Uzasadnienie
R. B., dalej: "skarżący" złożył skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Skarżący w dniu [...]listopada 2010 r. złożył kolejny (drugi) wniosek o nadanie statusu uchodźcy. We wniosku oświadczył, że doznał prześladowań i przemocy w kraju pochodzenia i obawia się o bezpieczeństwo swojej rodziny. Zeznał, że postrzelono mu żonę, aresztowano syna, jednemu z braci spalono dom. W G. skarżący pomagał bojownikom, był założycielem organizacji (której nazwy nie pamięta). Z kwestionariusza wynika, że skarżący na podstawie paszportu, legalnie wyjechał z kraju pochodzenia, nie należał tam do żadnej partii ani organizacji.
Decyzją z [...]stycznia 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny.
W uzasadnieniu decyzji organ zauważył, że skarżący w dniu [...]października 2007 r. złożył pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Postępowanie zakończyło się wydaniem w dniu [...]czerwca 2010 r. decyzji ostatecznej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który odmówił skarżącemu nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej, pobytu tolerowanego oraz orzekł o jego wydaleniu z Polski. Odwołanie od tej decyzji skarżący wniósł z uchybieniem terminu, co stwierdziła Rada do Spraw Uchodźców postanowieniem z [...]września 2010 r. Postanowienie stało się przedmiotem skargi do Sądu, ale na dzień wydania decyzji skarga nie została rozpoznana, co oznacza, że decyzja organu z [...]czerwca 2010 r. jest decyzją ostateczną.
Odnosząc się do informacji przedstawionych w drugim wniosku oraz porównując je ze złożonymi zeznaniami oraz oświadczeniami w poprzednim wniosku, organ pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie skarżący nie przedstawił okoliczności i faktów, które mogły by kształtować jego sytuację w inny sposób, niż ta poddana analizie w związku z wnioskiem z 2007 r. W konsekwencji organ pierwszej instancji uznał, że wniosek jest niedopuszczalny. Zwrócił również uwagę, że w kraju pochodzenia skarżącego nie zaszły okoliczności uzasadniające zastosowanie jakiejkolwiek formy międzynarodowej ochrony.
Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi pierwszej instancji, że ten nie rozpatrzył nowych dowodów w sprawie, w tym nie uwzględnił wniosku dowodowego, tj. przesłuchania świadka.
Decyzją z dnia [...]kwietnia 2011 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powołał art. 40 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1695, z późn. zm.) i stwierdził, że wniosek należy uznać za niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złoży nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. W takim przypadku organ administracji jest zobligowany umorzyć postępowanie. Zaznaczył, że merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną skutkowałoby nieważnością wydanej w takim postępowaniu decyzji.
Cudzoziemiec zaskarżył do Sądu obie decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym wnosząc o ich uchylenie w całości. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, błędne ustalenie, że złożony wniosek został oparty na tych samych podstawach co wniosek poprzedni oraz nierozpatrzenie zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji o nieuwzględnienie wniosku dowodowego w formie przesłuchania świadka.
Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie w sprawie przepisów art. 13, art. 15 i art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nieobjęcie skarżącego żadną z form ochrony międzynarodowej na terytorium RP.
Uzasadniając wniesioną skargę stwierdził, że organy administracji nie zbadały sytuacji w kraju pochodzenia, nie oceniły, czy sytuacja ta zmieniła się w okresie pomiędzy złożeniem pierwszego i drugiego wniosku o nadanie statusu uchodźcy i nie odniosły się do tej kwestii w wydanych decyzjach. Organy administracji nie wzięły pod uwagę i nie oceniły nowych okoliczności wskazanych we wniosku: oświadczenia pana S. K., z którego wynika, że skarżący udzielał mu pomocy. Skarżący pomagał również jego synowi. Ponadto organy nie uwzględniły wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadka pana U. M., na okoliczność pomocy udzielonej przez skarżącego, gdy ten odniósł rany podczas działań wojennych oraz na okoliczność pomocy udzielonej bojownikom c.
W dalszej części skargi skarżący stwierdził, że spełnia przesłanki do objęcia ochroną międzynarodową, a organy obu instancji bezzasadnie odmówiły udzielenia skarżącemu tej ochrony. Skarżący argumentował, że pomagał bojownikom c.: dostarczał leki, żywność, szył ubrania, transportował rannych. Pomocy udzielały również jego żona oraz córka. Obawa przez prześladowaniami wynika również z faktu uczestnictwa w Światowym Kongresie A. D. w P. oraz w pikietach przez Ambasadą A. Skarżący powołał publikacje i raporty wskazujące w jego ocenie, że sytuacja w jego kraju pochodzenia nie jest stabilna i nie ulega poprawie.
Stwierdził, że w jego przypadku zachodzą również okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji i stwierdził, że zarzuty zawarte w skardze nie dają podstaw do przyjęcia, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Rady do Spraw Uchodźców, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy złożony po wydaniu ostatecznej decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy jest oparty na tych samych podstawach. Z zestawienia pierwszego i drugiego wniosku o nadanie statusu uchodźcy wynika, że cudzoziemiec przez cały czas powołuje się na te same okoliczności, tj. na zagrożenia związane z deklarowaną pomocą bojownikom c. w sztabie Z.. Na tej podstawie organ stwierdził, że kolejny wniosek uchodźczy nie wynika z jakichkolwiek nowych motywów.
Należy w powyższym kontekście zauważyć, iż organ odwoławczy dokonał oceny stanu faktycznego w oderwaniu od analizy dowodu przedstawionego przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego tj. oświadczenia Honorowego Konsula C. R. I. z [...]marca 2011 r., w którym powołano nowe okoliczności dotyczące działań podejmowanych przez skarżącego po wydaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy. Powyższy dokument, pomimo, iż może wskazywać na istnienie nowych okoliczności, istotnych na tle przesłanek udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany, nie został poddany analizie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Należy zatem stwierdzić, że zaskarżona decyzja, w części dotyczącej analizy przesłanek z art. 15 i art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.", w myśl którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem prawa. Obowiązek organu odwoławczego orzekania na podstawie materiału zebranego w postępowaniu przed organami obu instancji oznacza konieczność rzeczowego ustosunkowania się do zgłoszonych w odwołaniu zarzutów, a następnie zaprezentowania w uzasadnieniu tejże oceny poprzedzonej prezentacją toku własnego rozumowania.
W ocenie Sądu, brak szczegółowej analizy podnoszonych przez skarżącego okoliczności, wskazujących, w jego ocenie, na to, iż w sprawie zachodzą przesłanki udzielenia ochrony międzynarodowej, uzasadnia ocenę, iż organ nie dopełnił obowiązku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7 i 77 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił decyzję organu II instancji celem ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego z zachowaniem wszelkich praw przysługujących stronie tego postępowania.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Szef Urzędu winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające zmierzające do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z wymogami art. 7, 75, 77 i 78 k.p.a.