Uzasadnienie
W dniu 10 lutego 2009 r. Komendant Główny Policji wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydalenie obywatela [...] H. G. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Cudzoziemiec został tymczasowo aresztowany w dniu [...] lutego 2006 r. pod zarzutem doprowadzania swojej małoletniej córki do poddania się czynnościom seksualnym, tj. o czyn z art. 200 §1 kk w zw. 12 kk, oraz prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwym, tj. o czyn z art. 178a §1 kk Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] stycznia 2007 r. (sygn. akt [...]) uznano Cudzoziemca winnym ww. czynów i skazano go na karę łączną trzech lat pozbawienia wolności oraz orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu H. G. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 35 dni, tj. do dnia 31 marca 2009 r. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że po zbadaniu prognozy zachowania cudzoziemca należało uznać, że jego wydalenie ma charakter prewencyjny. W ocenie organu czyny popełnione przez Cudzoziemca były znacznie szkodliwe społecznie i stanowiły bezpośrednie zagrożenie dla porządku publicznego. Molestowanie córki trwało co najmniej od września 2004 r. do lutego 2006 r. i miało znaczny wpływ na jej psychikę i rozwój.
W związku z tym została ona umieszczona w placówce opiekuńczo-wychowawczej, a następnie w rodzinie zastępczej, bowiem Cudzoziemiec jak i matka małoletniej zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej. W ocenie organu po opuszczeniu więzienia H. G. może usiłować odzyskać władzę rodzicielską nad małoletnią córką co stanowić będzie dla niej zagrożenie i przemawia za jego wydaleniem z Polski.
W odwołaniu od powyższej decyzji H. G. zarzucił organowi I instancji rażące naruszenie art. 77 i 68a ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz.U. z 2006 r. nr 144, poz. 1043 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako ustawa z dnia 14 lipca 2006 r., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że stanowi on rzeczywiste i dostatecznie poważne zagrożenie dla interesu społecznego w sytuacji, gdy sama poprzednia karalność nie może stanowić samoistnej podstawy do wydalenia.
Po rozpoznaniu odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] w części dotyczącej terminu opuszczenia przez Cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wyznaczył nowy termin – do 35 dni od dnia doręczenia decyzji, oraz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r., zgodnie z którym obywatelowi UE lub członkowi rodziny niebędącemu obywatelem UE, którzy nie posiadają prawa stałego pobytu, może być wydana decyzja o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku gdy ich pobyt na tym terytorium stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub zdrowia publicznego. Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 68a ust. 1 i 3 ww. ustawy decyzja o wydaleniu powinna uwzględniać zasadę proporcjonalności i opierać się wyłącznie na zachowaniu danej osoby, które stanowi rzeczywiste, aktualne i dostatecznie poważne zagrożenie dla interesu społecznego, a wcześniejsza karalność nie może stanowić samoistnej podstawy do podjęcia decyzji o wydaleniu.
W związku z treścią powyższych przepisów organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji, że charakter popełnionych przez H. G.przestępstw uzasadnia obawy, że pozostając w Polsce może on stwarzać zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego. W ocenie organu, że należało także wziąć pod uwagę, że Cudzoziemiec z powodu popełnionych czynów został pozbawiony władzy rodzicielskiej nad dziećmi, które zostały umieszczone w rodzinie zastępczej.
W powyższym kontekście organ Odwoławczy uznał, że istnieje uzasadniona obawa, że pozostając w Polsce Cudzoziemiec może usiłować ponownego nawiązania kontaktu z małoletnią córką, stwarzając tym samym zagrożenie dla jej bezpieczeństwa. Jego wydalenie ma więc charakter prewencyjny i ma przeciwdziałać temu zagrożeniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Cudzoziemiec – podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji – podniósł zarzut naruszenia art. 71 i 66 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. W ocenie skarżącego podstawę wydania decyzji o jego wydaleniu stanowiło błędne przyjęcie, że jego pobyt stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego w Polsce pomimo, iz po odbyciu kary nie popełnił on żadnego przestępstwa ani wykroczenia. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zagrożenie wymienione w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. powinno być określone, a nie mieć charakter ogólnikowy i nierealny. W przedmiotowej sprawie nie przeprowadzono natomiast żadnego postęowania dowodowego, które wskazywałoby na takie zagrożenie. Nie przesłuchano świadków, nie przeprowadzono też wywiadu kuratorskiego. Zdaniem skarżącego decyzja o wydaleniu wbrew twierdzeniom organu nie może mieć charakteru prewencyjnego.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Rozpatrując sprawę w oparciu o wskazane kryteria Sąd stwierdza, iż skarga jest zasadna.
