Uzasadnienie
T. Spółka Jawna w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2016r., nr. [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z/s w W. z dnia [...] grudnia 2015r., nr. [...] ustalającą kwotę 8.993,44 zł nienależnie pobranej przez nią płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej za 2010r.
Skarga została wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika spółki - radcę prawnego K.B. Do skargi dołączono pełnomocnictwo procesowe z dnia [...] maja 2015r. podpisane przez wspólnika spółki A.G., uprawnionego do jej reprezentacji. Z dołączonej do skargi Informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców na dzień [...] maja 2015r. – KRS spółki nr. [...] wynikało, że spółka ma dwóch wspólników – A.G. i A.K. Obaj wspólnicy założyciele byli uprawnieni do samodzielnej reprezentacji spółki.
Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2017r. pełnomocnik skarżącej - r. pr. K.B. oświadczył, że spółka została zlikwidowana i prawomocnie wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców. Na tę okoliczność przedstawił wydruk z dnia [...] kwietnia 2017r. z systemu informatycznego dotyczący KRS spółki.
Po sprawdzeniu z urzędu oraz wydrukowaniu i dołączeniu do akt sprawy wydruku z systemu internetowego dotyczącego KRS nr. [...] i wydruku dotyczącego ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr. 50/2017 ([...]), Sąd ustalił, że przedmiotowa spółka została wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców nr [...] w dniu [...] marca 2017r., a wykreślenie stało się prawomocne z dniem [...] marca 2017r., po uprzednim ogłoszeniu tej okoliczności w MSiG w dniu [...] marca 2017r. Z powyższych dokumentów wynika również okoliczność, że przedmiotowa spółka w ostatnim okresie działała pod firmą z dodatkiem "w likwidacji". Oznacza to, ze spółka została wykreślona z KRS po jej likwidacji.
W powyższych warunkach należało przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne zawiesić na podstawie art. 124 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 j.t. ze zm., dalej p.p.s.a.). Wymieniony przepis stanowi: " Art. 124. § 1. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu: 1)w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3; (....) § 3. Nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Potrzebę zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie potwierdzają również regulacje zawarte w art. 128 § 1 pkt.2 i art. 130 § 1 pkt.2 wymienionej ustawy.
Zgodnie z art. 128 § 1 pkt.2 p.p.s.a.: " Art. 128. § 1. Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności: (...) 2) w razie utraty zdolności sądowej - od dnia ustalenia ogólnego następcy prawnego. W myśl art. 130 § 1 pkt.2 p.p.s.a.: "Art. 130. § 1. Sąd umarza zawieszone postępowanie: (...) 2) w razie stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie trzech lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu z tej przyczyny.
Należy wskazać, że przedmiotowa spółka była spółką osobową prawa handlowego (art. 22 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2016r. poz. 1578 j.t. ze zm., dalej k.s.h.). Jej ustrój, powstanie i ustanie regulował kodeks spółek handlowych. Zgodnie z art. 8 k.s.h.: "Art.
8. § 1. Spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. § 2. Spółka osobowa prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą.
Zatem w myśl art. 25 § 3 p.p.s.a. przedmiotowa spółka jawna posiadała zdolność sądową (" Art.
25. (...)§ 3. Zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.").
W ramach bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa handlowego do istoty spółki jawnej należy odpowiedzialność jej wspólników za długi spółki. Jest to odpowiedzialność solidarna, subsydiarna (art.22 § 2 w zw. z art. 31 k.s.h.). "Art.
- 22. (...) § 2. Każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, z uwzględnieniem art. 31". "Art.
- 31. § 1. Wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (subsydiarna odpowiedzialność wspólnika).§ 2. Przepis § 1 nie stanowi przeszkody do wniesienia powództwa przeciwko wspólnikowi, zanim egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. § 3. Subsydiarna odpowiedzialność wspólnika nie dotyczy zobowiązań powstałych przed wpisem do rejestru."
Odpowiedzialność ta istnieje również po zlikwidowaniu spółki, o czym stanowi przepis art. 83 k.s.h. zawarty w rozdziale 5 dotyczącym likwidacji spółki jawnej, w zw. z art. 2 k.s.h. odsyłającym do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy Kodeks cywilny.
"Art.
83. Jeżeli majątek spółki nie wystarcza na spłatę udziałów i długów, niedobór dzieli się między wspólników stosownie do postanowień umowy, a w ich braku - w stosunku, w jakim wspólnicy uczestniczą w stracie. W przypadku niewypłacalności jednego ze wspólników, przypadającą na niego część niedoboru dzieli się między pozostałych wspólników w takim samym stosunku."
"Art.
2. W sprawach określonych w art. 1 § 1 nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Jeżeli wymaga tego właściwość (natura) stosunku prawnego spółki handlowej, przepisy Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio."
Zgodnie natomiast z treścią art. 366 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017r. poz. 459 j.t., dalej k.c.): "Art. 366. § 1. Kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników).§ 2. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani."
Wymienione wyżej przepisy stanowią, że przedmiotowa spółka prawa handlowego jako jednostka organizacyjna bez osobowości prawnej (spółka osobowa) posiadała zdolność sądową do wystąpienia ze skargą na decyzję administracyjną. Zdolność sądową utraciła na skutek jej likwidacji i wykreślenia z Rejestru Przedsiębiorców. Jej skarga dotyczyła prawa o charakterze materialnym (decyzji określającej kwotę pieniężną przypadającą do zwrotu na rzecz organu). Istnieje odpowiedzialność wspólników za jej długi, co oznacza istnienie podstaw prawnych po stronie wspólników do domagania się sądowego sprawdzenia zaskarżonej decyzji ustalającej dług spółki.
W tych warunkach należało zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne do czasu zgłoszenia się wspólników odpowiedzialnych za długi spółki (świadomych faktu likwidacji spółki) lub upływu terminu z art. 130 § 1 pkt.2 p.p.s.a.