy, że zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, ponieważ zaskarżona decyzja została przez organ wyeliminowana z obrotu prawnego.
Skoro po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego doszło do skutecznego wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, brak jest możliwości dalszego prowadzenia postępowania sądowego. Brak przedmiotu zaskarżenia uniemożliwia bowiem rozpoznanie sprawy. Tym samym zasadne było umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak sentencji.