Uzasadnienie
Skarżąca wniosła skargę na czynność Ministra Rodziny i Polityki Społecznej polegającą na niezakwalifikowaniu/odrzuceniu wniosku dla podmiotów innych niż gmina o dofinansowanie do utworzenia i funkcjonowania nowych miejsc opieki dla dzieci do lat 3 w ramach programu Maluch+ 2022-2029.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na zaskarżenie niewłaściwego organu. W ocenie Ministra właściwym organem w sprawie był Wojewoda [...], który dokonał zaskarżonej przez Skarżącą czynności.
Ze względu na to, że zaskarżonej czynności dokonał Wojewoda Kujawsko-Pomorski, a nie Minister Rodziny i Polityki Społecznej zarządzeniem z dnia 28 września 2023 r. Sąd z korzyścią dla Skarżącej uznał, że faktyczną intencją Skarżącej było zaskarżenie powyższą skargą czynności Wojewody [...]. W związku z tym Sąd zarządził o zmianie oznaczenia organu z "Ministra Rodziny i Polityki Społecznej" na "Wojewodę [...]" oraz o sporządzeniu odpisu skargi i doręczeniu jej Wojewodzie [...] w celu nadesłania przez ten organ odpowiedzi na skargę.
W nadesłanej przez Wojewodę [...] odpowiedzi na skargę organ ten wniósł o oddalenie skargi wskazując jednocześnie, że wpłynęła do niego skarga na ww. czynność Wojewody o tym samym brzmieniu co skarga otrzymana z WSA w Warszawie. Wojewoda wskazał również, że skarżącym jest ten sam podmiot, a skarga na czynność Wojewody została przekazana do WSA w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 19 września 2023 r. sygn. akt III SA/Bd 473/23 skargę tę oddalił.
W związku z treścią odpowiedzi na skargę, z której wynika, że Skarżąca wniosła dwie analogiczne skargi na czynność niezakwalifikowania/odrzucenia wniosku o dofinansowanie – w jednej z nich wskazując jako organ Wojewodę [...] (skarga rozpoznana przez WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 19 września 2023 r. III SA/Bd 473/23), a w drugiej Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2024 r. Sąd uznał, że faktyczną intencją Skarżącej w sprawie V SA/Wa 1393/23 było zaskarżenie czynności Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, a nie czynności Wojewody [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Podstawą prawną Programu MALUCH+ 2022-2029 w ramach którego Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie jest art. 62 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. z 2023 r. poz. 204, z późn. zm. – dalej także: "ustawa o opiece"). Zgodnie z art. 62 ust. 1 tej ustawy, minister właściwy do spraw rodziny może opracowywać resortowe oraz rządowe programy rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz finansowo wspiera te programy. Opracowanie i realizacja programów odbywa się we współpracy z wojewodą.
W dniu 15 lutego 2023 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynął taki wniosek złożony przez Skarżącą.
W ramach procedowania wniosku Wojewoda kilkukrotnie wzywał Skarżąca do złożenia korekt. Ostatecznie wniosek Strony został rozpatrzony negatywnie poprzez odrzucenie w dniu 20 marca 2023 r. przez Wojewodę [...]. Organ ten wskazał, że na dzień kwalifikacji wniosku na podstawie złożonych dokumentów i wyjaśnień nieścisłości, o których mowa w punkcie 7.3. Programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 MALUCH+ 2022-2029 wniosek jest rozpatrzony negatywnie.
Po ocenie wniosków, która została dokonana przez właściwego wojewodę, Minister Rodziny i Polityki Społecznej w dniu 27 kwietnia 2023 r. ogłosił wyniki podziału środków, które podał do publicznej wiadomości na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej w zakładce MALUCH+, zgodnie z punktem 7.8. Programu.
Podkreślić należy, że zgodnie z punktem 7.9. Programu odrzucenie wniosku w wyniku oceny nie podlega procedurom odwoławczym. Tym samym podstawą do wniesienia skargi jest art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa wart. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.
Skarga taka została przez Skarżącą złożona za pośrednictwem Wojewody [...] i następnie rozpoznana przez WSA w Bydgoszczy. Natomiast w rozpoznawanej sprawie Skarżąca przypisuje podjęcie ww. czynności nie Wojewodzie [...], lecz Ministrowi Rodziny i Polityki Społecznej.
W związku z powyższym wskazać należy, że Rozdział 9 Programu stanowi o zadaniach podmiotów uczestniczących w realizacji Programu. Wynika z niego, że zadaniem wojewodów jest między innymi kwalifikacja wniosków, zgodnie z punktem 9.2.4. Programu. Natomiast na podstawie punktu 9.1.7. Programu jednym z zadań ministra jest podział środków, o którym mowa w podrozdziale 5.2. Powyższe potwierdza również punkt 5.2.6. Programu, zgodnie z którym Wojewoda dokonuje oceny i kwalifikacji wniosków w terminie do 17 marca 2023 r. Natomiast Minister dokonuje podziału środków w terminie do 28 kwietnia 2023 r.
Nie można zatem stwierdzić, że to Minister kwalifikuje wnioski o dofinansowanie poszczególnych projektów, ponieważ organ ten dokonuje jedynie podziału środków dla wniosków uprzednio zakwalifikowanych przez właściwych miejscowo wojewodów. Tym samym czynność niezakwalifikowania/odrzucenia jest czynnością nienależącą do kompetencji Ministra, lecz należącą do kompetencji wojewody. Czynność podziału środków finansowych dokonywana przez Ministra ma wyłącznie wtórny charakter wobec kwalifikacji wniosku przez wojewodę i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
W związku z powyższym należało odrzucić skargę (pkt 1 sentencji) na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. O zwrocie wpisu (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.