Podstawę orzekania o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatela UE nieposiadającego prawa stałego pobytu, stanowi art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin. Zgodnie z jego brzmieniem decyzja o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może być wydana w przypadku, gdy pobyt cudzoziemca w Polsce stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub zdrowia publicznego. Jest to zatem decyzja oparta na tzw. uznaniu administracyjnym, a przy jej podejmowaniu organ, zobowiązany jest zgodnie z art. 68a ust. 1 i 3 ww. ustawy uwzględnić zasadę proporcjonalności i opierać się wyłącznie na zachowaniu danej osoby, które stanowi rzeczywiste, aktualne i dostatecznie poważne zagrożenie dla interesu społecznego. Wcześniejsza karalność nie może natomiast stanowić samoistnej podstawy do podjęcia decyzji o wydaleniu.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w rozpoznawanej sprawie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się naruszenia powołanych przepisów ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. w stopniu mający wpływ na jej wynik.
Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek Komendanta Głównego Policji z dnia 10 lutego 2009 r., a więc jeszcze w czasie odbywania przez skarżącego kary pozbawienia wolności – Cudzoziemiec opuścił zakład karny w dniu [...] lutego 2009 r. Przed tą datą wydana została również decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2009 r. o wydaleniu skarżącego z terytorium Polski.
Powyższe ustalenia uzasadniają wniosek, iż wbrew przepisowi art. 68 a ust. 3 ustawy z 14 lipca 2006 r. uznano, iż karalność Cudzoziemca za czyn z art. 200 § 1 kk w zw. z art. 12 kk oraz czyn z art. 178a §1 kk może stanowić samoistną podstawę do podjęcia decyzji o jego wydaleniu z terytorium RP. Taka linia postępowania organu przełożyła się natomiast na nieprzeprowadzenie w toku postępowania administracyjnego jakichkolwiek dowodów dla ustalenia możliwych zachowań Cudzoziemca po odbyciu trzech lat kary pozbawienia wolności oraz ewentualnego aktualnego, rzeczywistego zagrażania przez niego zasadom porządku publicznego.
To, czy skarżący stanowi obecnie zagrożenie dla interesu społecznego i czy zagrożenie to jest dostatecznie poważne, by uzasadniać podjęcie decyzji o wydaleniu organ powinien ocenić np. na podstawie opinii biegłych. Podjęcia takich ustaleń organ jednak zaniechał wprost uznając, że decyzja o wydaleniu skarżącego z Polski ma charakter prewencyjny.
Oparcie się organu wyłącznie na fakcie popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu przestępstw i wnioskowanie na tej podstawie o obecnym zagrożeniu dla interesu społecznego nie spełnia wymogów z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. "Kodeks postępowania administracyjnego" (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a.". W ocenie Sądu organy naruszyły zatem w toku postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zasady: dążenia do prawdy obiektywnej, pozyskiwania zaufania obywateli, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz swobodnej oceny dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stoi na stanowisku, iż nie można ustaleń i ocen z postępowań karnych przenosić wprost do postępowań administracyjnych, zastępując nimi własne postępowanie dowodowe organu, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał się bowiem na okoliczności wynikające z wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] stycznia 2007 r. sygn. akt [...] uznającego skarżącego winnym zarzucanych mu czynów i wyroku tego sądu z dnia [...] listopada 2007 r. sygn. akt [...] o pozbawieniu skarżącego władzy rodzicielskiej nad dziećmi, pomimo iż zobligowany był do poczynienia własnych ustaleń dotyczących rzeczywistego, aktualnego i dostatecznie poważnego zagrożenia skarżącego dla interesu społecznego w kontekście ewentualnego wydalenia Cudzoziemca z Polski.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ, z mocy art. 153 p.p.s.a. związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu, winien naprawić wyżej wskazane błędy postępowania.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku znajduje natomiast podstawę w art. 152 p.p.s.a.